Xẻ thịt người chết làm thức ăn cho kền kền: tục lệ ghê rợn của người Tây Tạng

29/08/2018, 11:40 GMT+07:00

Ít ai ngờ được tục lệ kinh dị này hóa ra lại có ý nghĩa vô cùng sâu sắc với con người và động vật trên Trái Đất.

Người Tây Tạng quan niệm một khi sự sống đã kết thúc, thi thể chỉ còn là một con tàu rỗng, không cần phải bảo quản. Khi đó, kền kền, loài chim được xem là rất thiêng liêng, sẽ đảm nhận sứ mệnh quan trọng là đưa linh hồn của người đã khuất sang thế giới bên kia.

Xẻ thịt người chết làm thức ăn cho kền kền: tục lệ ghê rợn của người Tây Tạng

Mai táng trên trời, còn được gọi là jhator, nghĩa là “bố thí cho những con chim”. Đây là một trong những phong tục lâu đời nhất của người Tây Tạng. Theo tục lệ này, các thi thể không được chôn xuống đất mà được đặt trên sườn núi làm thức ăn cho loài chim kền kền.

Jhator xem cuộc sống là vô thường và con người gắn kết với môi trường. Nó thể hiện lòng hào hiệp và sự từ bi của Phật giáo với chúng sinh, kể cả động vật. Do đó, khi một người chết đi, thi thể của họ được đưa trở lại tự nhiên để nuôi dưỡng những sinh linh khác.

Xẻ thịt người chết làm thức ăn cho kền kền: tục lệ ghê rợn của người Tây Tạng

Tuy nhiên, jhator cũng xuất phát từ những điều kiện tự nhiên đặc thù của Tây Tạng. Vùng đất thuộc lãnh thổ Trung Quốc này nằm giữa những đỉnh núi cao nhất của dãy Himalaya. Mặt đất ở Tây Tạng lởm chởm đá hoặc bị đóng băng vào mùa đông nên rất khó cho việc chôn cất. 

Bên cạnh đó, việc khan hiếm củi đốt cũng khiến người dân ở đây không áp dụng phương thức hỏa thiêu. Vì thế, mai táng trên trời là phương pháp hiệu quả để phân rã thi thể người, đáp ứng cả về mặt tâm linh lẫn thực tế.

Xẻ thịt người chết làm thức ăn cho kền kền: tục lệ ghê rợn của người Tây Tạng

Trong những ngày đầu sau khi một người qua đời, thi thể họ được quấn trong vải trắng và đặt ở góc nhà. Các nhà sư được mời tới để tụng niệm suốt 3 ngày nhằm giải thoát linh hồn khỏi sự tội lỗi. Đến thời điểm an táng, phần xương sống được bẻ gãy, thi thể được gập cong lại như một bào thai và bó lại để sẵn sàng vận chuyển.

Một người bạn thân hoặc người họ hàng có nhiệm vụ đưa thi thể đến điểm an táng linh thiêng gọi là durtro. Hành trình này bắt đầu từ lúc mặt trời mọc và gia đình họ cũng tham gia, đánh trống và hát. Đó có thể là một chuyến đi đầy gian khổ khi những điểm an táng nằm xa xôi, khó tiếp cận, trên những con dốc lớn.

Xẻ thịt người chết làm thức ăn cho kền kền: tục lệ ghê rợn của người Tây Tạng

Theo truyền thống, chỉ gia đình mới được phép tham gia nghi lễ này bởi người Tây Tạng quan niệm rằng sự hiện diện của người lạ có thể cản trở linh hồn sang thế giới bên kia. Tuy nhiên, những người phương Tây có dịp chứng kiến tận mắt phong tục này gần đây cho hay họ vẫn được phép theo dõi nghi lễ với cam kết giữ khoảng cách đủ xa và không chụp ảnh.

Thi thể được nâng lên một bề mặt bằng đá và một người gọi là rogyapas sẽ mổ xẻ thành nhiều mảnh để chờ kền kền đến rỉa thịt. Thi thoảng một thầy tu sẽ thực hiện nghi lễ này. Ban đầu, ông đốt một ít cây cỏ để thu hút sự chú ý của lũ kền kền. Cả trăm con chim sẽ cùng bay đến đậu hoặc bay vòng trên đầu.

Xẻ thịt người chết làm thức ăn cho kền kền: tục lệ ghê rợn của người Tây Tạng

Các rogyapa thường vừa cười đùa vừa làm việc bởi không khí thoải mái rất quan trọng trong việc tiễn đưa người đã chết sang thế giới bên kia. Kền kền có thể gắp sạch những mảnh thịt chỉ trong 15 phút và sau đó, rogyapa sẽ quay lại xử lý bộ xương còn sót lại.

Việc bỏ lại các phần thi thể bị xem là điều xấu, dù thi thoảng các mảnh xương cũng được cất để làm thành bát, chén trà, nhạc cụ và những vật dụng phục vụ lễ nghi khác.

Xẻ thịt người chết làm thức ăn cho kền kền: tục lệ ghê rợn của người Tây Tạng

Ngày nay, tục mai táng độc đáo của người Tây Tạng đã chính thức được công nhận và bảo vệ nhưng nó cũng vấp phải những ý kiến trái chiều. Chính phủ Trung Quốc và Mông Cổ lên án nó là hoạt động mê tín. Trung Quốc đã ban lệnh cấm jhator từ cuối những năm 1960 đến 1980.

Dù vẫn phổ biến ở các vùng nông thôn, sự suy giảm của số lượng kền kền đã khiến phong tục này ngày càng khó thực hiện. Đây cũng là một nghi lễ tốn kém do chi phí thuê rogyapa đắt đỏ. Vì thế, một số gia đình lựa chọn hình thức jhator đơn giản hơn, đưa thi thể cho kền kền ăn với ít nghi lễ hơn.

Mông - Tổng hợp