Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

13/12/2017, 09:03 GMT+07:00

Giữa trung tâm Sài Gòn, những gánh hàng cũ kĩ đứng ngoài sự hiện đại và hào nhoáng đã tồn tại được vài chục năm nhưng vẫn khiến người ta mê mẩn khi nhắc đến.

Sài Gòn vẫn được biết đến như là mảnh đất giao thoa ẩm thực khắp mọi miền từ Á sang Âu, từ Đông sang Tây. Và chính bởi sự phong phú và đa dạng ấy mà người ta thường băn khoăn và mất khá lâu để suy xét xem món ăn nào mới xứng là đáng đại diện ẩm thực của thành phố này.

Dù là quán vỉa hè xuề xòa, với người Sài Gòn, chỉ cần hương vị đủ hấp dẫn, tự khắc sẽ có chỗ đứng vững chắc trong lòng người dân mà chẳng một điều hào nhoáng nào có thể thay thế được.

Bún riêu gánh chợ Bến Thành – từ gánh hàng rong đến quán ăn sang chảnh ngay trung tâm thành phố.

Gánh bún riêu nằm ở cửa Đông chợ Bến thành đã tồn tại được trên dưới 40 năm. Ban đầu chỉ là một gánh bún bán ở vỉa hè, sau được “nâng cấp” lên thành quán có bàn ghế và máy lạnh đàng hoàng. Nằm ở vị trí đắc địa nên quán lúc nào cũng đông khách, lại là địa chỉ quen thuộc của rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng ở Sài Gòn.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành


Gánh bún riêu nằm ở cửa Đông chợ Bến thành đã tồn tại được trên dưới 40 năm
Gánh bún riêu nằm ở cửa Đông chợ Bến thành đã tồn tại được trên dưới 40 năm

Điểm đặc biệt ở tô bún riêu của quán là không dùng riêu cua như mọi người vẫn thường ăn mà sử dụng chả cua, chắc thịt, kèm theo tôm tươi và vài nguyên liệu khác. Một tô bún riêu 50.000 đồng với chả cua, huyết, đậu hũ và cà chua. Mỗi thứ chỉ độc nhất một miếng nhưng rất to, ăn kèm cùng rau chuối, rau muống bào, giá và rau thơm. Nếu muốn, bạn có thể dùng thêm chả cây được cuốn bằng lá chuối và để ở một chiếc đĩa riêng trên mỗi bàn.


Quán không dùng riêu cua như mọi người vẫn thường ăn mà sử dụng chả cua, chắc thịt, kèm theo tôm tươi và vài nguyên liệu khác
Quán không dùng riêu cua như mọi người vẫn thường ăn mà sử dụng chả cua, chắc thịt, kèm theo tôm tươi và vài nguyên liệu khác

Không những thế nước lèo lại khá vừa ăn, không quá mặn cũng không quá ngọt với màu đỏ vàng, bóng bẩy rất bắt mắt. Điều ấn tượng nhất đó là dù chỉ là “gánh bún” nhưng một phần ăn được bày trí khá gọn gàng, đâu ra đấy.

Một phần ăn đầy đủ sẽ gồm một tô bún riêu nhỏ được đặt trên một chiếc đĩa để tránh thực khách bị bỏng; một đĩa nước chấm gồm mắm nêm, mắm me, ớt xay nhuyễn và một đĩa rau ăn kèm.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Với hương vị gia truyền đã được khẳng định trong lòng những người yêu ẩm thực ở Sài Gòn, quán “bún riêu gánh” vẫn tấp nập người bao năm nay. Khi được hỏi về việc giá cả ở đây khá đắt so với mặt bằng chung các quán bún vỉa hè, bạn Linh (sinh viên Đại học Quốc tế) chia sẻ: “Tuy giá hơi cao so với những nơi khác nhưng mình thấy nó xứng đáng và hợp lý vì địa điểm là ngay trung tâm quận 1, mặt bằng khá đắt đỏ, bên cạnh đó, hương vị đặc trưng và không gian vệ sinh sạch sẽ nên mình rất yên tâm”.

