Phải chăng đã đến lúc chúng ta nên tẩy chay "Body shaming" thay vì hùa theo vùi dập người khác?

01/11/2017, 15:33 GMT+07:00

Việc body shame, chê người khác xấu xí, béo hay chính tự dằn vặt bản thân mình vì không có một ngoại hình "hoàn hảo" thực sự cần bị lên án và ngăn chặn.

Bạn đã bao giờ rơi vào tình trạng bị mọi người chê cười vì thân hình không hoàn hảo? Hay bạn đã từng vô tình cười cợt trên khiếm khuyết ngoại hình của người khác và xem đó là “chuyện bình thường”? Nếu câu trả lời là có, nghĩa là bạn đang vô tình bị bắt nạt hay bắt nạt một người nào đó thông qua hình thức “body shame”.

Body shame là gi?

"Body shame"- là việc sử dụng khiếm khuyết cơ thể của một người nào đó để hạ thấp bản thân họ và làm trò cười cho người khác. Nó xảy ra ở khắp nơi trong cuộc sống, từ lớp học, nơi làm việc, giữa những cuộc nói chuyện bạn bè, đồng nghiệp hay ngay cả trong những bộ phim nhằm tạo tiếng cười cho khán giả. 

Phải chăng đã đến lúc chúng ta nên tẩy chay

Đôi khi chúng ta coi việc body shame bản thân mình và người khác là một chuyện rất bình thường, nhưng khi những lời chê bai đó "vô tình" được công khai trước đám đông hay trên mạng xã hội thì ngẫu nhiên lại trở thành một hình thức bạo lực tâm lý vô cùng khủng khiếp.

Body shame được biểu hiện dưới 3 hình thức đơn giản mà chúng ta vẫn thường hay bỏ qua hoặc tự mặc định rằng "đó là chuyện rất đỗi bình thường" đó là tự chê bai bản thân mình và so sánh mình với người khác (sao chân cô ấy thon dài vậy, da mặt mình thì nhiều mụn trong khi da người ta láng mịn, anh ta có cơ bụng 6 múi,...); Chỉ trích ngoại hình người khác trước mặt họ (người cậu béo vừa xấu như thế kia thì làm sao mà xin được việc, bây giờ người ta thích chân dài cơ...); Đánh giá người khác sau lưng họ (đứa bạn tao vừa lùn vừa béo. ít nhất thì mày còn gầy hơn nó,...)

Hậu quả của body shame

Theo một nghiên cứu cho thấy, một người phụ nữ tường xuyên bị body shame sẽ có tình trạng sức khỏe tồi tệ và luôn bị ám ảnh bởi những lời chỉ trích từ người khác. Từ đó, họ sẽ ngày càng trở nên tự ti vào bản thân mình hơn.

Chưa kể đối với những người nổi tiếng,người ta càng phải chịu sự theo dõi sát sao từ công chúng, người hâm mộ và cả anti-fan. Chắc hẳn không người nổi tiếng nào chưa từng là nạn nhân của miệt thị cơ thể.


Cao Ngân gầy đến trơ xương trong đêm chung kết  Vietnam's Next Top Model 2017​
Cao Ngân gầy đến trơ xương trong đêm chung kết  Vietnam's Next Top Model 2017​

Như trường hợp của người mẫu Cao Ngân, cô gái trở thành tâm điểm của đêm chung kết Vietnam's Next Top Model 2017 vì quá gầy đã từng rơi vào khủng hoảng bởi những lời bình luận ác ý của dư luận sau "scandal" từ trên trời rơi xuống. 

"Gầy đến trơ xương", "bộ xương di động" hay "người mẫu gầy nhất của năm" là những "mỹ từ" mà người ta thường dành cho Cao Ngân mỗi khi nhắc đến cô. Song, câu chuyện thực sự đằng sau hình ảnh Cao Ngân gầy gò ốm yếu trên sàn catwalk lại khiến nhiều người phải rơi nước mắt. 

