Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

24/08/2017, 08:33 GMT+07:00

Có những "căn nhà" mà nếu muốn duỗi thẳng chân thì hoặc là phải gác chân lên tủ lạnh, hoặc là phải quay đầu để thò một nửa chân ra ngoài sân...

Nhắc đến phố cổ Hà Nội người ta thường nghĩ đến vẻ đẹp của những ngôi nhà “nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu”. Nhưng, nhiều người lại không biết rằng bên trong những khu phố cổ ấy, tồn tại những những ngôi nhà chỉ mấy mét vuông, thậm chí tọa lạc ngay trên... toa-lét. Chỉ những người sống trong đó mới thấu hiểu sự khốn khổ.

Với diện tích 81ha, nằm trên địa bàn 10 phường thuộc quận Hoàn Kiếm, khu phố cổ Hà Nội tổng cộng có hơn 2.200 hộ dân sống. Tuy nhiên rất nhiều trong số đó là những căn hộ đã xuống cấp, nguy hiểm. Không chỉ mật độ dân cư quá cao mà tại đây, điều kiện sinh hoạt của người dân khá khổ sở khi phải sống trong những ngôi nhà chật chội, hạ tầng kỹ thuật đã xuống cấp và môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Môi trường sống chật hẹp, người dân vẫn phải đun nấu bằng bếp than giữa trung tâm phồn hoa nhất Hà Nội

Căn ngõ có những ngôi nhà nắm giữ kỷ lục “nhà siêu nhỏ”

Tại khu phố cổ, có lẽ không thể đếm xuể có bao nhiêu con ngõ nhỏ chỉ đủ cho một người len vào, kèm theo đó là những căn gác, diện tích chỗ ở không thể chật hơn.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Nơi sinh hoạt nấu nướng chung của cả con ngõ 34
Nơi sinh hoạt nấu nướng chung của cả con ngõ 34

Căn hộ của bà Nguyễn Thị Tỉnh nằm sâu trong ngõ Phất Lộc (Phường Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội) được cho là căn hộ đặc biệt nhất trong ngõ. Bởi gọi là nhà cho sang chứ thực ra nó chỉ nhỏ tin hin với diện tích 2,2 m2. Ấy vậy, đây lại là nơi sinh sống của 5 con người, 3 thế hệ, từ người già đến trẻ nhỏ.

Bà Tỉnh năm nay 75 tuổi hiện đang sống cùng 4 người con, cháu. Trong đó, một người cháu đã đến tuổi trưởng thành (sinh năm 1992), còn cháu nhỏ nhất năm nay cũng đã 11 tuổi.


Căn nhà thiếu không khí và ánh sáng chỉ có một cửa sổ duy nhất để đón ánh nắng.
Căn nhà thiếu không khí và ánh sáng chỉ có một cửa sổ duy nhất để đón ánh nắng.

Để có được khoảng trống trong nhà, ngoài chiếc tủ lạnh – đồ vật bắt buộc phải có để chứa thực phẩm phục vụ cho việc buôn bán nhỏ lẻ nuôi sống cả gia đình, thì trong nhà không có thêm bất cứ vật dụng nào khác. Toàn bộ quần áo, đồ dùng, bát đĩa của gia đình đều được treo kín 4 vách tường.

“Sáng tạo” này, tuy có tiết kiệm chút khoảng trống cho căn nhà, nhưng lại khiến cho không gian trở nên nóng bức và ngột ngạt vô cùng. Vì thế, ban ngày, cả nhà đều di tản đi khắp nơi, người đi học, người đi làm. Chỉ có bà Tỉnh yếu chân nên đành phải ở trong nhà.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Căn nhà có lẽ không thể cổ hơn, bé hơn và cũ kỹ hơn...
Căn nhà có lẽ không thể cổ hơn, bé hơn và cũ kỹ hơn...

Tối đến, khi mọi thành viên đều phải trở về nhà để ngủ thì căn hộ này không mấy khi được đóng cửa cho dù đó là ngày mưa gió bão táp. Và khi đã nằm ngủ là chẳng ai được nhúc nhích. Vì cả nhà cô con gái, ai cũng to cao.

