Nghịch lý khó hiểu khiến khoa học đau đầu: Chúng ta đang tiến hóa nhưng lại học... kém đi

07/08/2018, 11:00 GMT+07:00

Chúng ta luôn cố gắng phấn đấu để trở nên giỏi hơn nữa. Vậy mà một nghiên cứu khoa học mới đây lại cho biết: Con người đang tiến hóa nhưng lại học kém hơn xưa.

Liệu có sự nhầm lẫn nào không nhỉ? Học càng nhiều thì phải càng giỏi lên chứ?

Sự dằn vặt về việc không giỏi giang như người khác chắc chắn sẽ luôn là một nỗi ám ảnh thường trực trong tâm trí mỗi chúng ta. Đó là sự thực. Dù bạn có là người "siêu đẳng" trong mắt thiên hạ thì tâm trí bạn vẫn luôn ngước lên thán phục và khao khát được như những "cao nhân" đứng trên mình. Tâm lí chung của con người là vậy. Chúng ta luôn cố gắng để trở nên giỏi giang hơn, mạnh mẽ hơn và quan trọng, có chỗ đứng nhất định trong xã hội. Dù bạn đóng vai trò gì, bạn sẽ luôn có quyết tâm làm tốt hơn những gì mình đã thể hiện trong ngày hôm qua.

Học tập là một cuộc chiến không cân sức mà... gene cũng đóng vai trò quan trọng trong đóHọc tập là một cuộc chiến không cân sức mà... gene cũng đóng vai trò quan trọng trong đó

Tuy nhiên, sự khác nhau về kĩ năng, óc tư duy... đôi khi khiến chúng ta bị "phân loại" thành nhiều kiểu thông minh trong xã hội. Cùng một đầu việc, có người nhởn nhơ thôi mà vẫn xong, có người thì cày "bục chỉ" vẫn chưa nên hồn.

Nếu bạn đã chăm chỉ làm việc hết công suất mà vẫn thấy thua kém mọi người thì lỗi chưa chắc đã nằm ở sự "thiếu thông minh" của bạn đâu. Ở khía cạnh khoa học, bạn có thể xem xét tới việc quy trách nhiệm cho... gene. Phải, chính nó chứ không ai khác.

Một nghiên cứu được thực hiện đã chỉ ra rằng những gene cho phép con người tiếp thu kiến thức ở bậc cao hơn đang dần tiêu biến trong hơn 80 năm qua. Nói cách khác, gene này rất có thể sẽ bốc hơi do bị những chọn lọc tự nhiên loại bỏ.

Rõ ràng, tin này không hề vui chút nào đối với chúng ta - giống loài tự xưng là cao cấp nhất trong tự nhiên. Trong khi cả hành tinh này đang ngày càng đi theo hướng khó lường, thì con người lại tiến hóa theo hướng... thụt lùi ư? Liệu có sự nhầm lẫn nào không nhỉ? Học càng nhiều thì phải càng giỏi lên chứ?


Thực tế là những người mang gene học giỏi đang ngày một ít đi
Thực tế là những người mang gene học giỏi đang ngày một ít đi

Đây không phải kết luận vu vơ của cá nhân, tổ chức nào mà là nghiên cứu được thực hiện trên hơn 100.000 người tại Iceland. Theo đó, những người mang gene học giỏi thường có xu hướng sống độc thân suốt đời hoặc sinh ra trong gia đình nhỏ, thưa con cái và ít thế hệ. Nghĩa là, những người thông minh nhất lại ít có sự đóng góp vào kho di truyền của người Iceland nhất. Mặc dù còn nhiều yếu tố ngoại cảnh nhưng nghiên cứu này cho thấy có tới 40% là do tác động từ gene.

"Quả là sự mâu thuẫn lớn khi các loại gene cho phép chúng ta tiếp thu và học tập lại ngày một ít đi trong bộ gene. Việc học hỏi của não bộ là đặc điểm khiến con người trở nên khác biệt và độc nhất." - Karri Stefansson, CEO của deCODE, một công ty nghiên cứu gene của Iceland cho biết.

Theo nghiên cứu, chỉ số của Iceland đã giảm 0,04 điểm/thập kỷ trong vòng 80 năm. Nhiều khả năng chỉ số này sẽ nâng lên 0,3 điểm/thập kỷ nếu tình trạng trên vẫn tiếp tục diễn ra.


Mất gene học giỏi nên con người sẽ ngốc nghếch hơn ư?
Mất gene học giỏi nên con người sẽ ngốc nghếch hơn ư?

Tuy nhiên, chưa có chứng minh nào cho thấy nếu thiếu đi gene này, con người sẽ trở nên ngốc nghếch. Nghiên cứu trên mới chỉ thực hiện ở Iceland và chưa đủ để nói lên xu thế chung của nhân loại. Chúng ta đang được hưởng những nền giáo dục tiến bộ, và có lẽ điều này đã đảo ngược tác động của gene và khiến ảnh hưởng của chúng không còn quá quan trọng nữa.

Mặc dù vậy, đây vẫn không phải tiến trình tốt bởi việc "mất gene" sẽ gây ảnh hưởng tới toàn nhân loại trong khoảng thời gian về sau. Nếu chúng ta không tiếp tục theo dõi, khuyến khích con người nâng cao học hành và bớt lệ thuộc vào sự tiến bộ máy móc, rất có thể thế hệ sau sẽ phải gánh giá đắt. Con người được sinh ra là chỉnh thể thống nhất, độc lập về suy nghĩ lẫn tư duy. Chẳng có lý gì chúng ta lại phải chấp nhận việc bản thân kém đi chỉ vì những tác động từ bên ngoài như "điều kiện sống tốt lên" hay "gene thông minh tiêu biến" cả.

Tổng hợp