Đôi khi chúng ta cứ "sung sướng trước nỗi đau của người khác", tại sao lại thế nhỉ?

05/01/2018, 09:33 GMT+07:00

Đừng nói rằng bạn chưa bao giờ nhen nhóm ý định trả đũa ai đó nha. Khoa học đã khẳng định rằng đây là điều hoàn toàn bình thường dù nó chẳng hay ho gì.

Bạn luôn nhủ thầm trong lòng rằng "không nên so đo với người khác", thế nhưng nếu cho bạn một cơ hội được "trả mối ấm ức này", bạn có từ chối không?

Trong cuộc sống, bạn chắc hẳn cũng có đôi ba lần muốn trả đũa một người nào đó. Ồ không, bạn đâu có căm ghét họ? Nhưng càng nghĩ, bạn càng thấy "không phục, không cam lòng". Bạn muốn làm gì đó để thỏa nỗi ấm ức này, và cảm giác này đích thị là cũng hơi... khoái đấy.

Đôi khi chúng ta cứ

Tại sao chúng ta lại khát khao mong muốn được trả đũa đến vậy? Bản tính con người luôn tồn tại suy nghĩ phải "ăn miếng trả miếng", tuy nhiên căn nguyên dẫn tới điều này thì chưa ai hiểu được cả. Thế rồi, các nhà khoa học lại phải bắt tay vào để tìm ra gốc rễ của sự "ham muốn thái quá" này.

Thử nghiệm khoa học về tính "hơn thua"

Những nhà nghiên cứu thuộc đại học Kentucky (Mỹ) đã tiến hành thử nghiệm trên 156 ứng viên khi được chia thành 2 nhóm. Nhóm đầu tiên được yêu cầu viết ra giấy một chủ đề bất kì, sau đó đưa cho người khác phản hồi, đánh giá. Nhóm còn lại cũng thực hiện việc tương tự. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu đã cố tình trà trộn vào 156 ứng viên này để... đưa ra những lời nhận xét kinh khủng nhất. Điều này được thực hiện nhằm khơi dậy bản tính cạnh tranh, hơn thua của con người.

Đôi khi chúng ta cứ

Và bạn biết đấy, khi những nhận xét tiêu cực được đưa ra một cách phũ phàng, có mấy ai bình tĩnh ngồi yên được đâu. Hầu hết những người tham gia đều không nén nổi giận giữ. Họ ngạc nhiên vì không hiểu tại sao những người xa lạ kia lại có thể buông lời thiển cận, thiếu suy nghĩ đến vậy.

Sau đó, 156 người tham gia thử nghiệm được phát cho một con búp bê Voodoo - búp bê hình nhân thế mạng trong văn hóa phương Tây - và được yêu cầu "hãy làm bất cứ điều gì có thể với nó".

Bạn cũng có thể đoán được kết quả đúng không? Những người tham gia đã dùng mọi phương tiện, mọi dụng cụ mình cầm trong tay để xả giận lên con búp bê. Sự tức giận của họ đã được thể hiện thông qua cách tra tấn hình nhân. Lạ một điều rằng, thay vì cố gắng nén giận để hạ hỏa, những người này lại có xu hướng bộc phát ngọn lửa trong lòng để bù đắp cho "tổn thương" mình nhận phải sau vài lời nhận xét nọ.

Đôi khi chúng ta cứ

Để khẳng định chắc chắn thêm về kết quả thí nghiệm, các nhà nghiên cứu tiếp tục tiến hành đợt khảo sát thứ 2. Lần này, 54 người tình nguyện được dẫn tới tham gia một trò chơi trên máy tính. Luật chơi rất đơn giản, 2 người sẽ chơi chuyền bóng qua lại với 2 đồng đội khác. Và tất nhiên, một vài thủ thuật đã được chỉnh lại để phần thắng nghiêng hẳn về một bên. Tới nỗi bên thua sẽ phải cay đắng, thua trận với tỉ số sát sườn.

Khi trò chơi kết thúc, ban tổ chức đưa ra câu hỏi cho bên bại trận rằng: "Bạn có muốn trả thù không?". Người đồng ý sẽ được chơi tiếp phần 2. Ở đây, họ sẽ thi đấu trực tiếp để giành lấy quyền cầm còi. Ai thắng sẽ được thổi vào tai của đối thủ. Và đúng như dự đoán, những người thổi to nhất chính là những người từng nhận sự ấm ức trong trò chơi trước.

Tại sao trả thù lại mang tới cảm xúc... ngọt ngào?

Các chuyên gia kết luận rằng việc trả thù có thể mang tới cảm giác ngọt ngào bởi sự cân bằng cảm xúc mà nó mang lại. Mặc dù việc "ăn miếng trả miếng" vốn chẳng phải điều hay ho gì, nhưng thật không thể thừa nhận rằng ở một khía cạnh nào đấy, nó giúp con người cảm thấy trong lòng trở nên "khá hơn" chứ chẳng được lợi lộc gì.

Đôi khi chúng ta cứ

Bên cạnh đó, nhà khoa học Ernst Fehr  - giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế học thuộc trường Đại học Zurich (Thụy Sỹ) cho biết, cảm giác hả hê khi được trừng phạt người khác lại là chất keo dính gắn kết xã hội, đảm bảo sự suôn sẻ, phối hợp trong các hoạt động thường ngày.

"Tuy nhiên, điều này cũng tùy thuộc vào hoạt động não bộ. Những người nào có vùng vân lưng trong não hoạt động mạnh hơn thì có xu hướng thích trả đũa hơn và ngược lại. Vùng tiền não thùy (prefrontal cortex) sẽ chịu trách nhiệm trong việc "cân đo đong đếm" xem chúng ta được gì và mất gì nếu tiến hành trả đũa." - ông Ferh cho biết.

Nhà tâm lý học Knutson đến từ Đại học Stanford lại cho rằng sự đam mê mới sản sinh ra hành vi trả thù. "Những kẻ lí trí và toan tính thực sự lại không mấy để ý tới vài ba trò trả đũa lặt vặt. Chúng ta thường dùng lí trí để giải quyết mọi việc.” - Ông chia sẻ.

Tổng hợp