Tranh cãi bài thơ "Mẹ Tôi Chửi Kẻ Trộm" đạt giải trên báo Văn nghệ

11/04/2021, 11:05 GMT+07:00

Rất nhiều người, trong đó có cả các nhà thơ nổi tiếng đều lên tiếng phản đối khi trao giải cao cho bài thơ lấy chủ đề mất gà, mất lợn này.

Theo Tuổi Trẻ, ngày 9/4, báo Văn Nghệ đã công bố giải thưởng thi thơ 2019 – 2020 với 2 giải B được trao cho 2 tác giả Tòng Văn Hân (Điện Biên) và Nguyễn Văn Song (Hưng Yên), cùng 4 giải C, 6 giải khuyến khích.

Cuộc thi thu hút hơn 5,3 nghìn tác giả tham dự, chứng tỏ độ uy tín của giải thưởng. Tuy nhiên sau khi kết thúc, kết quả lại gây nhiều tranh cãi trong giới nhà thơ cũng như người đọc.

Nội dung bài thơ như sau:

Mẹ Tôi Chửi Kẻ Trộm

Những lần gà nhà tôi bị mất

Mẹ tôi chửi:

- Cái đứa trộm gà ơi

Ta cầu mong cho ngươi

Nuôi được gà đầy đàn

Lứa này tiếp lứa khác

Có nhiều gà nhất bản

Có nhiều gà nhất mường!

Những lần lợn con nhà tôi bị mất

Mẹ tôi chửi:

- Đứa nào trộm lợn nhà tôi

Thì hãy có nhiều lợn

Đàn tiếp đàn núc ních

Lứa tiếp lứa không ngừng

Bán được nhiều tiền nhé!

Từ thuở bé đến giờ

Hễ nhà mình mất gà mất lợn

Tôi đều nghe thấy mẹ tôi chửi như thế

Cầu mong cho kẻ trộm kia khá giả

Không bao giờ đến nhà tôi ăn trộm nữa.

Tôi là đứa con gái dưới mức bình thường

Nhan sắc không bằng đám bạn

Khéo léo không bằng người ta

Thế mà có hẳn bốn nhà

Muốn được tôi làm con dâu của họ.

 
Danh sách những tác phẩm được trao giải trên báo Văn Nghệ. (Ảnh: Tuổi Trẻ)
Danh sách những tác phẩm được trao giải trên báo Văn Nghệ. (Ảnh: Tuổi Trẻ)

Cụ thể, nhiều người cho rằng việc bài thơ Mẹ Tôi Chửi Kẻ Trộm của tác giả Tòng Văn Hân đạt giải cao nhất trong cuộc thi lần này (không có giải A) là thiếu thuyết phục. Hầu hết các ý kiến đều chỉ ra, đây không phải là một bài thơ khi không hề có vần điệu, từ ngữ ngô nghê, không có tính nghệ thuật…

Gay gắt hơn, có những nhà thơ như Trần Mạnh Hảo, Lê Thiếu Nhơn còn công khai phê bình bài thơ này trên trang cá nhân và cho rằng ban tổ chức đã trao giải thưởng lớn cho bài thơ “dở nhất nước”. Với nhiều sự phản đối thế này, phải chăng bài thơ Mẹ Tôi Chửi Kẻ Trộm thực sự không có chút giá trị nào?

Trước hết, cần biết rằng Ban chung khảo vinh danh bài thơ này đều gồm những nhà thơ có tiếng như Hữu Thỉnh, Trần Đăng Khoa, Nguyễn Bình Phương, Khuất Quang Thụy và Nguyễn Đức Mậu. Rõ ràng họ phải có lý do và nhận định riêng thì bài thơ mới đạt giải cao được.

 
Nhà thơ Hữu Thỉnh và nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chúc mừng hai tác giả đoạt giải B. (Ảnh: VTC)
Nhà thơ Hữu Thỉnh và nhà thơ Nguyễn Quang Thiều chúc mừng hai tác giả đoạt giải B. (Ảnh: VTC)

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông ông Hữu Thỉnh - chủ tịch hội đồng chung khảo của giải thơ - vẫn kiên định rằng "thơ của Tòng Văn Hân rất được". Và cái hay ở tác phẩm mà mọi người vẫn đang cười cợt này lại nằm ở sự nhân văn, độ lượng ẩn bên trong.

"Lý thường, khi chửi kẻ trộm người ta sẽ nguyền rủa kẻ trộm gặp những tai ương, đây "mẹ tôi chửi kẻ trộm" lại mong cho kẻ trộm đủ ăn, giàu có, tử tế lên để không phải đi ăn trộm nữa. Tư tưởng đó nhân văn vô cùng, tâm hồn rất cao thượng, độ lượng.” – Ông Thỉnh nhấn mạnh.

 
Nhà thơ Tòng Văn Hân. (Ảnh: VOV)
Nhà thơ Tòng Văn Hân. (Ảnh: VOV)

Trước những luồng ý kiến trái chiều này, chia sẻ với YAN, bạn T.V.A cho hay: “Mình không có sở thích đọc và nghiên cứu thơ nhưng suy nghĩ ban đầu sau khi đọc xong là nó cứ xuôi như văn nói bình thường ấy. Trước giờ mình cứ nghĩ là thơ thì phải có vần. Chứ nếu bài thơ như thế này mình nghĩ nhiều khi mình cũng có khả năng viết ra được.”

Không đồng tình với quan điểm trên, bác P.K sống ở khu tập thể Nam Đồng, Hà Nội cho biết: “Khoan nhận xét bài thơ hay hay không, mọi người tập trung chỉ trích tác giả Hân được giải là tôi thấy không đúng.

Người trao giải là ban tổ chức và rõ là họ có đủ chuyên môn để biết bài thơ có giá trị thế nào. Tôi cũng hay đọc thơ và bạn tác giả hình như cũng là cây bút mới thôi. Nhiều khi thơ có ẩn chứa ý nghĩa không phải ai cũng hiểu chứ mấy cái vần điệu đâu nói lên được gì.”

Hiện tại, việc bài thơ Mẹ Tôi Chửi Kẻ Trộm cùng một số tác phẩm đạt giải khác vẫn đang gây tranh cãi khi nhận được giải trong cuộc thi lần này của báo Văn Nghệ. Còn bạn, bạn thấy sao về kết quả này, hãy chia sẻ cho chúng tôi biết nhé.

Các thông tin đời sống xã hội sẽ được liên tục cập nhật tại YAN

MỘT SỐ ĐIỀU NGƯỜI MỚI TẬP LÀM THƠ NÊN BIẾT

Khi mới tập làm thơ, cần nắm được một số điều cốt lõi trong cách vận dụng gieo vần và tránh nhầm lẫn giữa kiểu thơ tự do với văn xuôi.

Thơ có rất nhiều thể loại từ thơ lục bát, song thất lục bát, thơ bốn chữ, thất ngôn tứ tuyệt… Mỗi loại thơ lại có cách gieo vần bằng, trắc khác nhau tùy vào âm điệu. Chẳng hạn với thơ lục bát thì chữ cuối câu lục sẽ vần với chữ thứ 6 của câu bát, chữ cuối câu bát lại vần với chữ cuối câu lục tiếp theo, cứ thế tiếp tục.

Ngoài những kiểu thơ phải gieo vần thì còn có thơ tự do. Đây là thể thơ mới, khá phóng khoáng, không theo niêm luật của các thể thơ cũ. Nghe thì có vẻ dễ dàng nhưng việc tạo ra thơ tự do để không bị nhầm lẫn với văn xuôi lại không hề dễ.

Xem thêm tại đây!