Hạn hán kéo dài, người dân Tây Nguyên chật vật tìm nguồn nước

15/03/2020, 18:00 GMT+07:00

Tình trạng khô hạn kéo dài đã khiến cho nhiều loại cây trồng như mía, cà phê,... tại Tây Nguyên lâm vào cảnh héo rũ, chết khô.

Đã nhiều ngày nay người dân Tây Nguyên phải vật lộn tìm nguồn nước tưới cho cây trồng và sinh hoạt. Đất đai nứt nẻ, sông suối cạn khô, nhiều ha cây trồng "thoi thóp" đến chết khô. Chưa bao giờ cuộc sống trở nên khó khăn với người dân nơi đây đến thế.

Trong lúc này chẳng mong gì hơn một cơn mưa quý như vàng sẽ đổ xuống, tắm mát cho biết bao vườn cây trái và xoa dịu nỗi lòng người nông dân.

 
Trong khi Tây Nguyên đang chờ đợi những cơn mưa quý như vàng thì người dân miền Tây cũng đang chật vật bởi hạn mặn (Ảnh: Tuổi trẻ)
Trong khi Tây Nguyên đang chờ đợi những cơn mưa quý như vàng thì người dân miền Tây cũng đang chật vật bởi hạn mặn (Ảnh: Tuổi trẻ)

>>Xem thêm: Hạn mặn ở miền Tây: Nước vón cục thành muối còn đất khô cằn nứt nẻ​

Mía thu hoạch được mang về...cho bò ăn

Với những người nông dân, mỗi mùa vụ thu hoạch được chính là cuộc sống, là kế sinh nhai của họ. Vậy mà giờ đây những thứ ấy đang bị "đổ sông đổ bể". Cũng như bao ngày khác, ông Trần Công Sỹ, 67 tuổi, trú ở thôn Cửu Đạo, xã Tú An, thị xã An Khê, Gia Lai vẫn ra đồng, chỉ khác là những ngày này ông ra đồng không phải để tưới cây, chăm sóc vườn mà để chặt những cây mía còn sót lại sau khi thu hoạch mang về cho đàn bò ăn.

 
Những cây mía còi cọc không được thu mua ông Sỹ đành chặt mang về cho bò ăn (Ảnh: Vnexpress)
Những cây mía còi cọc không được thu mua ông Sỹ đành chặt mang về cho bò ăn (Ảnh: Vnexpress)

Cái nắng vẫn như thiêu như đốt, nhiệt độ lên đến 35 độ C, mảnh đất màu mỡ ngày nào nay đã trở nên khô cằn. Nhìn những cây mía nằm rạp dưới cái nắng, ông Sỹ xót xa, nhớ lại khung cảnh tấp nập năm ngoái. Hàng chục chiếc xe tải nối đuôi nhau khiến con đường đất dẫn vào khu rẫy bụi tung mịt mù. Tiếng cười nói rôm rả, những bàn tay thoăn thoắt chặt mía chất lên xe chở về nhà máy.

Còn giờ đây, tất cả chỉ còn lại là một sự ảm đạm, đìu hiu. Thậm chí có những đồng mía bông lên cao, khô vàng như vẫn không được thu hoạch. Suốt hơn 20 năm trồng mía, chưa bao giờ ông bị thua lỗ đến thế. Thông thường hàng năm, mỗi ha ông Sỹ thu hoạch được 50-60 tấn mía, nhưng năm nay gần 2 ha ông mới chỉ thu được 14 tấn.

 
Tại miền Tây, hạn mặn cũng khiến cho nhiều cánh đồng nứt nẻ, nhiều ha ruộng đứng trước nguy cơ nếu trổ bông sẽ bị lép (Ảnh: Vietnamnet)
Tại miền Tây, hạn mặn cũng khiến cho nhiều cánh đồng nứt nẻ, nhiều ha ruộng đứng trước nguy cơ nếu trổ bông sẽ bị lép (Ảnh: Vietnamnet)

Dù thế thì gia đình ông Sỹ vẫn còn gặp may hơn nhiều hộ nông dân khác trong thị xã An Khê. Trước đó 10 ngày, ông Sỹ đã bán được số mía này cho một đại lý dù người này "chê lên chê xuống". Thế nhưng chỉ mới chở đi thôi, còn bán được bao nhiêu đến giờ này vợ chồng ông Sỹ vẫn chưa biết. Năm ngoái gần 2 ha mía ông Sỹ thu hoạch được trên 100 tấn, mỗi kg mía bán được khoảng 400 - 500 đồng. Trừ các chi phí khác đi ông cũng lãi được 50 triệu.

