Ý nghĩa Tết Nguyên Đán và 12 phong tục không thể bỏ qua ngày Tết

18/12/2019, 10:05 GMT+07:00

Tìm hiểu ý nghĩa của Tết Nguyên Đán - một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong năm cũng như một số phong tục ngày Tết của người Việt ngay dưới đây nhé!

Tết Nguyên Đán là gì?

Tết Nguyên Đán là một dịp lễ lớn và quan trọng nhất của người Việt. Tùy theo mỗi vùng miền khác nhau thì Tết Nguyên Đán có những tên gọi khác nhau như: Tết cổ truyền, Tết cả, Tết ta, Tết âm lịch…

 
Câu đối đỏ ngày Tết Nguyên Đán 
Câu đối đỏ ngày Tết Nguyên Đán 

Ý nghĩa của Tết Nguyên Đán 

Trong văn hóa phương Đông, Tết Nguyên Đán luôn mang một ý nghĩa đặc biệt: Đây là thời khắc linh thiêng, chuyển giao giữa trời - đất, con người - tâm linh. Còn với riêng người dân Việt, tết không chỉ là lúc để mọi người trong gia đình sum họp mà còn mang nhiều giá trị nhân văn khác: 

Thể hiện truyền thống “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”

Theo tín ngưỡng dân gian, đây là lúc để người nông dân tưởng nhớ đến những vị thần giúp mùa màng bội thu như: thần Đất, thần Mặt Trời, thần Mưa...Đồng thời, đây là lúc để cả gia đình quây quần bên nhau để dọn dẹp mồ mả của tổ tiên. 

Ý nghĩa Tết Nguyên Đán và 12 phong tục không thể bỏ qua ngày Tết

Trên bàn thờ thường đặt mâm ngũ quả cùng những món ăn ngon hay quen thuộc với người mất. Người Việt tin rằng, sự hiện diện của gia tiên không chỉ thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với người đã khuất mà còn mang ý nghĩa tâm linh: Mong ông bà chứng giám lòng thành để giúp đỡ công việc, gia đình được an khang và thịnh vượng. 

Ngoài ra, nhân dịp này để mọi người có thể ôn lại kỉ niệm xưa với những hình ảnh quen thuộc, gắn bó với thời thơ ấu như: sân nhà, giếng nước, mái đình…

>> Xem thêm: Vì sao lại là "mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy"?

Rước tài lộc, may mắn vào nhà

Theo quan niệm xưa, ngày đầu năm mới là ngày Thần tài tới gõ cửa mang theo tài lộc vào nhà. Vì thế, trong những ngày này có một số gia đình thường mở cửa để mong đón nhận tài lộc, may mắn. 

 
Mang niềm vui, hi vọng mới 
Mang niềm vui, hi vọng mới 

Ngày Tết là thời gian kết thúc năm cũ, đánh dấu một năm mới với nhiều thử thách, cơ hội mới hơn. Vào thời điểm này, mọi người thường xem xét thời gian để xuất hành, khai trương công việc với mong muốn có một năm thuận lợi, thành công hơn. 

 
Mọi người trở nên gần gũi với nhau hơn
Mọi người trở nên gần gũi với nhau hơn

Cả 1 năm bận rộn với guồng quay công việc, Tết là lúc để mọi người có thể đoàn tụ với gia đình và mở rộng mối quan hệ với bà con chòm xóm. Tình cảm thầy trò, bạn bè và người yêu, vợ chồng trở nên thắm thiết hơn.

 
12 phong tục không thể bỏ qua ngày Tết
12 phong tục không thể bỏ qua ngày Tết

Cúng ông Công, ông Táo vào ngày 23 âm lịch

Theo truyền thuyết, cứ mỗi năm vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch là lúc ông Công, ông Táo lên trời báo cáo mọi việc của gia chủ trong một năm qua cho Ngọc Hoàng. Vì thế, thời điểm này trong năm là lúc để dọn dẹp bếp núc, mua cá chép cúng tiễn ông Táo về trời.