Cháo lòng Bà Út – cháo lòng trứ danh khiến người Sài Gòn mê mẩn hơn 80 năm

Nằm trên con đường Cô Giang (quận 1), không ai không biết cháo lòng Bà Út. Thấm thoát cũng đã 80 năm từ ngày bà Út từ Bình Chánh lên Sài Gòn, bắt đầu cùng gánh cháo đi bán quanh khu trung tâm quận 1. Giờ đây khi đã lớn tuổi, không thể mỗi ngày gánh cháo đi bán khắp nơi nên bà đã quyết định mở quán tại đường Cô Giang và truyền nghề lại cho cháu mình là chị Lê Thị Hồng Ngọc – thế hệ thứ 3, tiếp tục công việc buôn bán.


Cháo được nấu trong một chiếc “gánh” tự chế, làm từ 2 cái chậu nhôm úp lại với nhau
Cháo được nấu trong một chiếc “gánh” tự chế, làm từ 2 cái chậu nhôm úp lại với nhau

Cháo lòng ở đây đặc biệt bởi được nấu trong một chiếc “gánh” tự chế, làm từ 2 cái chậu nhôm úp lại với nhau. Đây là cách mà chủ nhân “gánh cháo lòng” nghĩ ra để giữ được độ nóng của cháo lâu hơn. Quán bán từ 6h sáng đến 2h chiều, ngày nào cũng bán hết cả nồi cháo đầy vì hương vị đã được gây dựng mấy chục năm qua khiến thực khách đến ăn ngày một đông đúc.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Lòng, dồi, gan, thịt heo… đều được mua từ sáng sớm ngay tại lò rồi được chính tay người nhà nấu và chế biến lại, căn chỉnh số lượng sao cho đủ cho một ngày bán, đảm bảo không dư thừa sang ngày hôm sau. Ngoài ra, gạo còn được rang trước khi nấu cháo để thơm và mềm hơn. Một tô cháo lòng đầy đủ có giá 40.000 đồng ăn kèm với bánh quẩy, giá và nước mắm ớt cho thêm phần đậm đà.

Theo lời chị Ngọc, “vedette” của quán chính là dồi chiên. Hầu như các thực khách đến đây đều gọi món này, kể cả khách nước ngoài nghe lời giới thiệu cũng đến quán để được thưởng thức cho bằng được món cháo lòng trứ danh cùng dồi chiên, thậm chí còn mua mang về nước.


Một tô cháo lòng đầy đủ có giá 40.000 đồng ăn kèm với bánh quẩy, giá và nước mắm ớt cho thêm phần đậm đà
Một tô cháo lòng đầy đủ có giá 40.000 đồng ăn kèm với bánh quẩy, giá và nước mắm ớt cho thêm phần đậm đà


“Vedette” của quán chính là dồi chiên
“Vedette” của quán chính là dồi chiên

Trên con đường Cô Giang, hàng quán mọc lên ngày một nhiều. Nhưng gánh cháo lòng vẫn có một chỗ đứng nhất định bởi tâm huyết và tấm lòng của người tạo ra nó. Từ khâu chọn nguyên liệu: thịt, lòng, dồi… kĩ lưỡng và cẩn thận đến chế biến: hầm xương, rang gạo, nấu cháo… thủ công khá cầu kì để có được món cháo lòng có độ sánh vừa phải, không quá loãng hay quá đặc và vẫn giữ được vị đặc trưng trong 80 năm qua.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Chè Lâm Vinh Mậu – xe chè tàu lâu đời giữa Sài Gòn

