Từ điển Nam Bộ chỉ "nhà báo" là người thất nghiệp: Chuyên gia nói gì?

12:02 16/06/2022

Những ngày qua, các trang mạng xã hội đang xôn xao về cuốn Từ điển từ ngữ Nam Bộ của tác giả Huỳnh Công Tín do Nhà xuất bản Khoa học Xã hội xuất bản năm 2007, trong đó tác giả có đề cập đến từ "nhà báo" với định nghĩa khiến nhiều người hiểu lầm. Điều này vô tình đã gây ra làn sóng tranh cãi lớn.

 
Cuốn từ điển Nam Bộ của TS Huỳnh Công Tín do NXB Khoa học Xã hội xuất bản năm 2007. (Ảnh: Người Lao Động).
Cuốn từ điển Nam Bộ của TS Huỳnh Công Tín do NXB Khoa học Xã hội xuất bản năm 2007. (Ảnh: Người Lao Động).

Theo đó, từ "nhà báo" được định nghĩa rõ ràng: "Nhà báo được diễn giải là những người không có công ăn việc làm, thất nghiệp, đang ăn bám vào gia đình". Thậm chí trong cuốn từ điển còn chỉ ra một ví dụ về câu nói này: "Ra trường rồi ở nhà làm nhà báo chớ có làm được gì đâu".

Dù đã được xuất bản từ lâu thế nhưng cụm từ này lại bất ngờ được đào lại và gây nên nhiều tranh cãi, trao đổi với báo Người Lao Động, tác giả của cuốn từ điển này đã thể hiện sự bất ngờ vì cuốn sách của ông lại được quan tâm nhiều đến vậy.

 
Trong cuốn từ điển bất ngờ gây tranh cãi với định nghĩa về từ "nhà báo". (Ảnh: Trí Thức Trẻ).
Trong cuốn từ điển bất ngờ gây tranh cãi với định nghĩa về từ "nhà báo". (Ảnh: Trí Thức Trẻ).

Cũng theo TS Huỳnh Công Tín, ông cho biết cuốn sách này được soạn theo ngôn ngữ của người dân Nam Bộ chứ không phải từ ngữ dùng chung trong Tiếng Việt. Ông cũng chỉ rõ, trong cuốn từ điển có ghi chú thích "nb" tức là nghĩa bóng, nên từ nhà báo trong trường hợp này là để chỉ những người thất nghiệp, không có công ăn việc làm chứ không phải chỉ nghề làm báo. TS Huỳnh Công Tín cũng chia sẻ thêm: "Khi học ra trường hay bị hỏi làm nghề gì thì người Nam Bộ hay nói vui "làm nhà báo", ý của câu nói này nghĩa là bản thân còn đang thất nghiệp, ăn bám gia đình. Một câu nói phải được đặt trong đúng ngữ cảnh thì mới có thể hiểu rõ được hết từng ý tứ của câu nói.

 
Theo đó, cuốn từ điển cho rằng nhà báo chỉ những người thất nghiệp, ăn bám không có việc làm. (Ảnh minh hoạ).
Theo đó, cuốn từ điển cho rằng nhà báo chỉ những người thất nghiệp, ăn bám không có việc làm. (Ảnh minh hoạ).

Được biết, cuốn sách này được biên soạn theo sự chỉ đạo của Hội Ngôn ngữ học Việt Nam và Trường Đại học Cần Thơ. Đây là cuốn từ điển được sản xuất với mục đích giải thích nghĩa rõ hơn cho mọi đối tượng ở vùng Nam Bộ cả về từ vựng, ngữ pháp và cách diễn đạt.

