Nỗi ám ảnh kinh hoàng về “quỷ đói” và những điều kiêng kị trong dân gian

25/08/2017, 20:33 GMT+07:00

Mỗi năm, Diêm Vương lại cho mở Quỷ môn quan từ ngày 2/7 âm lịch để quỷ đói được trở lại cõi trần và đến rằm thì quay về vì cửa địa ngục sẽ đóng.

Theo phong tục của người Việt Nam, tháng 7 âm lịch là tháng cô hồn, hay còn gọi là tháng của “quỷ đói”. Cứ đến rằm tháng 7 hàng năm, mọi nhà đều chuẩn bị những mâm cỗ cho lễ cúng cô hồn. Nhưng không phải ai cũng hiểu biết về những phong tục tín ngưỡng dân gian này.

Khởi nguồn từ những truyền thuyết trong dân gian

Người Việt từ xa xưa vẫn luôn tin rằng, con người gồm 2 phần: thể xác và linh hồn. Khi mất đi, phần hồn còn tồn tại, tùy theo đức ăn ở lúc sống làm mà người mất sẽ được đầu thai sang kiếp khác hay bị đày xuống địa ngục, thậm chí lang thang quấy rối người thường. Vì vậy, tục cúng cô hồn xuất hiện từ đó.

Tục cúng cô hồn bắt nguồn từ Trung Hoa. Mỗi năm, Diêm Vương lại cho mở Quỷ môn quan từ ngày 2/7 âm lịch, để quỷ đói được trở lại cõi trần và đến rằm thì quay về bởi cửa địa ngục sẽ đóng. 


Diêm Vương cai quản địa ngục sẽ mở cửa Quỷ môn quan tháng 7 âm lịch hàng năm.
Diêm Vương cai quản địa ngục sẽ mở cửa Quỷ môn quan tháng 7 âm lịch hàng năm.

Do đó, vào tháng 7 âm lịch, người ta quan niệm trên dương thế có rất nhiều quỷ đói nên phải cúng cháo, gạo, muối hối lộ để chúng không quấy nhiễu cuộc sống bình thường. Thậm chí, nhiều nơi người ta còn gọi quỷ đói là “người anh em tốt”, “thần cửa sau” để lấy lòng những linh hồn quỷ này.


Một hình ảnh minh họa quỷ đói trong tín ngưỡng Á Đông.
Một hình ảnh minh họa quỷ đói trong tín ngưỡng Á Đông.

Quỷ đói - nỗi kinh sợ trong tháng cô hồn

Dân gian ta thường nhắc đến quỷ đói hay còn gọi là ngạ quỷ. Ngạ quỷ là một dạng tái sinh khi con người chết đi, nếu làm nhiều việc tốt chúng sẽ được đầu thai sang kiếp khác làm người. Ngược lại, nếu làm điều xấu, tùy theo các mức độ mà bị đầy xuống địa ngục, nhẹ hơn thì được đầu thai làm súc sinh, nhẹ nhất là làm ngạ quỷ.


Lũ ngạ quỷ thường sống tại những nơi nhơ nhớp, chuyên quấy rối cuộc sống người dân.
Lũ ngạ quỷ thường sống tại những nơi nhơ nhớp, chuyên quấy rối cuộc sống người dân.

Tín ngưỡng dân gian cũng lưu truyền một sự tích khác về quỷ đói. Tương truyền có một gia đình nọ giàu có nhờ bán nước mía. Một hôm, có một nhà sư tới xin nước mía về để chữa bệnh. Người chồng đi vắng, dặn vợ ở nhà tiếp đãi nhà sư cẩn thận. 

Nhưng bà vợ tham lam, keo kiệt đã lén đi tiểu vào bát của nhà sư, sau đó trộn chung với nước mía. Nhà sư tinh thông biết chuyện, đã đổ bát nước đi và bỏ về. Sau này, người vợ chết đi, do tội lỗi của mình nên bị đầu thai thành thứ quỷ luôn luôn đói khát, sống ở nơi bẩn thỉu, nhớp nhúa, gọi là quỷ đói.

Bí ẩn những điều kiêng kỵ

Là một tín ngưỡng dân gian và liên quan rất nhiều tới các linh hồn, văn hóa người Việt ta có rất nhiều điều kiêng kỵ mỗi dịp tháng cô hồn tới.

Trước hết, vào tháng cô hồn không nên đi vào những khu vực vắng vẻ, tối tăm vì đây là địa điểm yêu thích của các linh hồn.

Người ta thường kiêng ra đường buổi đêm, nhất là với trẻ con. Phần đông cho rằng, ban đêm là lúc ma quỷ ra đường nên cần tránh xa kẻo bị bắt mất. Ngoài ra, rất nhiều người kiêng tới nỗi không dám lái xe vào ban đêm. Họ sợ sự va chạm, được coi là hành động xúc phạm tới quỷ thần và có thể reo rắc vận rủi sau này.

Bơi ngoài sông, ngoài biển cũng là một điều tối kỵ mỗi dịp tháng cô hồn. Ngạ quỷ thường sống ở nơi nhớp nhúa, ẩm ướt, do đó nếu bơi dễ gặp phải chúng, bị chúng kéo chân làm cho chết đuối.



Ngạ quỷ luôn chầu chực để trêu ghẹo người thường vào tháng cô hồn.

Ngạ quỷ luôn chầu chực để trêu ghẹo người thường vào tháng cô hồn.

Để xoa dịu, lấy lòng ngạ quỷ và các cô hồn, người ta tổ chức lễ cúng cô hồn. Trong lễ này, điều tuyệt đối bị cấm là sờ vào thức ăn trên mâm cúng như gạo, cháo, muối. Người xưa lý giải rằng, làm như vậy là chọc giận ngạ quỷ.


 
Cần phải tránh xa những chỗ đốt vàng mã cho các cô hồn.
 
Cần phải tránh xa những chỗ đốt vàng mã cho các cô hồn.

Khi đốt vàng mã hối lộ cho các loài quỷ, ông bà xưa cũng cấm con cháu bước lên hoặc lại gần vùng đốt lửa. Nguyên nhân là vì lửa sẽ mở ra cánh cửa vào thế giới linh hồn, nếu chẳng may dẫm phải sẽ bị quỷ dữ lôi kéo, trêu ghẹo.

Mặc dù những điều kiêng kỵ trên chưa được bất kỳ khoa học nào chứng minh là đúng. Dẫu vậy, tín ngưỡng dân gian cúng cô hồn vẫn tồn tại như hành động mang tính nhân văn của người Việt nói riêng và người Á Đông nói chung. Đó là sự thể hiện lòng kính trọng, vị tha của người còn sống đối với những người đã khuất, dẫu cho những hành động quá khứ lỗi lầm xưa kia.