Phố Gầm Cầu - Nét mộc mạc duy nhất còn sót lại giữa lòng Hà Nội phồn hoa

09/11/2017, 09:00 GMT+07:00

Con phố Gầm Cầu vẫn mộc mạc, bình yên nằm đó ngắm nhìn thành phố, bao bọc lấy những người con chất phác, dân dã trong dòng chảy mưu sinh...

Tại Hà Nội, có một nơi chốn vô cùng bình yên và dân dã vẫn còn lưu giữ những nét đẹp cổ kính của những năm 90 trở về trước. Đó chính là con phố nằm sát dưới hai bên đường ray xe lửa mà người dân vẫn quen gọi là "phố Gầm Cầu".

Hà Nội trong mỗi người là gì? Là bóng cây rợp mát người qua, là ly trà đá vỉa hè xua tan cơn khát, là tiếng gánh hàng rong nào cốm, nào bưởi hay những tòa nhà cao tầng với những cây cầu vượt hiện đại mới xây... Chắc hẳn ai rồi cũng có cho mình một địa điểm như lạ như quen để nhớ về một mảnh đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến.

cây cầu Long Biên, chứng nhân lịch sử cũng là một miền ký ức tuyệt đẹp như thế. Nơi ấy vẫn luôn là nguồn cảm hứng bất tận lưu giữ những giá trị hồn cốt Việt. Để rồi khi đi sâu vào đó, bất cứ lữ khách nào cũng phải bồi hồi như được sống lại quãng dòng thời gian hào hùng. 

Men theo hai bên lối đi nhỏ, dài nằm dưới chân cầu là con phố Gầm Cầu tấp nập người qua lại. Cái địa chỉ hiếm hoi tưởng như vô cùng lạ lẫm, chưa từng được nhắc đến nhiều trên bản đồ du lịch, thế nhưng lại rất đỗi thân quen với những người con ở mảnh đất nghìn năm văn hiến này.


Được gọi là phố, nhưng phố Gầm Cầu thực chất chỉ là hai lối đi hẹp men theo chân cầu
Được gọi là phố, nhưng phố Gầm Cầu thực chất chỉ là hai lối đi hẹp men theo chân cầu

Lang thang trong một ngày trời thu Hà Nội se lạnh, có nắng rợp dài một góc sân, phải dành trọn một ngày dạo quanh khu vực này, tôi mới có thể khám phá tường tận cuộc sống của người dân lao động nghèo và những rong rêu đã nhuốm màu thời gian, còn sót lại của mảnh đất thủ đô phồn hoa xưa cũ.

Con phố Gầm Cầu có chiều dài khoảng 200m, nằm về phía Bắc khu phố cổ (Hoàn Kiếm, Hà Nội), bắt đầu từ phố Trần Nhật Duật chạy đến con phố Phùng Hưng, dọc theo hai bên đường ray xe lửa. Cái tên "Gầm Cầu" được bắt nguồn từ vị trí địa lý của nó nằm dọc theo gầm cầu dẫn đường cho tàu hỏa lên cầu Long Biên.


Sân ga Long Biên "treo lơ lửng" phía trên một đoạn phố khá dài tạo nên một hình ảnh vô cùng thú vị và độc đáo với du khách ghé thăm. 
Sân ga Long Biên "treo lơ lửng" phía trên một đoạn phố khá dài tạo nên một hình ảnh vô cùng thú vị và độc đáo với du khách ghé thăm. 

Trải qua bao sóng gió, bom đạn của chiến tranh, con phố được người dân dùng luôn cái tên "phố Gầm Cầu" để gọi cho dễ nhớ, lại thân thuộc. Theo ghi chép của các nhà sử thi, phố Gầm Cầu đã trải qua bốn lần đổi tên, mỗi tên gọi đều gắn với một mốc lịch sử của dân tộc. Thời Pháp thuộc, phố có tên là Lơbơlăng (Rue Leblanc). Sau cách mạng đổi thành Khúc Hạo.

Vào những năm 1948 -1954, con phố được chia ra làm hai là phố Nguyễn Hữu Huân ở phía Đông và phố Gầm Cầu ở phía Tây. Sau 1954 người ta gọi chung là con phố Gầm Cầu.


