Rạp chiếu phim đóng cửa, các liên hoan phim bị huỷ bỏ, công tác sản xuất trì hoãn,... những lý do hình thành từ ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 trong gần 2 năm qua đã gây nên tổn thất hàng tỷ USD cho nền công nghiệp điện ảnh thế giới. Đến nay, sau khoảng thời gian đóng băng vì dịch bệnh, nền giải trí quốc tế đang nỗ lực hồi sinh, thế nhưng thực tế phũ phàng khiến nhiều người phải thốt lên rằng: Thật khó để trở lại vị thế cũ.

Năm 2020 được biết tới là nỗi ám ảnh của điện ảnh quốc tế khi các rạp phim liên tiếp "đóng cửa cài then". Ở Pháp, 80% doanh thu nền công nghiệp điện ảnh nước này trong năm 2020 đã "bốc hơi" theo sự xuất hiện của virus. Hay nhìn sang kinh đô của nghệ thuật thứ 7 thế giới, mọi hào quang đã bị chiếm sóng bởi Covid-19, báo chí thế giới thậm chí còn bày tỏ sự lo ngại việc Hollywood có nguy cơ bị khai tử.

Tất nhiên, lo ngại này không phải tự nhiên mà có. Tạp chí Hollywood Reporter ghi nhận, chỉ sau 2 tháng đối mặt với sự hoành hành của Covid-19, điện ảnh Mỹ "vuột mất" 2 tỷ USD và tiếp tục thất thu 17 tỷ USD tính tới tháng 5/2020. Điều đáng nói, lần đầu tiên kể từ năm 2007, bộ phim có doanh thu cao nhất năm lại chỉ nằm ở mức khiêm tốn chưa tới nửa tỷ USD (The Eight Hundred của Trung Quốc thu về 468 triệu USD toàn cầu năm 2020). Từ con số này, Hollywood cũng nhận "đòn thua đau đớn", xác lập năm đầu tiên không có phim nằm trong top đầu doanh thu cao nhất. 

Trước sức nặng của vấn đề kinh tế, hãng phim Disney từng đưa ra thông báo sa thải 32.000 nhân viên trên thế giới vào tháng 11/2020. Dĩ nhiên, con số này chỉ là 1 phần nhỏ bởi từng có 120.000 đến 150.000 nhân viên phục vụ trong các phim trường bị cho thôi việc (thông tin từ trang mạng của thành phố Los Angeles).

Đại dịch ảnh hưởng nặng nề tới xu hướng chiếu rạp truyền thống, các nhà sản xuất buộc phải tìm cách bù lỗ bằng việc ra mắt khán giả trên các sản phẩm dịch vụ Video on Demand (VOD - truyền hình theo yêu cầu) như Netflix, Disney+, Go,... Nhiều bộ phim bom tấn được phát hành đồng thời tại các rạp và trên nền tảng ứng dụng xem phim trực tuyến có trả phí như Mulan, Black Widow,...

Bỏ qua không khí ảm đạm trong một năm điện ảnh chẳng mấy sáng sủa, mùa hè năm 2021, điện ảnh thế giới trở lại với khí thế sục sôi đúng nghĩa mùa của các bộ phim ''bom tấn'' khi rạp chiếu phim hoạt động trở lại gần như ở mức bình thường. Tờ South China Morning Post đánh giá, điện ảnh Hollywood dần thức tỉnh sau đại dịch Covid-19 trong những tháng giữa năm. Hình ảnh đội ngũ làm phim hay hoạt động nhộn nhịp của các trung tâm giải trí đã xuất hiện trở lại trên khắp các con phố. Phòng vé quốc tế ghi nhận sức nóng của hàng loạt bom tấn trở lại như Black Widow, Fast and Furious 9, Space Jam: A New Legacy, In the heights... với doanh thu đáng kỳ vọng.

Tháng 7/2021, Liên hoan phim Cannes lần thứ 74 - sự kiện điện ảnh lớn và uy tín nhất thế giới cũng chính thức trở lại sau 1 năm trì hoãn. Phát biểu tại buổi khai mạc, Giám đốc Thierry Fremaux dõng dạc: "Thế giới điện ảnh đang trở lại".

Không thể phủ nhận, việc các rạp chiếu phim sáng đèn đã châm một mồi lửa giúp điện ảnh thế giới bùng lên rực rỡ, thế nhưng niềm vui lại chẳng được lâu khi khó khăn này vừa qua đi, thách thức mới lại tới.

Thực tế, đại dịch Covid-19 đã thực sự thay đổi cách khán giả xem phim và hưởng thụ hoạt động giải trí.

Một ví dụ với bom tấn Black Widow, khai hoả ở mức 80 triệu USD trong tuần đầu tiên ra mắt tại rạp và thu thêm 60 triệu USD nhờ phát hành trên nền tảng trực tuyến Disney+. Những tưởng sẽ trở thành "át chủ bài" mùa hè này, thế nhưng "cơn sốt" Black Widow đã hạ nhiệt ngay tuần thứ 2 khi doanh thu giảm đến 68% - con số nhanh tới chóng mặt cho thấy sự bất ổn trong việc khai thác phim. Phía Hiệp hội các nhà phân phối phim ở Mỹ đã lên tiếng chỉ trích Disney, cho rằng doanh thu bị ảnh hưởng là do hình thức phát hành quá sớm trên nền tảng online. Thậm chí, phía Disney còn bị nữ chính Scarlett Johansson khởi kiện bởi doanh thu của phòng vé liên quan trực tiếp tới thù lao diễn viên.

Có thể nói, xu hướng xem phim của khán giả hiện nay đã hoàn toàn khác trước. Sau nhiều tháng đóng cửa ở nhà, khán giả sẽ háo hức khi trở lại rạp chiếu nhưng niềm vui này chưa chắc đã được lâu. Thói quen hình thành sau đại dịch khiến mọi người đắm chìm và thích nghi với slogan của nhiều nền tảng ứng dụng trực tuyến: Cả thế giới điện ảnh trong ngôi nhà bạn.

Phân tích về sự trở lại của nền công nghiệp điện ảnh, nhà phê bình phim Peter Debruge khẳng định với tờ Variety, điện ảnh thế giới còn lâu mới được như trước. Hay giáo sư Gene del Vecchio từng bày tỏ quan điểm trong bài viết có nhan đề "Dự đoán tương lai của ngành giải trí sau Covid-19", nhận định nền tảng trực tuyến chính là mối hoạ thứ 2 mà điện ảnh Hollywood phải đối mặt sau ảnh hưởng của virus.

"Virus Corona chỉ là giọt nước tràn ly trong bối cảnh các nhà sản xuất liên tục đi tìm lợi nhuận và các tập đoàn cung cấp như Netflix ngày càng có thế mạnh trong việc khai tử màn ảnh lớn. Đó là mối họa thứ nhì, nguy hiểm không kém virus Corona mà Hollywood đang phải đối mặt", ông viết.

Điện ảnh thế giới đang trên đà trở lại, nhưng làm thế nào để đánh bại được thói quen của người dân suốt mùa dịch và lấy lại vị thế xưa?