Nước có thể dập lửa nhưng vì sao núi lửa vẫn có dưới đại dương?

06/04/2021, 21:00 GMT+07:00

Đại dương chứa cả một lượng nước vô cùng lớn nhưng sẽ có rất nhiều người đặt ra câu hỏi là tại sao núi lửa vẫn có thể phun trào phía dưới được.

Mặc dù việc núi lửa hình thành dưới biển hiếm hơn núi lửa trên cạn nhưng chúng sẽ là những núi lửa hoạt động mạnh mẽ nhất với tần suất phun trào nhiều hơn cả. Theo thống kê từ Science ABC, gần 75% lượng magma (nham thạch) trên Trái Đất đều đến từ núi lửa bên dưới đại dương.

Cũng vì hình thành sâu dưới biển nên rất khó để các nhà khoa học nắm được hoạt động cũng như tình trạng của những núi lửa này. Họ đành phải đợi đến khi nó phun trào rồi nghiên cứu dựa trên các mảnh vụn văng ra từ núi lửa.

 
Núi lửa phun trào bên dưới lòng đại dương. (Ảnh: Telegraph)
Núi lửa phun trào bên dưới lòng đại dương. (Ảnh: Telegraph)

Về cơ bản, núi lửa trên cạn hay dưới biển đều có cơ chế hình thành tương tự nhau, được tạo nên trên các vết nứt của vỏ Trái Đất. Chính tại các vết nứt này mà dung nham, tro, hỗn hợp khí với nước và đá phun trào lên trên bề mặt tạo ra hiện tượng núi lửa phun trào thường thấy.

Đối với núi lửa nằm bên dưới đại dương, nhiệt độ tại thời điểm phun trào có thể lên đến 1.000 độ C. Nước biển lúc này chỉ có thể làm giảm nhiệt của dung nham nhưng không thể ngăn cản núi lửa phun trào.

Nguyên nhân là bởi, nguyên lý hoạt động của núi lửa là do áp suất bên trong quá cao. Trong khi đó, nước biển lại không thể làm giảm áp suất bên trong Trái Đất.

 
Một thợ lặn đang quan sát núi lửa hoạt động được dưới biển. (Ảnh: Seapics)
Một thợ lặn đang quan sát núi lửa hoạt động được dưới biển. (Ảnh: Seapics)

Cùng là vật chất có nhiệt độ cao nhưng sự hình thành của lửa thông thường với dung nham núi lửa là không giống nhau. Đó chính là lý do vì sao dù bao quanh bởi nước nhưng núi lửa ngầm dưới biển vẫn không thể bị dập tắt.

Khi núi lửa dưới biển phun trào, nham thạch phun ra từ bên trong sẽ liên tục được tích tụ, hòa cùng nước biển khiến địa hình xung quanh được nâng cao. Nếu lượng nham thạch phun ra đủ lớn, nó thậm chí còn có thể tạo ra một hòn đảo trên mặt biển với diện tích lớn.

 
Núi lửa ngầm phun trào giải phóng ra lượng lớn tro bụi. (Ảnh: Earth)
Núi lửa ngầm phun trào giải phóng ra lượng lớn tro bụi. (Ảnh: Earth)

Bằng chứng chính là sau vụ phun trào núi lửa ngầm vào năm 1960 ở gần Iceland, một hòn đảo rộng 40m và dài 550m đã được tạo ra. Hòn đảo không có người ở này được đặt tên là Surtsey và vẫn còn tồn tại đến ngày nay.

Núi lửa phun trào vừa mang đến cái lợi, vừa tồn tại nhiều nguy hiểm. Việc núi lửa phun trào có thể đồng thời mang một số kim loại quý lên bề mặt Trái Đất, chẳng hạn như kim cương. Hầu hết các mỏ kim cương ngày nay đều tập trung ở những nơi từng có núi lửa phun trào.

Song hầu hết nhắc đến núi lửa người ta vẫn nhớ tới như một thảm họa thiên nhiên hơn. Một khi núi lửa phun trào, dù là trên cạn hay dưới đại dương cũng sẽ giải phóng ra một lượng lớn tro bụi vào không khí. Điều này khiến cuộc sống của con người gần khu vực đó sẽ bị ảnh hưởng lớn, thậm chí là phải sơ tán hàng loạt.

 
Đảo Surtsey hình thành do núi lửa phun trào. (Ảnh: BBC)
Đảo Surtsey hình thành do núi lửa phun trào. (Ảnh: BBC)

Thế giới tự nhiên vẫn còn nhiều điều kỳ thú mà chúng ta vẫ chưa khám phá hết. Bạn thấy sao về hiện tượng núi lửa dưới biển tưởng chừng như khá ngược đời này, hãy chia sẻ cho chúng tôi biết nhé.

Các thông tin đời sống xã hội sẽ được liên tục cập nhật tại YAN

NÚI LỬA CŨNG MANG VẺ ĐẸP TUYỆT VỜI

Dù còn hoạt động hay đang ngủ yên, nhiều ngọn núi lửa cũng trở nên nổi tiếng khi sở hữu vẻ đẹp đầy thu hút. Thậm chí, có ngọn núi lửa còn trở thành biểu tượng cho cả một quốc gia.

Ba hồ nước bí ẩn hình thành trên miệng núi lửa ở Kelimutu, Indonesia đã trở thành điểm đến yêu thích của không chỉ các nhà khoa học và còn của du khách thập phương. Một miệng núi lửa màu xanh, một màu đỏ thẫm và cái còn lại màu đen hắc tín đã khiến cho không ít người cảm thấy tò mò, thích thú.

Hay nhắc đến núi lửa thì không thể bỏ qua núi Phú Sĩ ở Nhật Bản. Với hình tượng tuyết phủ đỉnh núi, hoa anh đào nở rộ chân núi, núi Phú Sĩ từ lâu đã trở thành biểu tượng của đất nước mặt trời mọc. Đồng thời núi Phú Sĩ cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều sáng tạo nghệ thuật trong suốt nhiều thế kỉ qua.

Xem thêm tại đây!