Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm "chọc giận Hà Bá" cứu người, vớt xác trên sông Hồng

11/10/2017, 08:00 GMT+07:00

Gần 50 năm qua, bà Bình không thể nhớ nổi mình đã cứu bao nhiêu mạng người và vớt bao nhiêu thi thể xấu số. Với bà, đó là công việc làm phúc làm đức cho đời.

“Đời người như muối bỏ biển, biết sống chết thế nào. Cho nên, còn sức là tôi vẫn tiếp tục cứu người, vớt người. Nhưng tôi vẫn mong mình mãi mãi không phải làm việc ấy”, bà Trần Thị Bình năm nay đã ngoài 60 tuổi nhưng lại có đến gần 50 năm cứu người, vớt người trên khúc sông Hồng chảy qua dốc Chèm (Tứ Liên, Hà Nội) chia sẻ.

Gần 50 năm qua, người phụ nữ này và anh em trong gia đình bà đã gắn cả cuộc đời với khúc sông tử thần. Họ không ngại nguy hiểm, gian truân để cứu người trôi sông, vớt nạn nhân chết đuối.

Người phụ nữ “đặc biệt” ở dốc Chèm

Ngôi nhà tuềnh toàng lợp mái fibro xi măng của mẹ con bà Bình nằm cuối con xóm nhỏ, chỉ cách cầu Thăng Long chừng 2km, thuộc địa bàn phường Tứ Liên, quận Tây Hồ, TP Hà Nội.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm


Căn nhà đơn sơ là nơi che nắng che mưa cho bà Trần Thị Bình (ngoài 60 tuổi)
Căn nhà đơn sơ là nơi che nắng che mưa cho bà Trần Thị Bình (ngoài 60 tuổi)

Bà Bình là chị lớn trong gia đình, bố mất sớm nên một mình bà phải vất vả nuôi các em từ nhỏ bằng nghề sông nước. Cũng giống như người chị, ông Trần Tí cũng theo nghề sông nước. Vì vậy mà nghề chài lưới trên sông Hồng từ lâu đã trở thành truyền thống của gia đình bà Bình.

Rót cốc nước vối mời khách xong, bà liền rót cho mình một chén rượu đầy rồi ngửa cổ tu ực một hơi, chén rượu hết veo.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm


Cuộc sống sông nước khiến bà Bình già hơn so với cái tuổi 60 của mình
Cuộc sống sông nước khiến bà Bình già hơn so với cái tuổi 60 của mình

Bà Bình kể việc uống rượu cũng là do nghề mà thành thói quen. Năm nào cũng vậy, cứ đến mùa lũ, những người dân sống ven sông Hồng như bà Bình lại chứng kiến biết bao nhiêu cảnh đau khổ của người thân nạn nhân đuối nước được chính bà và anh em trong gia đình vớt lên: “Tôi uống rượu nhiều cũng là để quên đi phần nào những cảnh đó”, bà Bình thở dài tâm sự.

Sinh ra và lớn lên trên khúc sông Hồng chạy qua dốc Chèm thế nên chỗ nào nông, sâu, chỗ nào có xoáy nước to nhỏ bà Bình đều nắm như trong lòng bàn tay. Bà Bình nhớ mãi mùa lũ năm 1971, khi đó bà vừa tròn 17 tuổi, thời tiết khắc nghiệt, lũ dâng cao làm ngập úng nhiều nơi, khúc sông gia đình bà sinh sống từ Dầy Kẻ (Đan Phượng) đến Xù Gạ (Tây Hồ) chìm trong biển nước. Lũ dữ dằn cuốn phăng nhiều nóc nhà, cướp đi nhiều sinh mạng.