 
Chuẩn bị tiễn ông Táo về trời
Chuẩn bị tiễn ông Táo về trời

Trong những ngày cuối năm, mọi người trong gia đình thường sẽ tập trung dọn dẹp nhà cửa. Bỏ những thứ cũ không cần thiết, bỏ qua điều không hay trong năm cũ để chào đón năm mới. 

 
Dọn dẹp nhà cửa chuẩn bị đón tết
Dọn dẹp nhà cửa chuẩn bị đón tết

Bắt đầu từ thời vua Hùng, bánh chưng - bánh dày đã trở thành món ăn không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết.

 
Gói bánh chưng - bánh dày
Gói bánh chưng - bánh dày

Bên cạnh bánh chưng, mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên của mỗi gia đình. Tùy theo tập tục của từng miền mà có cách bày trí mâm ngũ quả khác nhau:

  • Miền Bắc: Chuối xanh, bưởi, đào, hồng xiêm, đu đủ...

  • Miền Nam: Mãng cầu, đu đủ, xoài, sung, dừa...

  • Miền Trung:Thanh long, dứa, chuối, mãng cầu, cam…

 
Mâm ngũ quả
Mâm ngũ quả

Trong dịp Tết, hầu hết các gia đình đều mua 1 cành mai, hoa đào hay cây quất trang trí trong nhà. Ngoài ra còn có thêm nhiều loại hoa khác như: hoa cúc, hoa lily, hoa thủy tiên...tùy theo sở thích của từng gia chủ. 

 
Chơi hoa, cây cảnh dịp Tết
Chơi hoa, cây cảnh dịp Tết

Người Việt thường cúng tất niên để mời thần linh, ông bà về chung vui và chứng giám cho lòng thành của con cháu. 

 
Cúng tất niên
Cúng tất niên

Giao thừa là thời khắc đặc biệt, chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Thông thường, việc cúng giao thừa được thực hiện ngoài trời. 

 
Đón và cúng giao thừa
Đón và cúng giao thừa

Người Việt quan niệm rằng, kết thúc giao thừa thì người đầu tiên bước chân vào nhà chúc mừng năm mới rất quan trọng. Vì vậy, gia chủ thường chọn người hợp tuổi có tính cách hiền lành để nhờ xông đất giùm. 

Chúc tết và mừng tuổi

Mọi người thường qua nhà họ hàng, bạn bè để chúc tết. Thông thường, buổi sáng mùng 1 tết là lúc để đại gia đình sum họp: con cháu chúc tết ông bà, cha mẹ của mình. Sau đó, con cháu sẽ được ông bà, cha mẹ cho tiền mừng tuổi được đặt trong các bao lì xì, thường là màu đỏ.

 
Xông đất và lì xì
Xông đất và lì xì

Năm mới người Việt thường ra mộ dọn dẹp và thắp hương cho ông bà, tổ tiên. 

>> Có thể bạn quan tâm: Vì sao phải dọn nhà ngày Tết?

Xuất hành

Đa phần mọi người đều lựa chọn ngày - giờ để xuất hành với mong muốn năm mới gặp nhiều may mắn trong công việc, gia đình…

Đi lễ chùa

Đầu năm, người Việt còn có phong tục dâng hương, lễ chùa để xin một năm mới an lành, hạnh phúc. 

 
Tảo mộ tổ tiên
Tảo mộ tổ tiên

Nguồn ảnh: Internet

Người Việt có một câu nói rất hay: “Mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy”. Thế nhưng bạn đã hiểu nghĩa của câu nói này chưa? Cùng tìm hiểu TẠI ĐÂY nhé!

Thông qua bài viết này chắc hẳn bạn đã biết ý nghĩa Tết Nguyên Đán là gì cũng như 12 phong tục ngày tết không thể bỏ qua rồi đúng không? Bạn nghĩ sao về bài viết này? Hãy chia sẻ cùng YAN ngay nhé!