Thiên Nhiên Cận Cảnh: Bấy lâu loài người đã lầm to về sự biến đổi màu sắc trên da của tắc kè

18/10/2018, 20:10 GMT+07:00

Nhiều người thường nghĩ, tắc kè có khả năng thay đổi màu sắc để hòa hợp với môi trường. Hóa ra, suy nghĩ đó lại sai hoàn toàn.

Mặc dù về cơ bản tắc kè vẫn dùng khả năng đó để ngụy trang, thế nhưng trên thực tế tắc kè không thay đổi màu sắc để hòa nhập với môi trường.

Thiên Nhiên Cận Cảnh: Bấy lâu loài người đã lầm to về sự biến đổi màu sắc trên da của tắc kè

Khi tắc kè đang thoải mái, chúng thường có màu xanh lá để hòa mình vào các tán lá cây ở xung quanh. Chúng thậm chí còn bắt chước rung rinh như những chiếc lá. Nhưng khi cảm thấy bị đe dọa hay bị làm phiền, tắc kè sẽ thay đổi toàn bộ màu sắc cơ thể sang màu đỏ. 

Tắc kè đổi màu như một cách thông báo về tâm trạng của mình, tắc kè đổi màu càng nhanh, chúng càng cảm thấy thích thú. Chúng đã làm điều đó như thế nào? Hóa ra con người chúng ta cũng đã hiểu lầm về việc này.

Thiên Nhiên Cận Cảnh: Bấy lâu loài người đã lầm to về sự biến đổi màu sắc trên da của tắc kè

Cho tới năm nay, các nhà khoa học vẫn cho rằng tắc kè thay đổi màu sắc bằng cách lan rộng sắc tố trong các tế bào, tương tự như với lớp da bạch tuộc.

Nhưng sự thật thì phức tạp hơn nhiều. Ngay bên dưới bề mặt da của chúng là một lớp tế bào được gọi là iridophores. Những tế bào này chứa các tinh thể muối nhỏ ở mức nano. Chúng có kích thước chỉ bằng 130 nano mét - tương đương với 1/100 chiều rộng của sợi tóc.

Thiên Nhiên Cận Cảnh: Bấy lâu loài người đã lầm to về sự biến đổi màu sắc trên da của tắc kè

Các tinh thể muối được sắp xếp trong một mạng lưới 3 chiều. Khi ánh sáng tiếp xúc với mạng lưới, chúng sẽ tan ra thành các bước sóng khác nhau.

Một vài bước sóng sẽ được hấp thụ và số khác sẽ phản lại. Kết quả là khi tới mắt ta, chúng sẽ thể hiện ra các màu xanh trời, đỏ và xanh lá.

Thiên Nhiên Cận Cảnh: Bấy lâu loài người đã lầm to về sự biến đổi màu sắc trên da của tắc kè

Cánh của loài bướm Morpho cũng có cấu trúc tương tự và phản chiếu lại màu xanh ngọc. Khác với bướm Morpho, tắc kè có thể kéo dãn và co lại khoảng cách giữa các mạng tinh thể và tạo ra một sự thay đổi đáng kể về màu sắc.

Liệu chúng ta có thể làm ra một loại vật liệu có khả năng thay đổi màu sắc một cách xuất sắc như thế? Các kỹ sư điện của Đại Học Berkeley đang cố gắng để thực hiện điều đó.

Thiên Nhiên Cận Cảnh: Bấy lâu loài người đã lầm to về sự biến đổi màu sắc trên da của tắc kè

Bằng việc bắt chước khả năng kiểm soát các cấu trúc màu sắc của tắc kè với các vật liệu tổng hợp. Họ sắp xếp các dải silicon nhỏ cỡ nano trên một tấm nhựa dẻo.

Mỗi pixel được tạo thành từ hơn 160 dải silicon. Khi tấm nhựa được kéo dãn ra, khoảng cách giữa các dải silicon sẽ trở nên lớn hơn và các bước sóng ánh sáng sẽ được phản chiếu lại - tương tự như da tắc kè.

Thiên Nhiên Cận Cảnh: Bấy lâu loài người đã lầm to về sự biến đổi màu sắc trên da của tắc kè

Tuy nhiên, vật liệu tổng hợp này chỉ có một lớp nano. Trong khi tinh thể muối trên da tắc kè có rất nhiều lớp, khiến da chúng trở thành một trong những lớp da phức tạp và đầy màu sắc nhất trong thế giới động vật. Chúng thậm chí còn có phản chiếu ra những màu sắc mà mắt người không thể nhìn thấy được.

Không ngờ thứ con người gọi là "ngụy trang" thực chất lại là một loại ngôn ngữ trao đổi riêng của loài tắc kè. Một loại ngôn ngữ hình ảnh bằng màu sắc mà chúng ta chỉ có thể bắt chước và mường tượng theo. .