Cuộc sống êm đềm không tưởng của cung nữ cuối cùng triều Nguyễn

22/08/2020, 19:00 GMT+07:00

Đều là những vị cung nữ cuối cùng của triều đại phong kiến, dù đã ở bên kia con dốc cuộc đời, trong lòng mỗi người ký ức ấy như mới ngày hôm qua.

Người ta thường ví, “bước vào thâm cung sâu như biển, một bước vào vạn kiếp bất phục” nhưng với mỗi vị cung nữ đã trải qua bao bể dâu cuộc đời, cuộc sống thâm cung từng là tất cả của họ.

 
Những vị cung nữ cuối cùng của Triều Nguyễn không bao giờ quên về thời đại này (Ảnh: Danviet).
Những vị cung nữ cuối cùng của Triều Nguyễn không bao giờ quên về thời đại này (Ảnh: Danviet).

“Cuộc sống trong hậu cung có sướng có khổ, nhưng hiểm nguy thì luôn rình rập”

Vị cung nữ đầu tiên kể chuyện chính là bà Lê Thị Tìm, là con của bà Tôn Nữ Thị Thoả, một cung nữ chuyên chăm lo việc thờ cúng cho các vị vua tiền triều. Bà Tìm cũng là cháu ruột, gọi Thượng Thư Tôn Nhơn Bửu Thảo là cậu ruột.

Theo bà Tìm, thời ấy trong cung có 2 loại cung nữ. Một là những người thường dân, vào cung để phục vụ quan lại trong triều. Đa số họ phải gánh vác những công việc nặng nhọc, vất vả và thường được xem là “hạ cấp”.

 
Bà Lê Thị Tìm tuổi xế chiều (Ảnh: Tin tức Huế).
Bà Lê Thị Tìm tuổi xế chiều (Ảnh: Tin tức Huế).

Còn trường hợp thứ hai, là những người con cháu hoàng tộc, được tuyển vào để chuyên hầu hạ, phục dịch cho nhà vua, hoàng hậu, thái hậu,… và các dòng trực hệ của hoàng gia. Thế nên bà Tìm vào cung theo hình thức thứ hai.

Trò chuyện với Tin tức Huế, bà tâm sự: “Tôi được vào cung từ năm 12 tuổi. Mặc dù không ham thích cuộc sống chốn hoàng cung, nhưng ham thích chữ nghĩa và Kinh kệ nên tôi ‘đánh liều’ vào cung”.

 
Bà Lê Thị Tìm kể lại những chuyện chốn cung cấm (Ảnh: Wikipedia).
Bà Lê Thị Tìm kể lại những chuyện chốn cung cấm (Ảnh: Wikipedia).

Bà Tìm không khỏi rùng mình nhớ lại: “Cuộc sống trong hậu cung có sướng, có khổ nhưng hiểm nguy luôn rình rập... Trong đó ăn uống sướng, công việc không nặng nề nhưng nghiêm lắm”.

"Tôi từng nhiều lần bị ăn đòn roi, chỉ vì một lỗi nhỏ cố hữu là hay giật bắn mình. Chỉ cần bị ai hù, hoặc nghe tiếng động lạ là tôi lại giật thét lên, khiến các bà Hoàng giật mình theo”, bà Tìm hồi tưởng.

>>> Xem thêm: Cung nữ hiếm khi tắm và không dùng thuốc ở triều Thanh

“Mới đó mà đã 70 năm ròng, ngày đó vào cung tôi mới tròn 16 tuổi…”

Cùng thời với bà Lê Thị Tìm, bà Trần Thị Vui cũng là cung nữ phục vụ trong cung Bảo Đại. Bà Vui cũng là con cháu hoàng tộc, mẹ bà là cung nữ Tôn Nữ Thị Biên thuộc dòng trưởng của chúa Nguyễn Phúc Tần, đời thứ 5. 

Để được vào cung, bà cũng như bao cung nữ khác phải học những quy tắc hà khắc của chốn cung đình. Dù ở thời vua Bảo Đại không còn quy chế tuyển cung nữ mà chủ yếu vào cung nhờ quen biết.

 
Mệ Trần Thị Vui nhớ lại ký ức chốn cung đình (Ảnh: VnExpress).
Mệ Trần Thị Vui nhớ lại ký ức chốn cung đình (Ảnh: VnExpress).

