Tầng Ozone của Trái Đất đang cho thấy dấu hiệu hồi phục

27/03/2020, 12:55 GMT+07:00

Ô nhiễm không khí tại nhiều khu vực đang nhiều sự thay đổi trong thời gian gần đây. Theo đó chất lượng tầng Ozone của Trái Đất đang cho thấy dấu hiệu hồi phục.

Câu chuyện ô nhiễm môi trường luôn là đề tài cần và đáng được quan tâm, nhất là khi sự phát triển của các ngành công nghiệp, cùng với mật độ giao thông gia tăng dẫn đến lượng khí thải ngày càng nhiều.

Mới đây, một tín hiệu đáng mừng từ tầng Ozone của Trái Đất cho thấy môi trường đang có sự cải thiện rõ rệt. Liệu đây có phải là điềm báo cho một tương lai "xanh" hay không?

 
Tình trạng ô nhiễm không khí ở nhiều nước đang rất đáng báo động. (Ảnh minh hoạ: Tiền Phong)
Tình trạng ô nhiễm không khí ở nhiều nước đang rất đáng báo động. (Ảnh minh hoạ: Tiền Phong)

Sự hồi phục của tầng Ozone

Mới đây, nghiên cứu xuất bản trên báo Nature của các nhà khoa học cho biết, một lỗ hổng trong tầng Ozone tại khu vực Nam Cực đang lành lại và lần lượt đảo ngược những thay đổi mà nó gây ra cho luồng gió trên bán cầu nam. Các chuyên gia đến từ Đại học Colorado Boulder cho biết điều này một phần là nhờ lệnh cấm các chất làm suy giảm tầng Ozone (ODS) ban hành từ những năm 1980.

 
Tầng Ozone của Trái Đất đang cho thấy dấu hiệu hồi phục​. (Ảnh: NASA)
Tầng Ozone của Trái Đất đang cho thấy dấu hiệu hồi phục​. (Ảnh: NASA)

Dấu hiệu lớn nhất có thể thấy chính là ở dòng tia (tức các luồng gió thổi nhanh trong các dòng hẹp tồn tại ở khí quyển của Trái Đất) tại bán cầu nam - trước đây do sự suy giảm tầng Ozone mà nó di chuyển xa hơn về phía nam, nhưng hiện tại điều này đang đảo ngược.

Antara Banerjee, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết đây có khả năng chỉ là một sự thay đổi mang tính tạm thời, vì trong tương lai gần sẽ có tác động của việc tăng lượng carbon dioxide và nhiều chất bào mòn tầng Ozone tiếp tục được thải ra.

 
Cuối năm 2019, lỗ thủng này ở mức rất nhỏ. (Ảnh: NASA)
Cuối năm 2019, lỗ thủng này ở mức rất nhỏ. (Ảnh: NASA)

>> Xem thêm: Tình trạng ô nhiễm không khí của TQ giảm mạnh vì Covid-19 nhưng nay đã tăng trở lại

Tác động tích cực của sự lành lại

Trước năm 2000, dòng tia giữa vĩ độ đã dần dần dịch chuyển về phía Nam Cực, những dòng tia mang tính chất tạo bão ngày càng xuất hiện nhiều. Điều này thay đổi mô hình mưa và dòng hải lưu ở nam bán cầu, khiến một số quốc gia như Úc phải chịu hạn hán nghiêm trọng. Ở Úc, những thay đổi đối với dòng tia đã dẫn đến nguy cơ hạn hán gia tăng bằng cách đẩy mưa ra khỏi khu vực ven biển.

 
Tình trạng hạn hán tại Úc một phần do thủng tầng Ozone. (Ảnh: Daily Mail)
Tình trạng hạn hán tại Úc một phần do thủng tầng Ozone. (Ảnh: Daily Mail)

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một loạt các mô phỏng máy tính để cho thấy dòng tia ngừng di chuyển về phía nam cùng lúc khi lỗ thủng tầng Ozone bắt đầu lành lại. Nếu dòng tia đảo ngược chuyển động về phía nam, nó có thể mang những cơn mưa trở lại đất nước Úc nhiều hơn. Cuối năm 2019, Úc đã phải trải qua một khoảng thời gian không mấy tốt đẹp vì tình trạng hạn hán, cháy rừng nên đây là tín hiệu đáng mừng cho quốc gia này.

