Phần 1 chưa xong, PGS.TS Bùi Hiền tiếp tục "trình làng" phần 2 của đề xuất cải tiến "Tiếq Việt"

26/12/2017, 16:00 GMT+07:00

Sớm hơn dự định, PGS.TS Bùi Hiền đã công bố phần còn lại của công trình cải tiến "Tiếq Việt" dày công nghiên cứu suốt 40 năm.

Sớm hơn dự định, PGS.TS Bùi Hiền đã công bố phần còn lại của công trình cải tiến "Tiếq Việt" dày công nghiên cứu suốt 40 năm.

PGS Bùi Hiền, nguyên Phó hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội, cho biết ông đã hoàn thiện phần 2 nghiên cứu cải tiến chữ viết tiếng Việt và công bố vào chiều 25/12.

Theo PGS.TS Bùi Hiền, thông tin phần thứ nhất đã công bố mới chỉ đề cập cải tiến hệ thống phụ âm theo nguyên tắc "mỗi chữ cái chỉ biểu đạt một âm vị và mỗi âm vị chỉ có một chữ cái biểu đạt". Thực chất, toàn bộ đề xuất cải tiến Tiếng Việt dài 16 trang (gồm hai phần). Trong phần thứ 2 này, ông cho biết đã hoàn thiện nghiên cứu về nguyên âm của tiếng Việt. 

Theo dự kiến, phần thứ 2 này dự kiến được công bố vào tháng 3/2018 tuy nhiên đã được công bố sớm hơn.


Vị PGS.TS tiếp tục công bố phần còn lại của đề án cải tiến chữ quốc ngữ
Vị PGS.TS tiếp tục công bố phần còn lại của đề án cải tiến chữ quốc ngữ

Cải tiến chữ viết để hội nhập vào cuộc cách mạng 4.0

PGS.TS Hiền chia sẻ, có hai vấn đề then chốt cần giải quyết dứt điểm là số lượng âm vị nguyên âm thực sự hiện có trong tiếng Việt và các chữ cái biểu đạt tương ứng và nguyên tắc tổ hợp các nguyên âm trong các âm tiết tiếng Việt. Vì vậy, trong đề án này, ông tìm cách phát hiện chính xác, đầy đủ hệ thống âm vị nguyên âm của tiếng Việt (Hà Nội) để từ đó chọn ra những chữ cái tương ứng với từng âm vị trên nguyên tắc một âm vị - một chữ cái.


Bảng chữ cái mới theo cải tiến của PGS Bùi Hiền
Bảng chữ cái mới theo cải tiến của PGS Bùi Hiền

Hiện tại, trong hệ thống nguyên âm tiếng Việt đã ghi nhận và thường xuyên dùng theo các quy chuẩn chính tả bao gồm 16 nguyên âm thể hiện bằng những chữ cái trong các vị trí điển hình độc lập hoặc đứng trong tổ hợp âm tiết có phụ âm đi cùng. Sau khi xác định xong hai hệ thống âm vị nguyên âm và phụ âm mới, cần ghép chúng lại thành bảng âm vị cùng chữ cái biểu đạt thống nhất và hoàn chỉnh của tiếng Hà Nội.

PGS phân tích: Trong hệ thống nguyên âm tiếng Hà Nội, ngoài các nguyên đơn ra còn rất nhiều nguyên âm đôi và nguyên âm ba. Bởi vậy các cặp đôi nguyên âm đối lập "ngắn - dài" còn thiếu những kí tự cho riêng mình (chẳng hạn như: uu – u; ưư – ư) trong bảng chữ cái quốc ngữ hiện hành đã không hề làm mất tính khu biệt ý nghĩa của những âm vị nguyên âm đó. 

Phần 1 chưa xong, PGS.TS Bùi Hiền tiếp tục

Bảng chữ cái đọc theo kiểu mới vẫn giữ nguyên trật tự a - b - c. Những chữ cái in đậm để lưu ý rằng đó là những chữ đã mang giá trị âm vị mới (đọc kiểu cải tiến) thay cho những chữ cái đọc theo bảng chữ quốc ngữ cũ. Một số chữ cái sẽ hoàn toàn thay đổi về cách đọc như: C (chờ), f (phờ), j (jờ), k (cờ), q (thờ),  w (ngờ), x (khờ), z (dờ).

Vì vậy, theo PGS.TS Bùi Hiền, sự cải tiến này không hề làm mất đi ý nghĩ và thay đổi cách đọc mà chỉ giúp cho quá trình đọc văn bản được nhanh và tiện lợi hơn. Ông cho rằng việc cải tiến chữ quốc ngữ của mình hướng tới tiếp tục nâng cao hiệu quả của bộ chữ cái La tinh trong giai đoạn phát triển và hội nhập vào cuộc cách mạng 4.0.

Không ai bắt ép mọi người phải sử dụng chữ cải tiến

GS Bùi Hiền cho hay ông đã mất 40 năm nghiên cứu công trình khoa học này. 22 năm trước, khi công trình bước đầu cho ra kết quả, ông nêu đề xuất cải tiến chữ quốc ngữ trên một tạp chí khoa học nhưng không được xem xét. Ông vượt qua quãng thời gian tìm tòi cùng những thời điểm khó khăn để có được văn bản hoàn thiện hôm nay.


Bảng chữ cái "Tiếq Việt" sau khi hoàn thiện
Bảng chữ cái "Tiếq Việt" sau khi hoàn thiện

Khi được hỏi về lý do công bố phần còn lại của công trình sớm hơn dự kiến, PGS.TS Bùi Hiền khẳng định, sở dĩ ông công bố sớm hơn dự kiến (tháng 3/2018) không phải vì "bị ném đá" sau khi công bố phần cải tiến phụ âm. Thời gian qua dù có bị nhiều ý kiến phản đối gay gắt nhưng ông cho đó là hiện tượng bình thường bởi công trình vẫn chưa hoàn chỉnh. 

PGS.TS ngôn ngữ học cũng không quá buồn trước những ý kiến bình luận khiếm nhã. Ông nhấn mạnh, công trình hoàn thiện ngày hôm nay khiến ông cảm thấy rất mãn nguyện. "Những ý kiến bình luận thiếu thiện chí, thậm chí ác ý, tôi cho đó là chuyện bình thường bởi sẽ có người hiểu, có người chưa hiểu. Việc nghiên cứu khoa học tôi thử nghiệm, nếu thích thì bạn có thể sử dụng, nếu không thì thôi có ai bắt ép các bạn phải sử dụng”, PGS.TS Bùi Hiền chia sẻ với báo chí.

Ở thời điểm này, Chính phủ và Bộ GDĐT chưa có chủ trương cải tiến chữ quốc ngữ. Tuy nhiên, ở thời điểm khác, nếu thấy đây là đề xuất hợp lý, cơ quan chức năng có thể xem xét. Theo ông, với đặc trưng dễ nhớ và dễ đọc thì để học toàn bộ bảng chữ cải tiến chỉ mất 1 - 2 ngày với những người đã biết chữ hiện hành. Đồng thời nó cũng giúp người nước ngoài và học sinh lớp 1 rút ngắn thời gian học tiếng Việt.

Trinh Trinh - Theo thethaovanhoa.vn