Thành Thái - vị vua triều Nguyễn bị vu oan và ép thoái vị

17:00 16/08/2020

Những giai thoại về các vị vua trong sử Việt luôn nhận được sự quan tâm không ngớt từ dư luận muốn tìm hiểu về nguồn cội. Nhà Nguyễn vốn là triều đình phong kiến cuối cùng tại Việt Nam nên những câu chuyện liên quan đến hàng loạt các vị quốc quân trong giai đoạn này cũng được nghiên cứu và có nhiều tư liệu ghi chép lại nhiều hơn cả. 

Trong số 13 đời vua triều Nguyễn, có những số phận tuy mang danh là cửu ngũ chí tôn nhưng cuộc đời lại vô cùng long đong, trắc trở. Nếu vua Dục Đức khiến người đời chua xót khi chỉ ngồi ngai vàng được 3 ngày sau lại có số phận thảm thương thì con trai của người - vua Thành Thái cũng gặp nhiều gian nan không kém trong thời buổi loạn lạc. 

 
Vua Thành Thái cũng được đánh giá là ông vua nhà Nguyễn có số phận đáng thương không kém gì vua cha Dục Đức. (Ảnh: Vietsugiaithoai)
Vua Thành Thái cũng được đánh giá là ông vua nhà Nguyễn có số phận đáng thương không kém gì vua cha Dục Đức. (Ảnh: Vietsugiaithoai)

Lên ngôi khi mới 10 tuổi 

Theo sử sách ghi chép lại, vua Thành Thái hay còn biết đến với tên huý là Nguyễn Phúc Bửu Lân lên ngôi khi mới chỉ mới 10 tuổi trong một giai đoạn biến động của đất nước. Vị Hoàng đế thứ 10 của nhà Nguyễn này đăng cơ tại điện Thái Hoà nhưng không hề có di chiếu hay ngọc tỷ truyền quốc. 

Vốn là con của vua Dục Đức - người bị phế truất chỉ sau 3 ngày lên ngôi nên từ khi trở thành hoàng đế cùng hoàn cảnh đất nước loạn lạc nên vua Thành Thái trở nên già dặn trước tuổi, thậm chí làm việc gì cũng rất thận trọng, không giống với các hoàng đế triều Nguyễn ngày trước.

 
Vì bối cảnh đất nước cùng với nỗi ám ảnh từ sự qua đời của cha nên vua Thành Thái trông già dặn hơn so với tuổi thật. (Ảnh: Pinterest)
Vì bối cảnh đất nước cùng với nỗi ám ảnh từ sự qua đời của cha nên vua Thành Thái trông già dặn hơn so với tuổi thật. (Ảnh: Pinterest)

>> Xem thêm: Lê Thần Tông: Vị vua Việt đầu tiên lấy vợ Tây 

Là vị vua cấp tiến, "không bài xích" phương Tây 

Trong Chín Đời Chúa, Mười Ba Đời Vua Triều Nguyễn có ghi lại rằng vua Thành Thái rất khác so với những vị hoàng đế triều Nguyễn ngày trước. Ông là một người theo chủ nghĩa cấp tiến, không hề có ý nghĩ "bài ngoại" hay đóng cửa với sự cải cách. 

Ngoài việc theo học chữ Nho, vua Thành Thái còn học thêm tiếng Pháp, khuyến khích con cái cùng quần thần cùng học. Bên cạnh đó, vua còn rất chủ động trong việc tìm tòi, nghiên cứu các trang bị kỹ thuật tiên tiến từ phương Tây. Với diện mạo của mình, vua Thành Thái cũng rất hiện đại khi thích cắt tóc ngắn, mặc âu phục, lái xe hơi. Vị hoàng đế thứ 10 của nhà Nguyễn này còn thích đi vi hành, tìm hiểu cuộc sống của nhân dân. 

 
Vua Thành Thái là một người rất tân tiến và hiện đại. (Ảnh: Pinterest)
Vua Thành Thái là một người rất tân tiến và hiện đại. (Ảnh: Pinterest)

Chính vì gần dân nên ông hiểu được nỗi khổ tâm của cuộc sống dưới ách nô lệ, đô hộ. Trong khoảng thời gian trị vì, ông luôn nêu cao tinh thần dân tộc và khiến người Pháp lúc bấy giờ rất đề cao cảnh giác, tìm nhiều cách ngăn trở quyền hành. 