>> Có thể bạn quan tâm: Hình chụp vệ tinh cho thấy ô nhiễm không khí tại Ý giảm đáng kể hậu Covid-19 bùng phát​

Niềm vui này chỉ là tạm thời

Năm ngoái, lỗ thủng tầng Ozone ở Nam Cực đạt mức nhỏ nhất trong lịch sử - kể từ khi nó được phát hiện vào năm 1982. Các nhà khoa học cho biết điều này có thể là do nhiệt độ ôn hòa bất thường trong lớp khí quyển đó. Nhóm nghiên cứu khẳng định, cũng đã có sự gia tăng các hóa chất làm suy giảm tầng Ozone đến từ các khu vực công nghiệp trên thế giới.

 
Sự phục hồi này liệu sẽ kéo dài được bao lâu trước khi Covid-19 qua đi và các nhà máy lại trở lại làm việc? (Ảnh minh hoạ: Thanh Niên)
Sự phục hồi này liệu sẽ kéo dài được bao lâu trước khi Covid-19 qua đi và các nhà máy lại trở lại làm việc? (Ảnh minh hoạ: Thanh Niên)

"Chúng tôi gọi đây là 'sự tạm dừng' bởi vì các xu hướng lưu thông của công nghiệp có thể tiếp tục, giữ nguyên hoặc đảo ngược," Banerjee viết. "Chính sự giằng xé giữa những tác động đối nghịch của sự phục hồi Ozone và khí nhà kính đang gia tăng sẽ quyết định xu hướng tương lai của tình hình này."

Theo các nhà nghiên cứu, sự phục hồi này chỉ là tạm thời khi hơn 1/3 Trái Đất đang chịu lệnh đóng cửa do Covid-19.

>> Đừng bỏ lỡ: Phát hiện ra tàu của người ngoài hành tinh trên Mặt Trời?

Không chỉ tầng Ozone mà nhiều khu vực có tình trạng ô nhiễm không khí nặng nề như Trung Quốc, Ý... cũng có sự thay đổi tích cực. Trước sự giảm thiểu tối đa các hoạt động công nghiệp, giao thông trong khoảng thời gian này thì có lẽ Trái Đất sẽ dễ dàng để "hít thở" hơn. Vấn đề mấu chốt chính là sau khi Covid-19 qua đi, liệu có hay không sự quá tải dành cho môi trường vì các nhà máy, xí nghiệp tái hoạt động đồng loạt.

Thông tin từ: Daily Mail

Bạn nghĩ sao về việc tầng Ozone của Trái Đất đang cho thấy dấu hiệu hồi phụcĐón đọc các tin tức hấp dẫn tại YAN nhé!

VỀ TẦNG OZONE CỦA TRÁI ĐẤT

Tầng Ozone (hay lớp, lá chắn Ozone) là khu vực nằm trong tầng bình lưu của Trái Đất, hấp thụ đến 99% các bức xạ cực tím của Mặt Trời.

Lớp Ozone chủ yếu được tìm thấy ở phần dưới của tầng bình lưu, trong khoảng 15km đến 35km trên Trái Đất, độ dày của nó thay đổi theo mùa và địa lý.

Vai trò của tầng Ozone là hấp thụ bức xạ cực tím từ Mặt Trời (từ bước sóng khoảng 200nm đến 315nm), giúp bảo vệ các dạng sinh vật sống dưới Trái Đất.

Cùng với sự gia tăng công nghiệp hóa, những lo ngại về việc tiếp xúc bức xạ UV nhiều hơn cũng kéo theo vì sự suy giảm Ozone, điều này có thể dẫn đến nhiều bệnh nguy hiểm cho con người.

Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (UN) đã chỉ định ngày 16 tháng 9 là Ngày quốc tế bảo tồn tầng Ozone.