 
Chẳng còn cách nào khác, người dân miền Tây đành "làm liều", bơm nước nhiễm phèn, mặn để cứu lúa (Ảnh: Thanh niên)
Chẳng còn cách nào khác, người dân miền Tây đành "làm liều", bơm nước nhiễm phèn, mặn để cứu lúa (Ảnh: Thanh niên)

Với kinh nghiệm hơn 2 thập kỉ trồng mía, tháng 9 -10 hàng năm là dịp mía phát triển tốt nhờ có mưa dầm. Tuy nhiên năm ngoái chỉ có vài đợt mưa nhỏ nên mía còi cọc, không lớn được. Thương lái thấy chất lượng kém nên không mua. Số mía ấy cứ thế nằm chơ vơ giữa đồng. Chẳng còn cách nào khác, ông Sỹ đành vớt vát mang về cho bò ăn. Hiện ông Sỹ còn 4 sào mía đã trổ bông vẫn chưa thể thu hoạch vì không có người làm.

 
Thanh long non bị vặt bỏ để cứu cây (Ảnh: Thanh niên)
Thanh long non bị vặt bỏ để cứu cây (Ảnh: Thanh niên)

Nhiều người như ông Sỹ chỉ cần có nhân công, họ sẵn sàng bán tháo để trồng cây khác dù vườn mía có thể thu hoạch thêm 1 - 2 năm nữa. Mới đây, ông nghe dự báo tình hình khô cạn sẽ kéo dài trong nhiều ngày nên đã quyết định chuyển sang trồng mì.

>>Đọc thêm: Sao Việt quyên góp ủng hộ miền Tây: Thủy Tiên hơn 3,4 tỷ đồng​

Chưa có năm nào người trồng mía thiệt hại nặng nề như năm nay

Theo ông Phan Vĩnh Tấn, Phó phòng Kinh tế thị xã An Khê, sản lượng mía năm nay đã sụt giảm hơn một nửa so với trung bình (trung bình đạt khoảng 60 tấn/ha). Nguyên nhân là do nắng hạn vụ đông xuân 2019 - 2020. Được biết thị xã An Khê có khoảng 165 công trình thủy lợi phục vụ nông nghiệp. Nhưng đến nay các hồ nhỏ hầu như đều ở mực nước chết. Các công trình thủy lợi lớn thì cạn khô, dung tích chỉ còn 10 - 30%. Một số nhà máy thủy điện không có nước phải dừng hoạt động, nếu có chỉ hoạt động cầm chừng.

 
Nhiều hồ chứa tại Đắk Nông cạn trơ đáy (Ảnh: Tuổi trẻ)
Nhiều hồ chứa tại Đắk Nông cạn trơ đáy (Ảnh: Tuổi trẻ)

Ông Tân cho biết để ứng phó, chính quyền đã vận động người dân ở những nơi thường xuyên thiếu nước chuyển đổi cây trồng: "Chưa có năm nào, khô hạn gây thiệt hại cho cây mía ở An Khê nặng nề như năm nay".

Không chỉ ở An Khê, nhiều địa phương khác cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng do nắng hạn. Giếng tại nhà bà Đinh Lơch, 43 tuổi, ở xã Ayun, huyện Chư Sê, cách nhà ông Sỹ 100 km cũng trong tình trạng cạn khô. Thời điểm này mọi năm, giếng nhà bà Lơch luôn có nước, những nhà xung quanh không có nước có thể đến lấy thoải mái. Bà Lơch thở dài: "Không hiểu sao năm nay lại cạn sớm thế".

 
Người dân phải gùi nước từ sông suối về sinh hoạt (Ảnh: Vnexpress)
Người dân phải gùi nước từ sông suối về sinh hoạt (Ảnh: Vnexpress)

Trong khi đó, bể nước sạch phục vụ 170 hộ làng Keo đã bị hư hỏng nhiều tháng nay nên chẳng còn giọt nước nào. Dù đã thuê người về đào sâu xuống giếng thêm vài mét nhưng vẫn không có nước. Chẳng còn cách nào khác bà và còn gái đành ra sông Ayun đào hố nhỏ lấy nước về dùng. Mỗi lần gùi lấy được 15 - 20 chai, ngày 2 lần. Từng giọt nước lấy về phải chắt chiu, còn các sinh hoạt khác như tắm giặt thì ra sông, suối.

