Để dạy con biết cách nói lời xin lỗi, cha mẹ cần phải làm gì?

25/04/2018, 19:00 GMT+07:00

Trẻ con không tránh được những lần nghịch ngợm, mắc lỗi. Nhưng con luôn lì lợm, bướng bình, không chịu xin lỗi thì bố mẹ phải làm sao?

Nhiều bậc phụ huynh không biết phải làm như thế nào để con biết nói lời xin lỗi. Những lúc bé phạm lỗi, mẹ càng giục thì bé lại càng tỏ ra bướng bỉnh. Vậy phải làm sao để việc dạy con xin lỗi hiệu quả hơn?

Dạy con biết nói lời xin lỗi là một trong những điều cơ bản nhất mà bất cứ bố mẹ nào cũng cần phải làm ngay khi bé còn nhỏ. Để con nhìn nhận được đúng - sai, biết nhận lỗi và chịu trách nhiệm về những sai lầm của mình là điều không hề dễ dàng, ngay cả với những người lớn. Trẻ cũng thường có xu hướng đổ lỗi cho người khác khi làm việc nào đó không phải, vì sợ bố mẹ la mắng, trách phạt. Vì vậy, để con tự nhận thức được sai lầm của mình, dũng cảm nhận lỗi và nói lời xin lỗi với mọi người, cha mẹ phải có những phương pháp đúng đắn, khoa học. Hãy cùng tham khao một vài gợi ý sau, có lẽ chúng sẽ giúp ích cho bạn và gia đình.


Dạy con nói lời xin lỗi không phải điều dễ dàng.
Dạy con nói lời xin lỗi không phải điều dễ dàng.

1. Dạy trẻ phân biệt điều đúng - sai

Đây là yếu tố cơ bản nhất nếu mẹ muốn dạy con nói lời xin lỗi, vì trước tiên, nếu bé không nhận thức được việc làm của mình là sai trái, là làm tổn thương và gây ảnh hưởng đến người khác, thì đương nhiên chuyện nhận lỗi là không thể có. Không cần bất kì buổi học cứng nhắc nào, điều này mẹ có thể dạy bé ngay từ những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống hàng ngày. "Con giành đồ chơi với bạn là không đúng rồi, con hãy hỏi mượn bạn nhé", hay "Con vứt đồ chơi lung tung, lúc mẹ dọn sẽ rất vất vả, và đồ chơi của con cũng sẽ nhanh hỏng nữa"...Từ những việc tưởng chừng rất nhỏ vẫn diễn ra thường xuyên, nếu cha mẹ biết cách nói chuyện, hướng dẫn, con sẽ dần dần nhận thức được đúng, sai, từ đó dạy con để biết nói lời xin lỗi cũng dễ dàng hơn nhiều.


Hãy cùng nhau trò chuyện thường xuyên để dạy con về chuyện đúng - sai.
Hãy cùng nhau trò chuyện thường xuyên để dạy con về chuyện đúng - sai.

2. Luôn khách quan

Nếu trong một cuộc "xung đột", con một mực khẳng định rằng: "Không phải lỗi của con", hoặc "Là tại bạn ấy",... thì mẹ phải xử trí ra sao? Trong lúc còn đang lúng túng vì chưa hiểu rõ nguyên nhân, mẹ không nên đưa ra ngay "phán quyết" rằng "lỗi tại con, con xin lỗi bạn trước đi" hay những câu nói tương tự. Bởi cách này chỉ khiến mọi việc kết thúc nhanh hơn, chứ không phải cách giải quyết thực sự. Trong trường hợp này, trước tiên mẹ hãy giải thích rằng trẻ cãi nhau, và cách trẻ đang cư xử là không đúng, còn lỗi thuộc về ai, thì có thể từ từ tìm hiểu. Sự khách quan này của cha mẹ, người lớn sẽ giúp trẻ bình tĩnh và không cảm thấy ấm ức vì bị "xử oan". Để trẻ biết nhận lỗi, cha mẹ phải có cách giải thích và giải quyết công bằng, khiến chúng "tâm phục khẩu phục", thì lời xin lỗi mới có thể là chủ động và lâu dài được.