Hơn nữa, do đã bị mất một khoảng diện tích để tủ lạnh nên chỗ nằm của bà Tỉnh thường không đủ dài để có thể duỗi thẳng chân. Nếu muốn duỗi thẳng chân thì hoặc là bà phải gác chân lên tủ lạnh, hoặc là bà phải quay đầu để thò một nửa chân ra ngoài sân.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Nhưng đa phần, người dân vẫn muốn bám trụ lại

“Sau này, gia đình có làm thêm gác xép nhưng cũng chỉ đủ chỗ để đồ và cho một người nằm ngủ. Nhưng cứ hễ trời mưa là căn gác xép lại dột như ngoài trời nên không thể ở được. Vì thế nhà chật vẫn hoàn chật", bà Tỉnh chia sẻ.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Trong không gian sống chật hẹp, bày biện đồ đạc chồng chất lên nhau là cách hữu hiệu nhất

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Khung cửa sổ này được cho là hiếm có, còn hơn rất nhiều hộ khác kín bưng như một cái hộp diêm bí bách

Cách nhà bà Tỉnh không xa là căn nhà số 34 nơi sinh sống của rất nhiều hộ gia đình cùng trong cảnh chật hẹp, cũ nát.

Gần 30 năm qua, bác Nhân cùng người vợ của mình sống trong căn nhà 6m2. Bác Nhân chia sẻ: “Đây chỉ là nhà hợp đồng thuê của nhà nước thôi. Nói là nhà cho sang chứ nó chả khác gì một cái kho chứa đồ. Mỗi tháng tôi chỉ mất 20 nghìn đồng nhưng nỗi lo bị thu hồi nhà suốt bao năm qua vẫn hiện hữu trong đầu”.


Gần 30 năm qua, bác Nhân cùng người vợ của mình sống trong căn nhà 6m2
Gần 30 năm qua, bác Nhân cùng người vợ của mình sống trong căn nhà 6m2

Kế bên là nhà bà Hoa (72 tuổi), Căn nhà 8m2 của gia đình bà phải chứa tới 5 thành viên. Dù đã ở cái tuổi "thất thập cổ lai hy" nhưng bà Hoa vẫn đau đớn mong ước: “Sau này gia đình bà có thể chuyển đến một nơi rộng rãi hơn cho đỡ khổ con cháu”.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Căn nhà 8m2 của gia đình bà Hoa
Căn nhà 8m2 của gia đình bà Hoa

Tiếp đến là căn hộ vỏn vẹn 4m2 của bà Nguyễn Thị Mười (sinh năm 1934). Đây là nơi sinh sống của cả 4 người gồm bà Mười và gia đình anh con trai.


Lối vào ngõ sâu hun hút, chật hẹp
Lối vào ngõ sâu hun hút, chật hẹp

Nhà đã chật, bà Mười lại bị tàn tật nên căn hộ càng trở nên nhếch nhác hơn. Vì thế, để có thêm chỗ ở, anh Đức (con trai bà Mười) phải “mượn tạm” trần của lối đi chung trong khu tập thế để dựng lên một căn gác xép với chiều cao khoảng 60cm làm chỗ ngủ.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Con đường lên căn gác xép, nơi ngủ của anh Mười

Những chiếc “hộp diêm” trên nóc... toa-lét

Trái ngược hoàn toàn với không khí nhộn nhịp, người mua kẻ bán bên ngoài các tuyến phố, ngõ rẽ vào nhà ông Nguyễn Phùng Hải và vợ là bà Nguyễn Thị Xâm ở 107 Hàng Bạc lại tĩnh lặng lạ thường.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Căn nhà tọa lạc ngay trên nóc nhà vệ sinh tập thể của bà Xâm nằm sâu trong ngõ 107 Hàng Bạc
Căn nhà tọa lạc ngay trên nóc nhà vệ sinh tập thể của bà Xâm nằm sâu trong ngõ 107 Hàng Bạc

Từ gần 30 năm nay, vợ chồng ông phải sống trên… nóc một nhà toa-lét công cộng. Gọi là công cộng bởi đó là nhà vệ sinh chung của 6 gia đình trong một ngôi nhà cổ. Gian nhà tối om, ẩm thấp, gạch xây cũ mèm với những vệt sơn tường loang lổ trông giống một kho chứa đồ hơn là một căn nhà. Chỉ rộng chừng 8m2 nên từ cửa đến bên trong, đâu đâu cũng chất đầy các đồ đạc từ nồi xoong, bát đĩa cho đến quần áo, quạt điện…


Không gian quanh nhà chật chội, xập xệ với những hàng dây phơi quần áo
Không gian quanh nhà chật chội, xập xệ với những hàng dây phơi quần áo


Căn nhà thiếu không khí và ánh sáng chỉ có một cửa sổ duy nhất để đón ánh nắng.
Căn nhà thiếu không khí và ánh sáng chỉ có một cửa sổ duy nhất để đón ánh nắng.