 
Ông cũng là vị Hoàng đế triều Nguyễn có tinh thần tự tôn dân tộc rất cao khiến người Pháp e dè. (Ảnh: Reddit)
Ông cũng là vị Hoàng đế triều Nguyễn có tinh thần tự tôn dân tộc rất cao khiến người Pháp e dè. (Ảnh: Reddit)

 
Cầu Trường Tiền là công trình kiến trúc được xây dựng dưới thời vua Thành Thái. (Ảnh: Pinterest)
Cầu Trường Tiền là công trình kiến trúc được xây dựng dưới thời vua Thành Thái. (Ảnh: Pinterest)

>> Có thể bạn chưa biết: "Ông vua 3 ngày" của triều Nguyễn và câu chuyện bị bỏ đói đến chết 

Bị vu oan và phế truất khỏi ngai vàng

Vốn là người thông minh lại có tư tưởng cấp tiến cũng như tinh thần dân tộc cao nên vua Thành Thái trở thành "tầm ngắm' bị người Pháp theo dõi, quan sát hành động gắt gao. Theo Đại Nam Thực Lục, vào năm 1907, vua Thành Thái bị thực dân Pháp phát hiện tư tưởng chống lại chúng khi được cho là ngấm ngầm "nuôi nữ binh" trong cung thất cũng như nghiên cứu thiết kế vũ khí. 

Trong lúc nguy cấp, vua đành phải giả mất trí và điều này đã trở thành cơ hội để người Pháp ép vị Hoàng đế thứ 10 triều Nguyễn thoái vị. Sau khi bị bức ép thoái vị, theo ghi chép trong nhiều tư liệu lịch sử, vua Thành Thái bị áp giải vào Sài Gòn và bị quản thúc tại Vũng Tàu. Đến năm 1916, ông bị đày sang đảo Reunion ở châu Phi cùng con trai cũng bị Pháp phế ngôi - vua Duy Tân. 

 
Vua Thành Thái bị người Pháp vu oan và ép thoái vị. (Ảnh: belleindochine)
Vua Thành Thái bị người Pháp vu oan và ép thoái vị. (Ảnh: belleindochine)

Theo nhiều ghi chép, trong những năm tháng lưu đày, vua Thành Thái phải sống cuộc đời khổ cực, thanh đạm. Mãi đến sau năm 1945, ông mới có cơ hội trở về nước, sống tại Vũng Tàu. Đến năm 1954, cựu vương Thành Thái qua đời ở tuổi 75 tại Sài Gòn, mộ của vua sau này được an táng tại An Lăng cùng vua cha Dục Đức. 

 
Mộ của vua Thành Thái cũng ngụ tại An Lăng với vua cha Dục Đức ở phường An Cựu, thành phố Huế ngày nay. (Ảnh: Vnexpress)
Mộ của vua Thành Thái cũng ngụ tại An Lăng với vua cha Dục Đức ở phường An Cựu, thành phố Huế ngày nay. (Ảnh: Vnexpress)

>> Đừng bỏ lỡ: Tự Đức - vị vua nhiều vợ nhưng chẳng hề có một mụn con nối dõi 

Có thể nói, vua Thành Thái trong sử sách cũng được nhận định là một vị quốc quân có những cải tiến nhất định khi không hề có tư tưởng bài trừ phương Tây, thậm chí ông còn học hỏi ngôn ngữ, nghiên cứu những kỹ thuật cấp tiến. Tuy nhiên, vì sinh vào thời điểm loạn lạc nên số phận của vua Thành Thái cũng gặp nhiều bất trắc, khó khăn thậm chí phải giả điên, làm người mất trí khi bị vu oan. 

Thông tin từ: Đại Nam Thực Lục, Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Chín Đời Chúa, Mười Ba Đời Vua Triều Nguyễn, Bảo Tàng Lịch Sử 

 

Chuyện tình của vua Thành Thái và cô gái lái đò 

Không chỉ là một vị vua có tinh thần yêu nước, tự tôn dân tộc, vua Thành Thái còn rất nổi tiếng về giai thoại liên quan đến chốn hậu cung. 

Trong số đó phải kể đến chuyện Hoàng đế thứ 10 của triều Nguyễn chọn cung phi cho mình là một cô gái lái đồ. 

Theo sử sách ghi lại, trong một lần cải trang thành thường dân để chọn thêm quý phi vào hậu cung, vị hoàng đế thứ 10 của triều Nguyễn đã thuê 1 con đò và phải lòng cô gái lái đò dân dã. 

Sau vài lời qua tiếng lại, được cô gái gật đầu ưng thuận, nhà vua đã chèo chiếc đò ấy về đến hoàng cung và sắc phong cô gái lái đò trở thành quý phi. 

Câu chuyện này trở thành giai thoại vô cùng nổi tiếng mỗi khi nhắc về vị vua Thành Thái của triều Nguyễn. 

>> Xem thêm TẠI ĐÂY