Phải chăng đã đến lúc chúng ta nên tẩy chay

Theo lời kể của một người từng làm quản lý người mẫu của BeU thì trước show diễn Vietnam International Fashion Week 2015, Cao Ngân đã không may bị tai nạn ngay trước cửa nhà trọ của mình. Khi cô vừa xuống taxi thì có 2 tên cướp lao đến giật balo mà cô đang mang trên người, kéo Cao Ngân thêm 1 đoạn đủ để làm thân hình mỏng manh ấy gãy xương vai và dập phổi. Đây chính là lý do khiến cho ngoại hình của cô trở nên mất cân đối và khó có thể hồi phục như trước.

Hay mới đây, tân Hoa hậu Đại dương 2017 đã vấp phải luồng chỉ trích vô cùng gay gắt của khán giả về việc nhan sắc không xứng tầm với vương miện ngay khi vừa mới đăng quang. 


Ngân Anh bị mắc lỗi trang điểm trong đêm chung kết nên nhan sắc bị dìm hàng hơn so với thường ngày
Ngân Anh bị mắc lỗi trang điểm trong đêm chung kết nên nhan sắc bị dìm hàng hơn so với thường ngày

Khi chiếc vương miện trị giá 3,2 tỷ đồng được trao cho Ngân Anh, làn sóng tranh cãi về nhan sắc của tân Hoa hậu nổ ra sôi nổi trên mạng xã hội. Hầu hết, mọi người phản đối chiến thắng này của cô vì vẻ ngoài không “đạt chuẩn hoa hậu", đặc biệt là ở đôi môi và chiếc mũi thiếu tự nhiên. Nhiều người nhận xét cô là một sản phẩm lỗi của công nghệ dao kéo, hay nặng hơn là "thảm họa thẩm mỹ"...Khiến cho cô gái trẻ đã không kìm được nước mắt khi trả lời phỏng vấn trước báo chí.

Ngân Anh thừa nhận, trước đây cô cũng từng thẩm mỹ mũi nhưng khi biết được yêu cầu nghiêm cấm các thí sinh được phẫu thuật của chương trình nên đã chủ động đã lấy sụn trong mũi ra. Cô khẳng định gương mặt của mình hiện tại là hoàn toàn tự nhiên và mong mọi người hãy ủng hộ cô hơn, bởi một Hoa hậu thì không chỉ cần vẻ bề ngoài mà cần phải có trí tuệ và lòng nhân ái.

Phải chăng đã đến lúc chúng ta nên tẩy chay

Bên cạnh đó, về phía BGK cuộc thi cũng đã có những lời giải thích về tiêu chí lựa chọn Hoa hậu của cuộc thi Hoa hậu Đại dương, giúp cho công chúng có cái nhìn khách quan hơn về tân Hoa hậu năm nay. Nữ diễn viên Kim Khánh – thành viên ban giám khảo của cuộc thi Hoa hậu Đại dương Việt Nam từng trả lời trên báo chí cho biết "Các thí sinh không cần phải đẹp hoàn hảo. Các bạn cũng không cần trở thành một siêu mẫu với những bước catwalk điêu luyện hay vẻ đẹp chuẩn mực như một Hoa hậu Việt Nam. Nhưng người chiến thắng sẽ phải là người có nhiệt huyết, có trái tim rộng mở và khao khát muốn làm gì đó cho môi trường và cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Ngoài ra, sự khác biệt của cuộc thi Hoa hậu Đại dương là hướng đến vẻ đẹp cộng đồng. Chính vì vậy, khả năng thuyết phục và truyền cảm hứng cho công chúng mới là yếu tố quan trọng nhất.

Body shame - nên lên án hơn là hùa theo

Việc body shame, chê người khác xấu xí, béo hay chính tự dằn vặt bản thân mình vì không có một ngoại hình "hoàn hảo" thực sự là một thói quen xấu cần bị lên án và ngăn chặn.