Bốn phía của ngôi nhà được quây bằng tôn mỏng nên mùa hè bước vào nhà chẳng khác gì bước vào một cái nồi hơi. Còn những đêm mưa lớn, nằm trong nhà lại như bị gõ trống trên đầu. Tiếng mưa "nện" thẳng vào màng nhĩ vô cùng khó chịu. Đến khi mưa bão thì lại tưởng chừng như "trời long đất lở". Ấy thế mà bà Xâm vẫn vui vẻ chia sẻ: “Tôi còn may mắn hơn mấy hộ dưới tầng 1, có mưa là ngập cả nhà”.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Vì quá chật nên những vật dụng luôn phải xếp gọn gàng, bởi mỗi một khoảng không đều là "tấc vàng quý giá".
Vì quá chật nên những vật dụng luôn phải xếp gọn gàng, bởi mỗi một khoảng không đều là "tấc vàng quý giá".

Vốn nằm trên một cái toa-lét công cộng nên ngôi nhà của bà Xâm cũng phải hứng đủ thứ mùi. "Nắng ráo còn đỡ chứ những hôm mưa rào, ẩm thấp, ngồi trong nhà mà chẳng khác gì ngồi cạnh... sông Tô Lịch", bà Xâm chia sẻ.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Bà Xâm năm nay đã 67 tuổi, do tuổi già lại thêm bệnh xương khớp nên việc đi lại trên chiếc cầu thang nhỏ hẹp rất khó khăn.
Bà Xâm năm nay đã 67 tuổi, do tuổi già lại thêm bệnh xương khớp nên việc đi lại trên chiếc cầu thang nhỏ hẹp rất khó khăn.

Bà Xâm vốn ở Hà Đông, khi lấy chồng chuyển lên ở khu phố cổ Hà Nội: "Ngày ấy, lấy chồng Hà Nội ai cũng nghĩ là sướng, vớ được cục vàng. Nhưng vàng thì chẳng thấy đâu mà chỉ thấy vàng mắt. Ở quê tôi có khi còn sướng hơn nhiều, thoáng đãng chứ không chật chội chen chúc như thế này”, bà Xâm tâm sự.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Đôi khi cuộc sống quá bí bách, chật chội khiến bà Xâm nghĩ về một ngôi nhà rộng rãi, thoải mái hơn. Nhưng công việc bán rau "ba cọc ba đồng", ông Hải cũng chỉ chạy xe ôm, cuộc sống gọi là tạm đủ ăn nên mơ ước của bà Xâm mãi chỉ là mong muốn không thể thành hiện thực. Thời gian gần đây, bà Xâm lại thường xuyên bị đau chân cùng với các bệnh tuổi già nên mọi chi tiêu trong nhà phải nhờ vào anh con trai làm về máy tính và cô con gái làm nhân viên pha chế cà phê lo giúp.

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Cùng ngõ với nhà bà Xâm, gia đình bà Nguyễn Thị Sửu còn chật hẹp hơn với diện tích chỉ có 9m2 là nơi sinh sống của đôi vợ chồng già.
Cùng ngõ với nhà bà Xâm, gia đình bà Nguyễn Thị Sửu còn chật hẹp hơn với diện tích chỉ có 9m2 là nơi sinh sống của đôi vợ chồng già.

Bà Xâm chia sẻ: “Con phố này vô cùng chật hẹp, đối với người già như chúng tôi thì như thế này là đủ sống rồi, nhưng đối với người trẻ thì vô cùng bức bối. Ở phố cổ này rất hiếm nhà rộng, có nhà nào rộng thì là cái gốc xa xưa của họ thôi. Sau này họ buôn bán rồi có điều kiện thì dần chuyển đi những chỗ khác thoải mái hơn. Nhưng nhà nghèo thì vẫn phải chịu cảnh chật chội suốt đời".

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông

Phố cổ Hà Nội và những căn nhà siêu siêu nhỏ: Có nhà 4 người chui rúc trong 4,2 mét vuông


Dù chật hẹp nhưng vì cuộc sống mưu sinh bám lấy phố cổ, người dân nơi đây cũng không thể chuyển đi nơi khác
Dù chật hẹp nhưng vì cuộc sống mưu sinh bám lấy phố cổ, người dân nơi đây cũng không thể chuyển đi nơi khác

"Ở khu phố này dẫu chật hẹp nhưng lại dễ làm ăn, cuộc sống cũng đông vui, nhộn nhịp hơn. Giờ có chuyển ra ngoài thì họ cũng chẳng biết phải làm gì để sống...", hướng ánh mắt ra phía khung cửa nhỏ thó, bà Xâm thở dài tâm sự.