Thực hư chuyện phát hiện 2 cổng thành mới ở Cố đô Huế

02/07/2020, 15:48 GMT+07:00

Với những thông tin, hình ảnh 2 cổng thành mới được phát hiện tại Thừa Thiên Huế trong quá trình giải tỏa, di dời người dân đã nhận được sự quan tâm rất lớn.

Những ngày gần đây, người dân thành phố Huế xôn xao, lan truyền rất nhiều hình ảnh và cho rằng đó là 2 cổng thành mới được phát hiện trong quá trình di dời người dân Cố đô khỏi khu vực Thượng Thành. Được biết, 2 cổng thành thuộc địa bàn phường Thuận Lộc, thành phố Huế, được xây dựng bằng gạch vồ và ở lối vào sông Ngự Hà.

Và mới đây, Trung tâm bảo tồn Cố đô Huế đã có những thông tin chính thức về sự việc.

 
2 cổng thành mới được phát hiện tại Thừa Thiên Huế trong quá trình giải tỏa, di dời người dân. Ảnh: Vnexpress
2 cổng thành mới được phát hiện tại Thừa Thiên Huế trong quá trình giải tỏa, di dời người dân. Ảnh: Vnexpress

“Phát lộ” 2 cổng thành

2 cổng thành nằm hai bên đông thành Thủy Quan, được xem là một trong những khu vực phòng thủ đặc biệt của kinh thành Huế vào thời xưa. Theo mô tả, phía bên phải cống Lương Y (đông thành Thủy Quan) là cổng thành thứ nhất dạng hình vòm có độ dày khoảng 60cm, rộng 80cm và cao 100cm. Cổng thành thứ hai nằm sau lưng nhà một người dân tên là Lê Thị Đào, bên trái cầu Lương Y. Cổng thành thứ hai này đã bị bịt kín bằng xi măng bởi trong quá trình sinh sống, hộ dân ở đây nhận thấy vị trí cổng thành phía sau nhà và sợ trộm cắp xảy ra nên dùng xi măng bịt cổng.

 
Cổng thành thứ nhất dạng hình vòm có độ dày khoảng 60cm, rộng 80cm và cao 100cm. Ảnh: Vnexpress
Cổng thành thứ nhất dạng hình vòm có độ dày khoảng 60cm, rộng 80cm và cao 100cm. Ảnh: Vnexpress

 
Cổng được xây dựng bằng gạch vồ và ở lối vào sông Ngự Hà. Ảnh: Vnexpress
Cổng được xây dựng bằng gạch vồ và ở lối vào sông Ngự Hà. Ảnh: Vnexpress

2 cổng thành nêu trên có lối kiến trúc xây dựng rất giống với kinh thành Huế và mang những nét thẩm mĩ khá cao nên rất nhiều ý kiến cho rằng nó đã được xây dựng cùng thời điểm với kinh thành. Tuy nhiên từ trước đến nay người dân trên địa bàn thành phố lại chưa hề biết đến nên những ngày gần đây thông tin này mới xôn xao thực hư trong dư luận.

Những lời đồn đoán xuất xứ của cổng thành được "che dấu" trăm năm

Theo ông Nguyễn Xuân Hoa, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế, nhận định rằng, trong sử sách triều Nguyễn không ghi chép gì đến hai cổng thành mới phát hiện. Theo nhà nghiên cứu nhận định thì "có thể, hai cổng thành nhỏ này là lối ra vào của vệ binh triều Nguyễn giữ Đông thành Thủy Quan để kiểm tra các tàu thuyền từ sông Đông Ba vào sông Ngự Hà. Một giả thiết khác, đây có thể là lối thoát hiểm của triều đình Nguyễn khi có biến cố lớn xảy ra".