Con thuyền của gia đình bà Bình cũng chòng chành chống lại cơn lũ dữ. Trong lúc cố giữ thuyền, giữ lưới, cô gái trẻ phải chứng kiến nhiều cảnh người bị dòng lũ cuốn trôi nhấn chìm. Thế rồi, không thể cầm lòng trước cảnh tượng đó, cô đã lao ra khỏi thuyền, nhào xuống dòng nước cuộn đục ngầu để giành giật lại mạng sống cho những người đang chới với trước lưỡi của hái tử thần. Cũng từ ngày ấy, nghiệp cứu người, vớt xác đã gắn với cuộc đời bà Bình như duyên nợ không thể rời bỏ.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm


Đến giờ bà Bình cũng chẳng nhớ nổi mình đã cứu bao nhiêu mạng người và vớt được bao nhiêu thi thể trôi sông
Đến giờ bà Bình cũng chẳng nhớ nổi mình đã cứu bao nhiêu mạng người và vớt được bao nhiêu thi thể trôi sông

Người dân sống gần khúc sông Hồng qua làng Chèm rất thán phục biệt tài bơi lặn của bà Bình. Đến nay, khi đã ngoài 60 tuổi, nhưng ngay cả cánh nam giới trong làng cũng phải "chào thua" trước tài bơi lội của bà.

Cái nắng, cái gió của cuộc đời sông nước khiến bà Bình già hơn nhiều so với tuổi tác. Tôi tò mò: “Bà đã cứu được bao nhiêu người, vớt được bao nhiêu thi thể?”. Bà Bình lắc đầu, nghiêm giọng: “Tôi không nhớ nổi đâu, với lại ai lại đi tính những cái đó làm gì! Tôi vớt nhiều người rồi tiếng đồn lan xa. Mỗi khi có người gặp nạn trên khúc sông này là gia đình lại đến tìm tôi nhờ giúp".


Đứa cháu gái nhỏ của bà Bình
Đứa cháu gái nhỏ của bà Bình

Gần 50 năm “chọc giận Hà Bá” cứu người, vớt xác trên sông Hồng

Ở nhiều xứ vạn chài, ngư dân thường không bao giờ dám cứu người chết đuối vì họ quan niệm rằng số mệnh của nạn nhân đến đó là hết, một khi Hà Bá đã gọi thì không ai dám cưỡng lại. Nếu cố tình cứu người chết đuối, ngư dân sẽ phải thế mạng cho người đó... Nhưng người phụ nữ này lại bỏ ngoài tai tất thảy. Trong thâm tâm, bà luôn tự nhủ: "Cứu người, vớt thi thể người chết đuối là làm phúc, mà đã là làm phúc thì Hà Bá nào lại đi hại người tốt!".


Chiếc móc câu vớt xác đã gắn bó với bà Bình gần chục năm trời
Chiếc móc câu vớt xác đã gắn bó với bà Bình gần chục năm trời

Theo bà Bình, vớt người trên sông là một công việc đặc biệt, nó đòi hỏi những kỹ năng không giống ai. Có nắm bắt được quy luật dòng chảy và thuộc các vị trí xung yếu trên từng đoạn sông mới có thể tiên đoán chính xác nạn nhân đang nằm ở đâu, sâu hay cạn... thì mới vớt được. Người sắp chết đuối thường hay quẫy đạp, bám víu rất quyết liệt. Trong khoảnh khắc giằng co giữa sự sống và cái chết ấy, người đến cứu thường bị đe dọa bởi phản xạ của người gặp nạn có thể khiến người cứu bị kéo theo.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm

Người đầu tiên được bà Bình cứu là một người phụ nữ. Lúc đó, khi đang quăng lưới trên sông, bà Bình nghe thấy tiếng kêu cứu thất thanh. Nhìn từ xa bà thấy đôi tay người đó đang chới với, vùng vẫy trong dòng nước. Không một chút chần chừ, bà Bình lao phắt xuống sông rồi bơi đến nơi người phụ nữ đang sắp chìm nghỉm. May mắn người phụ nữ ấy đã được bà cứu vớt. "Khi đưa được cô ấy lên bờ, cô ấy cứ chắp tay lạy sống tôi rồi bảo cảm ơn vì tôi đã cứu sống hai mẹ con cô ấy. Hỏi ra mới biết là người phụ nữ đó đang mang thai" , bà Bình nhớ lại.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm

Năm 2009, cũng trong một lần đang lênh đênh quăng lưới trên sông, bà Bình nghe được tiếng tri hô, khóc lóc cầu cứu của một người mẹ đứng trên bờ. Ngay lập tức bà lao xuống dòng nước, phải mất một lúc lâu ngụp lặn sâu bà mới tìm thấy đứa bé bị đuối nước và đưa lên bờ.

