"Ảo tưởng sức mạnh" là một căn bệnh có thật, không tin đọc ngay bài này mà xem!

13/12/2017, 18:00 GMT+07:00

Hóa ra tâm lý muốn "dìm người, nâng mình" hay "thích soi mói khuyết điểm kẻ khác" đều đã được giải thích dưới góc độ khoa học hẳn hoi.

Đôi khi, bạn vẫn vô thức tự nhủ “Mình giỏi hơn cô/ cậu ấy”? Đừng vội cho rằng suy nghĩ ấy thật xấu xí, bởi theo một nghiên cứu mới đây, đó có thể là biểu hiện cho thấy, bạn sở hữu… một “trái tim thuần khiết” đấy.

Thực tế, mỗi cá thể trên hành tinh đều sở hữu một hay nhiều khả năng nhất định, tạo nên những nét đặc trưng riêng biệt. Tuy nhiên, hầu hết chúng đều thường cho rằng bản thân mình giỏi hơn người khác trong một hoặc nhiều lĩnh vực nhất định. Phải chăng đó là một sự tự mãn?

Lối suy nghĩ trên, hóa ra lại được giới khoa học gọi bằng cái tên mĩ miều vô cùng - “ảo giác ưu thế” hay dân mạng vẫn hay gọi là “ảo tưởng sức mạnh”. Vậy đâu là nguyên nhân hình thành nên hội chứng phổ biến này? Qua nhiều cuộc thử nghiệm, các nhà khoa học đã bước đầu tìm ra câu trả lời.


"Chú cứ nói đi, cứ nói đi. Nhưng mà anh vẫn giỏi hơn chú, đấy là điều chắc chắn..."
"Chú cứ nói đi, cứ nói đi. Nhưng mà anh vẫn giỏi hơn chú, đấy là điều chắc chắn..."

Tâm lý ưa chuộng vị trí “top trên”

Đây có lẽ là một nguyên nhân hết sức dễ hiểu mà chúng ta có thể tự suy luận từ những biểu hiện của thói tự mãn. Tuy nhiên trên thực tế, các nhà khoa học Mỹ phải tiến hành nhiều cuộc khảo sát để kiểm chứng lập luận này. Một nhóm tài xế trong cùng công ty đã được yêu cầu tự đánh giá khả năng của mình và so sánh bản thân với đồng nghiệp. Dù không có bất cứ tiêu chuẩn cụ thể nào được đưa ra, nhưng tới 93% người trả lời tự tin khẳng định “kỹ năng của tôi tốt hơn đồng nghiệp và trên mức trung bình”.


"Không! Chị mà ở dưới thì không có ai ở trên!"
"Không! Chị mà ở dưới thì không có ai ở trên!"

Tiếp đó, một nghiên cứu khoa học được thực hiện thông qua cuộc khảo sát tương tự với 20 nhân viên công ty phần mềm máy tính cũng cho kết quả hết sức ấn tượng: 1/3 số người được hỏi nhận định rằng trình độ của họ chỉ thua một người duy nhất. Kết quả của những cuộc thử nghiệm đã góp phần chứng minh, con người có thể không nghĩ mình xuất sắc nhất, nhưng bộc lộ rõ xu hướng đặt mình vào nhóm "giỏi" trong mọi lĩnh vực. Bởi vậy, chúng ta dễ dàng rơi vào trạng thái tự huyễn hoặc về tài năng, trình độ của bản thân mà không hay biết.

Tâm lý ngây thơ “vô số tội”

Trước hết, bạn hãy thử trả lời hai câu hỏi sau: “Cuốn sách bạn đọc gần đây nhất là gì? Và lý do nào khiến bạn quyết định đọc nó?”. Các nhà nghiên cứu sử dụng câu hỏi trên để thực hiện khảo sát với một nhóm người. Kết quả là phần lớn câu trả lời đều có chung một số nội dung khá "nâng cao quan điểm" như :“Tôi thích đọc sách”, “Tôi thích tác giả này”; “Tôi muốn trau dồi hiểu biết”...


Bạn luôn tin rằng bạn làm gì đó vì bản thân mong muốn.
Bạn luôn tin rằng bạn làm gì đó vì bản thân mong muốn.

Tuy nhiên, khi được yêu cầu đoán lý do khiến một người lạ đọc sách, nhóm người tham gia lại có xu hướng đưa ra những khía cạnh không được đánh giá cao, như: “Họ chỉ đọc theo thị hiếu chứ biết gì cuốn này đâu”, “chắc là bị cha mẹ, thầy cô bắt đọc rồi chứ cuốn này kén độc giả lắm”, “tại sắp có phim chuyển thể từ truyện được phát sóng thôi chứ bình thường có mấy ai đọc cuốn này đâu”…

Những câu trả lời trên là một biểu hiện tiêu biểu của hội chứng “thiên vị động cơ ngoại sinh”. Cụ thể, người ta thường cho rằng những gì mình làm đều xuất phát từ bản thân nhưng đồng thời lại hạ thấp mục tiêu và động lực của những người xung quanh. Chúng ta tự cho rằng người đối diện không có "mục tiêu sống" cao cả như mình. Và từ đây, tư tưởng tự mãn bắt đầu nảy sinh.

Không chỉ tìm ra nguyên nhân hình thành nên lối suy nghĩ tự huyễn hoặc, các nhà khoa học cũng đã bước đầu giải mã được: tại sao con người khó có thể thoát khỏi trạng thái “ảo tưởng sức mạnh”. Đó là do hiện tượng “ảo giác về sự hiểu biết bất cân xứng” luôn hiện hữu trong mỗi chúng ta. Bạn có thể nhận ra khuyết điểm của người khác, nhưng lại có xu hướng chối bỏ những hạn chế của bản thân đến mức tối đa. 

Đọc xong những điều trên, liệu bạn có giật mình vì "ôi sao giống mình quá!" không?

Tổng hợp

Ảnh: Internet