 

 
Cổng thành thứ hai đã bị bịt kín bằng xi măng bởi người dân. Ảnh: Vnexpress
Cổng thành thứ hai đã bị bịt kín bằng xi măng bởi người dân. Ảnh: Vnexpress

Tiến sĩ Trần Đình Hằng, Viện trưởng Phân viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam ở Huế thì nhận định rằng "Hai cổng thành vừa phát hiện rất bí mật vì trong sử sách triều Nguyễn không nhắc đến. Rất có thể đó là lối thoát ra khỏi Kinh thành Huế khi có biến cố lớn xảy ra", vì vị trí của hai cổng thuộc hệ thống hệ thống phòng thủ của triều Nguyễn, do gần với Trấn Bình Đài (đồn Mang Cá), nơi đặt các pháo đài bảo vệ Kinh thành Huế xưa. Ông cũng cho rằng hai cổng thành vừa phát hiện sẽ giúp các nhà nghiên cứu có cái nhìn khác về kiến trúc Kinh thành Huế.

Thực hư “phát hiện” 2 cổng thành ở Cố đô Huế

Trước rất nhiều thông tin và giả thiết được đặt ra trong những ngày vừa qua, Trung tâm bảo tồn di tích Cố đô Huế đã chính thức thông tin về sự việc này. Phía trung tâm cho biết, 2 cổng thành này đã được lưu giữ hình ảnh từ trước đây trong một chuyến khảo sát hệ thống pháo đài trên kinh thành và lô cốt trên Thượng Thành. Thông tin thêm cho rằng, trước khi đề án "Di dời dân cư khu vực 1 Kinh thành Huế" được thực hiện, Trung tâm bảo tồn di tích Cố đô Huế cũng đã có những phương án nhằm bảo tồn và phát huy di sản khu vực sông Ngự Hà cùng Thượng Thành.

 
Theo đơn vị quản lý thì trước đây trong một chuyến khảo sát hệ thống pháo đài trên kinh thành họ đã biết đến cổng thành này. Ảnh: Vnexpress
Theo đơn vị quản lý thì trước đây trong một chuyến khảo sát hệ thống pháo đài trên kinh thành họ đã biết đến cổng thành này. Ảnh: Vnexpress

Lý do được cho rằng lâu nay người dân thành phố không biết đến những cổng thành nêu trên là do rất nhiều hộ dân đã xây dựng nhà ở khu vực Thượng Thành nên rất khó để ý, phát hiện được. Còn về phía trung tâm thì thông tin về hệ thống cổng thành đã nắm được từ rất lâu và đề xuất các biện pháp phù hợp, kịp thời để bảo tồn trong quá trình dọn mặt bằng khu vực này.

Hiện người dân Huế nói chung đang hy vọng Trung tâm bảo tồn di tích Cố đô Huế sớm triển khai kế hoạch sửa chữa và đầu tư để hai cổng thành sớm trở thành điểm đến mới của đất Cố Đô. 

Đề án di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực di tích Kinh thành Huế

Đề án trên với tổng mức đầu tư 4.097 tỷ đồng, trong đó giải phóng mặt bằng là 2.735 tỷ đồng, xây dựng khu tái định cư là 1.362 tỷ đồng. Dự án gồm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ năm 2019 - 2021 hoàn thành di dời ở các khu vực Thượng thành, Eo Bầu, Hộ Thành hào và tuyến phòng lộ với 2.938 hộ dân. Giai đoạn 2 từ năm 2022 - 2025 dự kiến hoàn thành di dời ở các di tích hồ Tịnh Tâm, khu Lục Bộ, Đàn Xã Tắc, Khâm Thiên Giám, Trấn Bình Đài… với 1.263 hộ dân.

Đề án trên được thực hiện nhằm giữ gìn và bảo vệ những giá trị văn hóa lâu đời còn đến ngày nay tại thành phố Huế. Ngoài ra, việc di dời các hộ dân đến địa bàn mới giúp ổn định, nâng cao chất lượng cuộc sống hơn. Đề án trên sau khi được thực hiện hoàn tất hứa hẹn sẽ bảo vệ, chỉnh trang được cảnh quan của thành phố Huế và đồng thời tạo ra các sản phẩm du lịch vừa có tính lịch sử lâu bền.