Nguyễn Thuận Anh- sinh viên năm thứ 4 trường Đại học Công Đoàn từng chia sẻ: "Mình đã là nạn nhân của trò body shame khi bị các bạn trong lớp chê cười vì chân tay quá to như con trai vậy. Mình thấy rất xấu hổ vì điều này. Là con gái, ai cũng mong mình nhỏ bé xinh xắn nhưng đâu phải ai cũng được như vậy. Nên mình rất mong các bạn khác hãy thôi bình luận, chỉ trỏ sau lưng như vậy bởi một nạn nhân như mình sẽ cảm thấy cực kỳ tủi thân và chán nản".

Có thể thấy, bất cứ ai bị coi là bất thường, nhất là về ngoại hình: gầy, béo, ngực lép, ngực to, chân ngắn, mặt gãy... nói tóm lại là hình thức không được “chuẩn”, đẹp theo thị hiếu đám đông thì rất dễ trở thành nạn nhân của body shame. Song, việc dùng một khuôn mẫu về hình thể làm thước đo phê phán người khác là vô cùng khập khiễng bởi mỗi cơ thể đều ẩn chứa một vẻ đẹp riêng biệt, không ai giống ai. Vậy xấu có phải một tội đồ khi từ lâu trong văn hóa Việt, ông cha đã khắc lưu bài học về vẻ đẹp tâm hồn: “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”.

Phải chăng đã đến lúc chúng ta nên tẩy chay

Hot blogger Nguyễn Ngọc Thạch từng chia sẻ trên facebook cá nhân một câu chuyện về cô bạn thân có vòng một khiêm tốn. Cả đám bạn hay đem nhược điểm đó ra làm trò đùa, gọi là “bức tường”, “màn hình phẳng”, khiến cô bạn ấy tự ti và xấu hổ dù mỗi khi bị trêu chọc vẫn cười đùa lại, vui vẻ với mọi người. Một lần uống say, cô ấy tâm sự muốn đi nâng ngực nhưng sau này còn muốn có con, sợ làm ngực xong thì không cho con bú mẹ được... Đến lúc này, mọi người mới nhận ra những bình phẩm vui đùa lại khiến cô bạn thân của mình ám ảnh, tự ti về chính ngoại hình, dù ngoại hình ấy lành lặn, không dị tật.

Anh Thạch viết: “Sau buổi hôm đó, mình gần như không bao giờ đem cơ thể người khác, đặc biệt là phụ nữ ra để mỉa mai, bình phẩm tìm vui, vì phụ nữ dù ngoại hình ra sao cũng phải được tôn trọng. Sống văn minh là không đem cơ thể người khác ra làm trò đùa”.

Dẫu biết rằng ở xã hội hiện đại, vệc sở hữu một gương mặt đẹp, một vóc dáng chuẩn mực sẽ giúp cho chúng ta có những lợi thế nhất định trong công việc, giao tiếp hay trong tình yêu. Nhưng tất cả những vẻ đẹp bên ngoài đó sẽ hoàn toàn vô nghĩa nếu như bạn không có được tấm lòng bao dung hay một nền tảng tri thức căn bản. Vì vậy, để tẩy chay được hành động body shame thì trước hết những nạn nhân của trò tiêu khiển này hãy tự tin về chính bản thân mình.

Ngoài ra, chúng ta cũng không thể phủ nhận, body shame cũng có những tác động tích cực trong một vài trường hợp nhất định như một cô gái béo phì vì bị bạn bè chê bai nên đã tiết chế được khẩu phần ăn, chăm tập thể dục hơn và sức khỏe cũng được cải thiện hơn. Tuy nhiên, ở một khía cạnh phổ biến khác, người đó sẽ nhận ảnh hưởng xấu về tâm lý và dẫn đến mặc cảm, không muốn tiếp xúc với bất cứ ai.

Cuối cùng, việc hiểu rõ về body shame là một cách để chúng ta sống lịch sự hơn, nhân bản hơn trong cư xử và trong chính cách suy nghĩ của bản thân trước khi đưa ra lời nhận xét về ngoại hình của một ai đó.