Đoạn đường sắt từ ga Long Biên dẫn vào nội đô cao hơn rất nhiều so với nền đường bộ nên người Pháp hơn 100 năm trước đã xây dựng cầu dẫn gồm 131 ô vòm
Đoạn đường sắt từ ga Long Biên dẫn vào nội đô cao hơn rất nhiều so với nền đường bộ nên người Pháp hơn 100 năm trước đã xây dựng cầu dẫn gồm 131 ô vòm


Mỗi vòm đều có đánh số thứ tự để phân biệt
Mỗi vòm đều có đánh số thứ tự để phân biệt

Đến với con phố này bạn sẽ nhận ra rằng nó hoàn toàn không có bóng dáng của những đoạn vỉa hè. Có lẽ bởi do lòng phố chỉ rộng chừng 4m, thậm chí những khúc hẹp chỉ khoảng 1,5m nên mọi sinh hoạt của người dân cũng vì thế mà phải thu hẹp lại. Người ta có thể dễ dàng bắt gặp cảnh sinh hoạt, lao động ngay trên con phố Gầm Cầu này như một nét đẹp độc đáo, "khác lạ" mà chẳng một con phố nào ở Hà Nội có được.


Bóng dáng anh soát vé ngó nghiêng, qua ô cửa trong những phút giải lao ngắn ngủi, điềm tĩnh ngắm nhìn về khu phố sầm uất, huyên náo dưới chân con tàu.
Bóng dáng anh soát vé ngó nghiêng, qua ô cửa trong những phút giải lao ngắn ngủi, điềm tĩnh ngắm nhìn về khu phố sầm uất, huyên náo dưới chân con tàu.

Phố Gầm Cầu có rất ít xe cộ qua lại, chủ yếu là xe thồ, xe ba gác để chuyên chở hàng hoá, hoa quả, còn lại hầu như đa số người dân đều đi bộ. Đường phố lại nhỏ hẹp với một bên là nhà dân, bên kia là bức tường thành cầu, nó bị chia đôi bởi một đường ray xe lửa trên cao.


Một số đoạn phố rất hẹp, với bề ngang chỉ khoảng 1,5m. Vì hẹp như vậy mà Gầm Cầu gần như là một khu phố của người đi bộ vì rất ít xe cộ đi qua đây.
Một số đoạn phố rất hẹp, với bề ngang chỉ khoảng 1,5m. Vì hẹp như vậy mà Gầm Cầu gần như là một khu phố của người đi bộ vì rất ít xe cộ đi qua đây.

Một ngày mới bắt đầu tại nơi đây là với những tiếng ồn ào, huyên náo của người dân lao động tứ xứ đổ về, hay người ta vẫn quen gọi là "dân ngụ cư". Những con người ấy cứ thế tay bốc, tay kiểm, í ới gọi nhau, hô to tên từng món hàng làm cả con phố náo động hẳn lên. 

Dân ngụ cư nơi đây chủ yếu từ Nam Định, Thanh Hóa, Hòa Bình, Nghệ An... đi làm thuê cho các cửa hàng, xóm chợ kiếm chút tiền gửi về nơi quê nhà.

Con phố tập trung chủ yếu dân buôn bán và lao động ngoại tỉnhCon phố tập trung chủ yếu dân buôn bán và lao động ngoại tỉnh

Các chuyến xe tải hàng vừa cập bến, lần lượt những người lao động nhanh chóng khuân vác, chất hàng lên xe máy để chở đi phân phối tại các cửa hàng trong thành phố, hoặc mang sang tiêu thụ ngay ở các khu chợ cóc, chợ con gần đóCác chuyến xe tải hàng vừa cập bến, lần lượt những người lao động nhanh chóng khuân vác, chất hàng lên xe máy để chở đi phân phối tại các cửa hàng trong thành phố, hoặc mang sang tiêu thụ ngay ở các khu chợ cóc, chợ con gần đó


Khung cảnh vô cùng náo nhiệt mỗi khi xe hàng đổ về
Khung cảnh vô cùng náo nhiệt mỗi khi xe hàng đổ về


Những người phụ nữ cũng tất tưởi với công việc của mình
Những người phụ nữ cũng tất tưởi với công việc của mình

Trong khi đó, những gánh hàng rong, gánh đồ ăn bắt đầu len lỏi vào từng con ngõ nhỏ. Đôi quang gánh trĩu nặng lưng còng của các mẹ, các chị lần lượt rời bến bắt đầu một ngày lao động mới.