Xe chè tàu hơn 50 năm ở đường Nguyễn Thái Bình (quận 1) là tài sản vô giá của 2 anh em chú Sơn và chú Hưng. Xe bán chè được thiết kế đặc trưng theo phong cách của người Hoa, đây vừa là nơi chế biến, vừa là nơi để thực khách thưởng thức những ly chè với công thức gia truyền.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Tên của xe chè cũng chính là tên người chủ đầu tiên của nó: ông Lâm Vinh Mậu – là chú của 2 anh em chú Sơn và Hưng. Xe chè được ra đời từ năm 1958 khi ông Lâm Vinh Mậu từ Trung Quốc đến Sài Gòn. Đến năm 1991, ông Mậu sang định cư ở nước ngoài nên mới truyền nghề lại cho cháu mình.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Hoạt động từ 7h tối đến nửa đêm, xe chè nhỏ nhưng với bao nhiêu món đặc trưng của người Hoa như: chè hột gà, chè củ sen, sâm bổ lượng, hạnh nhân… Một ly chè dao động từ 20.000 – 30.000 đồng/ly tùy loại. Vị ngon ngọt, thanh mát với nguyên liệu tự nhiên, không hóa chất cùng cách nấu chè gia truyền từ mấy chục năm đã hấp dẫn rất nhiều thực khách mỗi ngày.

Chè được giữ trong 4 chiếc thùng nhôm, chia thành nhiều ngăn, mỗi ngăn là một loại chè riêng biệt. Không những thế nó còn được đặt trên bếp để chè luôn có độ ấm nóng vừa phải phục vụ những nhu cầu khác nhau của thực khách. Bên cạnh là những tô thủy tinh lớn đựng các loại nguyên liệu như củ năng, đậu, hạt sen, thốt nốt… vừa đủ dùng trong một đêm.


Chè được giữ trong 4 chiếc thùng nhôm, chia thành nhiều ngăn, mỗi ngăn là một loại chè riêng biệt
Chè được giữ trong 4 chiếc thùng nhôm, chia thành nhiều ngăn, mỗi ngăn là một loại chè riêng biệt

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Khách đến đây, ban đầu vì yêu món chè của 2 chú, sau vì những người chủ dễ thương và vui vẻ của xe chè tàu này. Chẳng quán xá sang trọng, chỉ vài ba chiếc ghế nhựa xếp quanh xe chè để thực khách vừa ngồi ăn, vừa theo dõi cách chế biến chè, lại vừa trò chuyện cùng ông chủ vui tính,… vậy mà lại vui, cười nói rôm rả cả một góc đường.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Chè ngon, ngoài nguyên liệu tốt và sự cẩn thận, tỉ mỉ của người bán thì còn là cả tâm huyết và tấm lòng của họ đặt vào từng ly chè. Dẫu có những ngày Sài Gòn vào mùa mưa, vắng khách là thế nhưng chú Hưng, chú Sơn vẫn cặm cụi đẩy xe chè đi bán, bởi nỗi niềm canh cánh trong lòng, sợ rằng những giá trị truyền thống sẽ bị mai một theo thời gian, giữa những quán xá sang trọng đang mọc lên ngày một nhiều.

Hủ tiếu Mỹ Tho và hành trình hơn 70 năm lưu giữ "thanh xuân" của bao thế hệ người Sài Gòn

Nằm ẩn mình trong một con hẻm nhỏ trên đường Tôn Thất Thiệp, lọt thỏm giữa cơ man nào quán café, shop quần áo nhập nhòe đèn điện, quán hủ tiếu Thanh Xuân với chiếc bảng hiệu cũ kĩ nhuốm màu thời gian đã tồn tại được hơn nửa thế kỉ giữa cái đất Sài thành nhộn nhịp này.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Chủ quán là chú Xuân Thanh, theo lời chú, vì là con út nên chú được gia đình cưng chiều, lấy tên đặt luôn cho quán. Chú Thanh kế thừa quán hủ tiếu này từ gia đình. Người chủ đầu tiên của quán chính là ông ngoại. Ông từ Mỹ Tho lên Sài Gòn lập nghiệp, mở quán hủ tiếu từ năm 1946, đến nay thấm thoát cũng hơn nửa thế kỉ.