 
Nếu như người dân Tây Nguyên phải vất vả gùi nước về thì tại miền Tây, người dân cũng đang phải xếp hàng mua nước ngọt (Ảnh: Tuổi trẻ)
Nếu như người dân Tây Nguyên phải vất vả gùi nước về thì tại miền Tây, người dân cũng đang phải xếp hàng mua nước ngọt (Ảnh: Tuổi trẻ)

>>Có thể bạn chưa biết: Việt Hương ủng hộ miền Tây 4 máy lọc nước hơn 150 triệu đồng

Nếu 2 tuần nữa không có mưa, chắc vườn cà phê thành đống củi

Khu vực phía Nam Tây Nguyên, tỉnh Lâm Đồng, tình trạng cũng không khá khẩm hơn là mấy. Nhiều huyện trên địa bàn thiếu nước tưới cho cây trồng như Đạ Tẻh, huyện Đạ Huoai. 10 hồ lớn của tỉnh nước cũng ở mức thấp. Bên cạnh đó, hồ Tuyền Lâm (Đà Lạt), Ma Đanh, BôkaBang (huyện Đơn Dương) mực nước giảm gần 7 m. Tình trạng này dự báo sẽ khiến cho khoảng hơn 4000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt, 25 nghìn ha cây trồng đối mặt với hạn hán.

 
Nhiều diện tích cây trồng ở Cư Jut, Đắk Nông đã bị chết cháy do khô hạn (ảnh: Tuổi trẻ)
Nhiều diện tích cây trồng ở Cư Jut, Đắk Nông đã bị chết cháy do khô hạn (ảnh: Tuổi trẻ)

Gia đình anh K'Điệp, 36 tuổi, xã Đạ Pal, huyện Đạ Tẻh sở hữu hơn 3 ha cà phê. Thế nhưng tình trạng thiếu nước đã khiến cho số cà phê này héo rũ, rụng lá, một số cây cháy khô. Hai giếng khoan khô cạn không còn giọt nước khiến anh K'Điệp phải loay hoay 

 
Vườn cà phê chết héo vì thiếu nước tưới của anh K'Brèo, huyện Đạ Tẻh, Lâm Đồng (Ảnh: Vnexpress)
Vườn cà phê chết héo vì thiếu nước tưới của anh K'Brèo, huyện Đạ Tẻh, Lâm Đồng (Ảnh: Vnexpress)

Dưới cái nắng 36 độ hầm hập, anh K'Điệp phải loay hoay, xoay xở tìm cách mang được nước về cứu 3 ha cà phê. Anh cùng một hộ dân khác đã góp được hơn 50 triệu thuê máy đào 2 cái ao. Tuy nhiên do vườn cà phê trên đồi cao, mực nước trong ao lại cạn nên anh phải nối tới 20 cuộn ống dài hơn 1000m mới đưa được nước tới. Dù đã dùng 2 máy bơm công suất lớn nhưng nước chưa tới vườn, ao đã trơ đáy. 

 
Giờ đây tất cả những gì bà con miền Tây và Tây Nguyên cần là một đợt mưa cứu lấy những mảnh đất đang khô cằn này (Ảnh: Vnexpress)
Giờ đây tất cả những gì bà con miền Tây và Tây Nguyên cần là một đợt mưa cứu lấy những mảnh đất đang khô cằn này (Ảnh: Vnexpress)

Anh K'Điệp lo lắng: "Nếu 15-20 ngày nữa không có mưa, chắc vườn cà phê của gia đình thành đống củi". Có lẽ nỗi lo lắng của anh K'Điệp, ông Sỹ hay bà Lơch cũng chính là nỗi lòng chung của những người dân Tây Nguyên trong những ngày này. Giờ đây, họ chẳng mong gì hơn là có một đợt mưa để xua tan bao bộn bề, lo lắng, hồi sinh cho cây trồng và cuộc sống lại trở nên bình yên như những tháng ngày trước đây.

Đừng quên cập nhập những tin tức mới nhất tại YAN!

Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn Quốc gia, khu vực Tây Nguyên sẽ hạn nặng vào khoảng giữa tháng 3. Và tình hình này sẽ còn kéo dài đến tháng 5.

Trong khoảng một đến hai tháng tới, hàng nghìn ha cà phê, cao, hồ tiêu, trên toàn tỉnh sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu nước.

Tuần trước, một số khu vực ở phía Nam Tây Nguyên đã có mưa nhưng lượng nước không đủ tưới tiêu cho cả một vùng rộng lớn. Nhiều cánh đồng nay đã nứt toác, cua cá chết khô nằm trên nền đất khô cằn, cây lúa héo rũ.

Trong khi đó tại miền Tây, hạn mặn cũng đang hoành hành khiến người dân gặp rất nhiều khó khăn. Để mua được nước ngọt, người dân miền Tây đã phải trả giá rất cao. Để giúp đỡ bà con vượt qua đợt hạn mặn này, nhiều sao Việt đã cùng nhau chung tay quyên góp ủng hộ lắp đặt máy lọc nước. Tuy nhiên mới đây, một tài khoản đã giả mạo Thủy Tiên để kêu gọi ủng hộ khiến nữ ca sĩ và nhiều người bức xúc... Xem thêm!