Lên được bờ, thân thể đứa bé đã lạnh ngắt, cứng đơ. Nhiều người chứng kiến khi đó đều cho rằng không còn hy vọng. Nhưng một phần dựa vào kinh nghiệm của bản thân, một phần vì nghĩ "còn nước còn tát" nên bà Bình đã hô hấp, hút mồm, hút mũi rồi dùng chăn quấn vào người đứa bé để ủ ấm. Thật không ngờ, một lúc sau đứa bé ấy đã tỉnh lại. Gia đình của đứa bé may mắn thoát chết ấy sau đó đã xin được kết nghĩa với bà.

Gần 50 năm qua, bà Bình không thể nhớ nổi mình đã cứu bao nhiêu mạng người và vớt bao nhiêu thi thể của những người xấu số.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm

Người chết bởi muôn ngàn lý do, nào là bị dòng lũ dữ cuốn đi; vợ chồng không hoà thuận, cãi cọ cũng lên cầu Thăng Long nhảy xuống dòng sông Hồng; làm ăn thua lỗ lại chọn sông Hồng làm nơi kí thác đời mình; sĩ tử thi cử không đỗ đạt, áp lực gia đình cũng lên cầu tự vẫn; yêu nhau không đến được với nhau, lỡ có thai cũng kết thúc cuộc đời tại đây... Ngoài ra còn những cái chết do sơ ý, trượt chân ngã, đắm thuyền, không biết bơi… nhiều vô kể.

Dụng cụ "đồ nghề" duy nhất của bà Bình chỉ là một chiếc dây câu vuông với vô số lưỡi câu sắc nhọn thả hờ. Dụng cụ này sẽ được mắc vào hai chiếc thuyền giăng ngang, quây quanh khu vực nghi là có nạn nhân. Sau đó thả xuống nước và kéo đi kéo lại, nhanh thì vài giờ, lâu thì 3-4 ngày mới tìm thấy thi thể. Khi gặp thi thể, lưỡi câu sẽ mắc vào áo quần, da thịt nạn nhân, người vớt chỉ cần kéo nhẹ thi thể đến gần thuyền rồi nhảy xuống buộc nạn nhân vào dây thừng đưa vào bờ.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm


Đôi bàn tay đầy thương tích vì bị đinh đâm khi đang cứu người.
Đôi bàn tay đầy thương tích vì bị đinh đâm khi đang cứu người.

Tay cầm chiếc lưới với những móc sắc cạnh, bà Bình khoe: “Chiếc lưới này đã gắn bó với tôi gần chục năm trời. Nó đã quăng xuống lòng sông Hồng này không biết bao lần. Và tôi cũng không nhớ nổi nó đã bao lần vớt được thi thể những người xấu số".

Khi được hỏi mỗi lần vớt xác thì được bao nhiêu tiền công, bà Bình khẽ xua tay nói: “Không nói đến chuyện đó. Ai lại đi tính toán tiền công chi ly làm gì. Nói tôi làm nghề vớt xác thật nhưng đâu hẳn đã sống nhờ vào nghề đó. Tôi sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt chài lưới, có khi làm nghề bốc mả thuê, vớt xác chỉ là công việc làm phúc làm đức thôi. Ai thương thì bồi dưỡng. Ai không nghĩ đến cũng không có sao”.

Ly kỳ chuyện người phụ nữ gần 50 năm


Dù đã nhiều lần muốn "rửa tay gác kiếm" nhưng có lẽ cái nghiệp vớt xác cứu người đã tự tìm đến gắn bó với bà như là duyên nợ
Dù đã nhiều lần muốn "rửa tay gác kiếm" nhưng có lẽ cái nghiệp vớt xác cứu người đã tự tìm đến gắn bó với bà như là duyên nợ

Bây giờ, dù đã ngoài 60 tuổi, gắn bó với nghề suốt bao năm trời ròng rã, nhiều lần tự nhủ sẽ “rửa tay gác kiếm”, đoạn tuyệt với cái nghề vớt xác này nhưng dường như nó đã trở thành một cái nghiệp gắn chặt lấy đời bà. Bà luôn quan niệm ở đời, nghĩa tử là nghĩa tận. Có lẽ, với bà Bình, hạnh phúc không nằm ở tiền bạc hay cuộc sống đủ đầy mà chính là ở cái tâm, cái tình.

Ảnh: Đỗ Quang Đức