Gánh hàng rong trở thành một hình ảnh đặc trưng tại khu phố Gầm Cầu
Gánh hàng rong trở thành một hình ảnh đặc trưng tại khu phố Gầm Cầu

Nào na, nào bưởi... cứ thế theo đôi quang gánh của những người phụ nữ rong ruổi trên mọi nẻo đườngNào na, nào bưởi... cứ thế theo đôi quang gánh của những người phụ nữ rong ruổi trên mọi nẻo đường

Có lẽ suốt hơn mấy chục năm qua, cái làm người ta say lòng không chỉ là vẻ đẹp thơ mộng, mê đắm của khu phố, mà còn là sự chất phác, hồn hậu vẫn còn vẹn nguyên trong từng nét mặt, cử chỉ của mỗi người dân nơi đây. Dường như những tiếng còi hú kéo vang trời rồi những nhịp xịch xịch mỗi khi tàu đi qua đã trở thành cuộc sống của người dân phố Gầm Cầu.

Nếp sống của họ gần như chỉ có tiếng cười, sự thân thiện với xóm giềng, sự nhiệt tình đối với từng tốp khách vãng lai, và cả với những mảnh đời không may lang thang trôi dạt về đây.

Phố Gầm Cầu - Nét mộc mạc duy nhất còn sót lại giữa lòng Hà Nội phồn hoa


Chẳng ai có thể chối từ một bát bún ốc thơm lừng, ngọt thơm nóng hôi hổi trong ngày se lạnh đầu đông
Chẳng ai có thể chối từ một bát bún ốc thơm lừng, ngọt thơm nóng hôi hổi trong ngày se lạnh đầu đông


Ngày nào cũng vậy, cứ 3 giờ chiều là cô Nguyễn Thị Ốc (50 tuổi) lại có mặt ở góc đường quen thuộc. Hai năm nay, người dân ở phố Gầm Cầu đã quen thuộc với gánh bún ốc, cút lộn của cô
Ngày nào cũng vậy, cứ 3 giờ chiều là cô Nguyễn Thị Ốc (50 tuổi) lại có mặt ở góc đường quen thuộc. Hai năm nay, người dân ở phố Gầm Cầu đã quen thuộc với gánh bún ốc, cút lộn của cô


Đôi ba gánh hàng rong cũng chính là điểm dừng chân cho những người xóm giềng nơi đây
Đôi ba gánh hàng rong cũng chính là điểm dừng chân cho những người xóm giềng nơi đây


Mỗi ngày qua đi, cuộc sống nơi đây vừa bình yên vừa sôi động như cái cách đoàn tàu đi qua hú vang trời, rồi để lại một khoảng lặng hư không sau đó
Mỗi ngày qua đi, cuộc sống nơi đây vừa bình yên vừa sôi động như cái cách đoàn tàu đi qua hú vang trời, rồi để lại một khoảng lặng hư không sau đó

Sắp tới, TP. Hà Nội dự kiến đục thông 127 vòm cầu bị bịt kín. Điều này hẳn sẽ khiến nhịp sống nơi đây thay đổi. Sẽ có nhiều sự đổi mới, những hình ảnh lạ lẫm.

Chỉ có một điều mà tôi vô cùng chắc chắn sẽ không thay đổi, đó chính là nét chân phương, mộc mạc vẫn phảng phất trong cuộc sống hàng ngày của người dân nơi đây.

Phố Gầm Cầu - Nét mộc mạc duy nhất còn sót lại giữa lòng Hà Nội phồn hoa


Dù chưa được nhắc tới nhiều trên bản đồ du lịch nhưng phố Gầm Cầu vẫn luôn níu chân bất cứ vị du khách nào có cơ hội đến với mảnh đất nghìn năm văn hiến
Dù chưa được nhắc tới nhiều trên bản đồ du lịch nhưng phố Gầm Cầu vẫn luôn níu chân bất cứ vị du khách nào có cơ hội đến với mảnh đất nghìn năm văn hiến

Phố Gầm Cầu - Nét mộc mạc duy nhất còn sót lại giữa lòng Hà Nội phồn hoa

Trải qua bao thăng trầm, biến cố của dòng chảy lịch sử, cầu Long Biên vẫn ung dung bắc nhịp hai bờ, lặng thinh chứng kiến từng chặng đường đổi thay của đất nước. 

Con phố Gầm Cầu từ bao lâu nay vẫn mộc mạc, bình yên nằm đó ngắm nhìn thành phố, bao bọc lấy những người dân lao động chất phác, dân dã trong dòng chảy mưu sinh. Như một cánh cửa thời gian diệu kỳ nối liền giữa 2 miền ký ức quá khứ và hiện tại, đủ khiến những đứa con xa Hà Nội khắc khoải trong nỗi nhớ da diết mỗi khi nhắc tới thủ đô thân thương.

Ảnh: Quang Đức