Nghe mẹ kể lại, từ thời vua Khải Định về trước, cung nữ được tuyển vào cung vô cùng khắt khe. Những người con gái được tuyển vào để có quan hệ hôn nhân với vua, được gọi là cung nữ hay thị nữ, phục vụ việc vặt như quạt, têm trầu, đấm bóp…”, bà Vui kể trên VnExpress.

 
Bà Vui không khỏi xúc động mỗi khi hồi tưởng quá khứ (Ảnh: VnExpress).
Bà Vui không khỏi xúc động mỗi khi hồi tưởng quá khứ (Ảnh: VnExpress).

Theo bà Vui, cuộc sống của nhiều cung nữ thời vua Bảo Đại rất êm thấm. Thế nhưng, cung nữ ở đây không được ăn cơm, vệ sinh trong cung mà phải có người trực thay thì mới về nhà ăn cơm, thay đồ rồi vào cung làm tiếp.

Hoàng thái hậu rất hiền, các quan lại đến chơi bà nói chuyện rất nhẹ nhàng. Bà hầu như chỉ ở trong cung Diên Thọ chứ rất ít khi ra ngoài”, vị cung nữ nhớ lại.

Mỗi lần nhớ lại hồi ức khi xưa, bà Vui không khỏi bồi hồi: “Mới đó mà đã 70 năm ròng, ngày đó vào cung tôi mới tròn 16 tuổi…”.

>>> Đừng bỏ lỡ: Bất ngờ với nhan sắc cung tần mỹ nữ Trung Quốc thời xưa

“Kể những chuyện không hay ho chi về tiền nhân là có lỗi”

Một trong những vị cung nữ cuối cùng của triều Nguyễn, cũng là người lớn tuổi nhất trong các bà, bà lê Thị Dinh vẫn nhớ như in những ngày tháng thanh xuân trong chốn cung cấm.

 
Bà Lê Thị Dinh tuổi xế chiều (Ảnh: Báo Thừa Thiên Huế).
Bà Lê Thị Dinh tuổi xế chiều (Ảnh: Báo Thừa Thiên Huế).

Mẹ của bà Dinh là em chú bác với vua Khải Định nên bà được vào cung từ lúc 9 tuổi. Bà Lê Thị Dinh chủ yếu là cung nữ thân cận, trang điểm cho Đức Bà. Ngoài ra, vì khéo tay nên bà còn được giao làm các món bánh, mứt cầu kỳ để ngự dùng.

Bà trải lòng, mình còn biết rất nhiều câu chuyện “thâm cung bí sử” nhưng lại chẳng muốn kể. “Mình là con cháu hoàng tộc, kể những chuyện không hay ho chi về tiền nhân là có lỗi. Chuyện chi qua rồi phải để cho nó qua đi”, bà tâm tình.

 
Bà Lê Thị Dinh bên cạnh bàn thờ Vua Bảo Đại (Ảnh: Giadinh.net).
Bà Lê Thị Dinh bên cạnh bàn thờ Vua Bảo Đại (Ảnh: Giadinh.net).

Không chỉ nắm rõ quy tắc nghi lễ trong hậu cung, bà Dinh còn là một trong những nhân vật hiếm hoi chứng kiến khoảnh khắc lịch sử, lễ thoái vị của Vua Bảo Đại. 

>>> Có thể bạn quan tâm: Người cung nữ cuối cùng của hậu cung Việt Nam kể lại cuộc sống chốn hậu cung ngày xưa

Lịch sử đã đi qua nhiều thăng trầm, nhưng trong lòng những vị cung nữ này thì triều đại xưa vẫn là một phần trong cuộc đời của họ. Như bà Dinh vẫn thường xuyên đến thăm Đại nội.

Tô Ma Lạt - Cung nữ duy nhất được hoàng đế nhà Thanh nể trọng

Thời nhà Thanh, Tô Ma Lạt là một trong những cung nữ nổi tiếng về nhan sắc, tài năng và khả năng ứng xử. Điều đó trở thành lý do bà được Hiếu Trang Thái hậu trọng dụng, nâng đỡ vô cùng.

Từ khi vào cung, bà đã được quản gia phủ bối lặc Bát Nhĩ Tề Cát Đặc Bố lựa chọn làm thị nữ theo hầu Nhị cách cách Mộc Bố Thái hay là Hiếu Trang Thái hậu sau này.

Xem thêm TẠI ĐÂY