Cha mẹ luôn cần phải khách quan và công bằng trong mọi việc.
Cha mẹ luôn cần phải khách quan và công bằng trong mọi việc.

3. Không ép buộc

Một trong những nguyên tắc quan trọng khi dạy con là không ép buộc, không quá khắt khe với trẻ. Khi trẻ mắc lỗi, bạn trừng mắt, quát tháo "Con xin lỗi ngay đi" sẽ hoàn toàn phản tác dụng. Bé có thể vì sợ hãi lúc đó mà nói lời xin lỗi một cách gượng ép, nhưng rốt cuộc bé vẫn chưa thể hiểu mình mắc lỗi gì, tại sao mình phải xin lỗi. Hơn nữa, có một số trẻ với tính cách bướng bình, thì sự giận dữ của mẹ sẽ trở thành sự khiêu chiến với cái tôi ngang ngạnh, khiến bé càng có xu hướng làm ngược lại so với những gì bạn nói. Thay vì ép buộc, bố mẹ có thể nhẹ nhàng ngồi nói chuyện với con, giúp con tìm từ để nói như "Con buồn vì đã làm hỏng đồ chơi mẹ mua cho", hay "Con không cố ý làm em bị ngã"... để thay cho lời xin lỗi cũng là một cách không tệ.


Căng thẳng với con sẽ chỉ làm mọi chuyện xấu đi mà thôi.
Căng thẳng với con sẽ chỉ làm mọi chuyện xấu đi mà thôi.

4. Làm gương cho trẻ

Theo các chuyên gia tâm lý và nghiên cứu giáo dục, giai đoạn 3 tuổi trở đi là lúc trẻ bắt đầu có biểu hiện bướng bỉnh. Mặt khác, trẻ cũng luôn luôn quan sát những hành động của mọi người xung quanh, đặc biệt là những người trong gia đình gần gũi bé nhất để bắt chước. Vì vậy khi làm gì đó sai, bạn nên xin lỗi, và quan trọng hơn là cha mẹ phải biết cách xin lỗi chính con cái của mình, ngay từ những việc nhỏ nhất. Đây không phải là sự "xuống nước", nhún nhường, mà là hành động để chứng tỏ cho trẻ thấy được rằng, dù là ai, khi làm sai cũng phải nói lời xin lỗi. Nhận thức và nhân cách của trẻ ảnh hưởng rất nhiều từ bố mẹ ngay từ những năm đầu đời, vì vậy nếu bố mẹ không là những "tấm gương sáng", con cái rất khó để phát triển tốt và toàn diện được.


Khi cha mẹ làm sai, nhất định phải nói xin lỗi nhé.
Khi cha mẹ làm sai, nhất định phải nói xin lỗi nhé.

5. Khen ngợi và động viên khi trẻ biết nói lời xin lỗi

Khi trẻ biết nói lời xin lỗi chân thành và đúng cách, cha mẹ đừng quên khen ngợi, động viên và khích lệ trẻ. "Con rất ngoan vì đã dũng cảm nhận lỗi của mình",...những câu nói thế này sẽ có tác động rất lớn đến cảm xúc và nhận thức của trẻ, để trẻ không vì lo lắng, sợ hãi mà cố gắng đổ lỗi cho người khác.


Nếu cha mẹ nhẹ nhàng thế này, con sẽ không quá lo sợ khi phải nhận lỗi nữa
Nếu cha mẹ nhẹ nhàng thế này, con sẽ không quá lo sợ khi phải nhận lỗi nữa

Ngoài ra, cha mẹ có thể tập cho con với những tình huống giả định, nếu như con làm vỡ bát, con nghịch bẩn quần áo,...thì con sẽ xử lí ra sao. Đó cũng là một cách rất hay để trẻ học cách làm quen với việc phải nói lời xin lỗi khi mình mắc sai lầm.

Dạy trẻ biết nói lời xin lỗi từ khi còn nhỏ là một trong những điều vô cùng quan trọng, bởi đó là yếu tố sẽ góp phần nên nhân cách, đạo đức của trẻ sau này. Hi vọng những gợi ý trên sẽ giúp ích cho các bậc làm cha làm mẹ trong việc dạy con sao cho đúng đắn, khoa học.

Ảnh: Internet.