 
Tuy nhiên, tác giả đính chính "nhà báo" ở đây được dùng theo nghĩa bóng  chứ không phải ám chỉ nghề làm báo. (Ảnh minh hoạ: Vietnamplus)
Tuy nhiên, tác giả đính chính "nhà báo" ở đây được dùng theo nghĩa bóng  chứ không phải ám chỉ nghề làm báo. (Ảnh minh hoạ: Vietnamplus)

Thế nhưng, dù cho tác giả đã lên tiếng giải thích nhưng các chuyên gia ngôn ngữ khác vẫn cho rằng chưa có bất kì một cơ sở nào có thể khẳng định người Nam Bộ dùng từ "nhà báo" với cách hiểu là người ăn bám, người thất nghiệp cả. Câu nói này chỉ mang tính chất vui đùa, giễu cợt ở trong một số ngữ cảnh hẹp.

 
Dù đã đưa ra lời giải thích nhưng câu nói ấy vẫn bị các chuyên gia ngôn ngữ học cho rằng không phù hợp. (Ảnh minh hoạ: Dantri)
Dù đã đưa ra lời giải thích nhưng câu nói ấy vẫn bị các chuyên gia ngôn ngữ học cho rằng không phù hợp. (Ảnh minh hoạ: Dantri)

PGS.TS Phạm Văn Tình - Tổng thư ký Hội Ngôn ngữ học Việt Nam cũng cho biết câu nói dù là với nghĩa bóng nhưng mang tính tiêu cực như vậy hoàn toàn không phù hợp để đưa vào một cuốn sách được gọi là từ điển. Chuyên gia cũng khẳng định từ báo trong nhà báo và báo trong báo đời, báo cô là hoàn toàn khác nhau.

 
Để kiểm tra lại tính xác thực, đại diện hội ngôn ngữ học Việt nam sẽ xem xét lại. (Ảnh minh hoạ: Pinterest)
Để kiểm tra lại tính xác thực, đại diện hội ngôn ngữ học Việt nam sẽ xem xét lại. (Ảnh minh hoạ: Pinterest)

 
Ngay cả độc giả cũng đưa ra nhiều ý kiến trái chiều, nhiều người thì đồng quan điểm vì cho rằng tựa đề cuốn sách đã ghi rõ. (Ảnh: FB Beatvn)
Ngay cả độc giả cũng đưa ra nhiều ý kiến trái chiều, nhiều người thì đồng quan điểm vì cho rằng tựa đề cuốn sách đã ghi rõ. (Ảnh: FB Beatvn)

 
Nhưng cũng có nhiều người cho rằng đây là sự xúc phạm lớn với nghề làm báo. (Ảnh: FB Beatvn)
Nhưng cũng có nhiều người cho rằng đây là sự xúc phạm lớn với nghề làm báo. (Ảnh: FB Beatvn)

Sau khi nhiều tranh cãi nổ ra, về phía đại diện hội ngôn ngữ học Việt Nam và nhà xuất bản sẽ phải kiểm tra lại cuốn từ điển này một cách rõ ràng, chính xác và sẽ đưa ra phản hồi trong thời gian sớm nhất.

Hiện nay, ngành báo chí ở nước ta đang vô cùng phát triển, nhờ có nhà báo mà nhiều thông tin, tin tức nóng hổi được cập nhật đến độc giả một cách nhanh nhất và chính xác nhất. Tuy nhiên, bên cạnh đó, nghề báo cũng gặp phải không ít quan điểm, ý kiến cá nhân của nhiều người. Nghề nào cũng là nghề, trong bất kể một môi trường làm việc nào nếu bạn luôn giữ đúng đam mê và nhiệt huyết trong con người thì dù có vấp phải những sự tiêu cực từ người ngoài cũng sẽ không thể làm lung lay ý chí của bạn.

Cũng chính vì những thông tin như trong cuốn từ điển mới đây đưa ra đã phần nào góp phần khiến nhiều người hiểu sai hơn về nghề làm báo chân chính, và cần được kiểm tra, xem xét thật kĩ lưỡng để tránh làm ảnh hưởng đến nghề báo.

>> Xem thêm nhiều tin tức hơn tại đây!