Mê mẩn những gánh hàng ăn xưa cũ, chục năm tuổi giữa trung tâm Sài Thành

Trong kí ức của nhiều người Sài Gòn, hẳn quán hủ tiếu Mỹ Tho này khá nổi tiếng vì hương vị thơm ngon đặc trưng được lưu giữ qua nhiều đời. Hủ tiếu khô ở đây khác với những nơi khác, được chan thêm một ít nước sốt nấu từ cà chua, tôm, thịt cùng vài nguyên liệu, có độ sánh và độ ngọt vừa phải, đủ sức làm hòa quyện tất cả mùi vị có trong tô hủ tiếu.


Hủ tiếu được chan thêm một ít nước sốt nấu từ cà chua, tôm, thịt và vài nguyên liệu, có độ sánh, độ ngọt vừa phải
Hủ tiếu được chan thêm một ít nước sốt nấu từ cà chua, tôm, thịt và vài nguyên liệu, có độ sánh, độ ngọt vừa phải

Một tô hủ tiếu đặc biệt với giá 52.000 đồng vừa ăn, không quá lớn cũng không quá bé, với tôm, thịt, gan, cua… đầy đủ và chất lượng cực kì.

Điểm đặc biệt ở quán hủ tiếu Mỹ Tho này là phong cách ăn hủ tiếu đặc biệt khi dùng kèm với bánh patechaud – một loại bánh có lớp ngoài được nướng giòn, nhân bên trong là pate gồm thịt băm, gan heo, hành tây, tiêu... và vài gia vị khác. Số lượng bánh patechaud rất hạn chế, đều do gia đình tự làm nên nếu khách đến muộn sẽ có thể bỏ lỡ cơ hội được thưởng thức loại bánh đặc biệt này.


Tô hủ tiếu đặc biệt với giá 52.000 đồng vừa ăn, không quá lớn cũng không quá bé, với tôm, thịt, gan, cua…
Tô hủ tiếu đặc biệt với giá 52.000 đồng vừa ăn, không quá lớn cũng không quá bé, với tôm, thịt, gan, cua…

Chẳng quán xá cao sang, gia đình chú Thanh tận dụng lối vào của con hẻm nhỏ để mấy chiếc bàn ăn sát tường cho khách ngồi, thêm vài chiếc ở vỉa hè bên ngoài, ấy thế mà lúc nào cũng nườm nượp khách tới lui. Có lẽ, người ta chọn đến đây, như một cách để hoài niệm về thanh xuân của những người Sài Gòn xưa, với phong cách ẩm thực đầy tinh tế một thời.

Hơn 70 năm nay, quán hủ tiếu Mỹ Tho vẫn ở đó, như nhắc nhớ về một tuổi trẻ đầy nhiệt huyết của bao thế hệ người Sài Gòn.


Chỉ mấy chiếc bàn ăn sát tường cho khách ngồi, thêm vài chiếc ở vỉa hè bên ngoài, ấy thế mà lúc nào quán cũng nườm nượp khách tới lui
Chỉ mấy chiếc bàn ăn sát tường cho khách ngồi, thêm vài chiếc ở vỉa hè bên ngoài, ấy thế mà lúc nào quán cũng nườm nượp khách tới lui

Ngay giữa trung tâm quận 1, nơi được xem là phát triển bậc nhất ở thành phố hơn 8 triệu dân, len lỏi giữa những tòa nhà chọc trời, mỗi ngày mọc lên như nấm, vẫn còn đó những gánh hàng xưa cũ, tồn tại mấy chục năm trời ròng rã, chứng kiến những thăng trầm và bước chuyển mình của thành phố. Người ta nói chẳng sai, người Sài Gòn "sành" lắm, chỉ cần cảm nhận được hương vị đậm đà, chắc chắn sẽ gắn bó mà mê mẩn hoài không thôi.

Ảnh: Nguyễn Đạt