Cảnh đời nô lệ, "sống không bằng chết" của phụ nữ Việt Nam làm ô sin ở Trung Đông

24/09/2018, 18:20 GMT+07:00

Những người phụ nữ Việt nam làm ô sin ở Trung Đông đang kêu cứu vì tình cảnh bóc lột mà họ đang phải chịu!

Những phụ nữ Việt Nam xuất khẩu lao động sang Ả Rập Saudi để làm giúp việc nhà đang lâm vào cảnh khốn cùng, vì bị chủ nhà bóc lột sức lao động và đối xử cực kỳ tệ bạc.

Chị Đào, 46 tuổi, quê ở Hòa Bình, từng sang Ả Rập Saudi làm giúp việc hơn 7 tháng trước khi trở về Việt Nam hồi tháng 4. Chị hiện sống trong một ngôi nhà bỏ hoang cùng con gái 7 tuổi.


Chị Đào và con gái 7 tuổi của mình
Chị Đào và con gái 7 tuổi của mình


Cuốn tập chị Đào dùng để học tiếng Ả Rập
Cuốn tập chị Đào dùng để học tiếng Ả Rập

"Tôi làm việc từ 5h sáng đến 1h sáng hôm sau và chỉ được phép ăn một lần vào lúc 13h", chị kể với tờ Al Jazeera về những ngày tháng cơ cực ở thành phố cảng Yanbu. "Ngày nào cũng thế, một lát thịt cừu và một đĩa cơm. Sau gần hai tháng, tôi như hóa điên".

Theo thống kê từ Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, hiện có 20.000 lao động Việt Nam đang lưu trú tại Ả Rập Saudi, trong đó có gần 7.000 người đang làm giúp việc nhà.

Ả Rập Saudi là một trong những nước nhập khẩu người giúp việc lớn nhất thế giới. Năm 2014, Ả Rập Saudi và Việt Nam đã ký thỏa thuận lao động 5 năm, mở đường cho nhiều công dân Việt sang làm việc tại quốc gia vùng Vịnh. Nhiều người lao động Việt Nam cho hay họ bị các gia đình Ả Rập Saudi ngược đãi, với điều kiện sống và làm việc không khác gì nô lệ.


Những người phụ nữ này bắt đầu hành trình xa xứ, với ước mong tìm được một công việc ổn định để có thể lo toan cuộc sống, thế nhưng họ không ngờ lại bị lâm vào tình cảnh khốn cùng
Những người phụ nữ này bắt đầu hành trình xa xứ, với ước mong tìm được một công việc ổn định để có thể lo toan cuộc sống, thế nhưng họ không ngờ lại bị lâm vào tình cảnh khốn cùng

"Chúng tôi đâu có đòi hỏi gì nhiều, chỉ mong là mình không bị bỏ đói, bị đánh đập, và được ăn đủ ba bữa mỗi ngày. Nếu người ta có thể đáp ứng những yêu cầu trên, chúng tôi đã không tìm kiếm đến sự giải cứu từ bên ngoài" - chị Phạm Thị Đào cay đắng chia sẻ.

Chị Trịnh Thị Linh, 30 tuổi quê ở tỉnh Hà Nam cũng là một người phụ nữ xa quê để tìm cơ hội việc làm ở nước bạn xa xôi. Trước kia chị từng làm giúp việc cho một gia đình ở Riyadh. Mãi cho đến khi cất cánh ra nước ngoài, chị mới tìm hiểu về đất nước xa lạ này.

Cảnh đời nô lệ,

Chị Linh kể với Al Jazeera qua điện thoại:

"Người ta hứa với tôi, mỗi tháng tôi sẽ được trả 388 USD (9 triệu đồng), mà không phải trả bất kỳ khoản phí nào trong suốt quá trình tuyển dụng. Điều này thực sự làm tôi cảm thấy rất phấn khởi. Nhà chúng tôi nghèo lắm và một tháng lương giúp việc như thế là còn cao hơn cả tiền bán lúa hai vụ nữa."

Tuy nhiên, ngay khi đến sân bay Riyadh, cô bị nhốt vào một căn phòng cùng hơn 100 người khác, bị nhân viên tuyển dụng lao động Ả Rập Saudi tịch thu hộ chiếu và hợp đồng lao động.

Linh phải làm việc 18 tiếng liền và chỉ được ăn mỗi ngày một bữa. Khi định chuyển tới một gia đình khác, cô bị công ty môi giới việc làm đe dọa.

"Chủ nhà nói ông ta đã trả khoảng 6.100 USD (141 triệu đồng) để đưa tôi về đây vì thế ông ấy muốn tôi ở lại nhưng tôi không thể sống nổi ở đó", Linh kể. 

Cảnh đời nô lệ,

Linh đã tuyệt thực 3 ngày và cuối cùng được gia chủ trả lại cho công ty tuyển dụng của Ả Rập Saudi. Tuy nhiên, gia đình thứ hai mà cô làm việc còn tồi tệ hơn. Cô bị một phụ nữ trong nhà tịch thu điện thoại, hành lý, ném thức ăn thừa. 

"Sau ba tháng, tôi sụt từ 74kg xuống 53kg. Tôi tuyệt vọng, hoảng loạn, thường xuyên mất ngủ và điều duy nhất tôi có thể làm là khóc", cô kể.

Linh kể, bản thân chị đã gặp một số phụ nữ Việt Nam khác ở Ả Rập Saudi. Người trẻ nhất trong số họ là 28 tuổi, còn người lớn tuổi nhất đã 47. Họ chủ yếu là nông dân đến từ những vùng thôn Việt Nam, nhiều người còn là người dân tộc thiểu số.

Cảnh đời nô lệ,

Khi được phía Al Jazeera yêu cầu phỏng vấn một tháng trước, Bộ lao động của Ả Rập đã từ chối gặp mặt các phóng viên. Đại sứ quán Ả Rập Saudi tại Hà Nội cũng không đưa thêm bất kỳ bình luận gì.

Cảnh đời nô lệ,

Các lao động Việt Nam thường được một công ty môi giới trong nước tuyển dụng và chuẩn bị về ngôn ngữ lẫn nghiệp vụ trước khi cung cấp cho các công ty tuyển dụng của Ả Rập Saudi.

Các lao động từ nước ngoài đến Arab Saudi theo diện bảo trợ nên không được phép thay đổi công việc hay rời khỏi nước này mà không được người bảo trợ chấp thuận. Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, Kuwait, Qatar và Lebanon cũng quy định thị thực của người lao động do các nhà tuyển dụng quản lý, khiến họ bị phụ thuộc vào các gia chủ.

Cảnh đời nô lệ,

Trong hệ thống này, những người lao động thường chịu nhiều tổn thương khi bị ngược đãi. Ngoài ra, nếu không chứng minh được là mình bị bạo hành, người lao động phải chịu toàn bộ tiền phạt (dao động từ 2.500 USD (58 triệu đồng) đến 3.500 USD (81 triệu đồng) và cả vé máy bay khi quay lại Việt Nam.

Ông Bùi Văn Sang, ở Tây Ninh, kể rằng vợ ông là bà Tuyết cũng đang bị đánh đập và bỏ đói ở Riyadh. Công ty môi giới Việt Nam yêu cầu ông chi gần 2.200 USD (khoảng hơn 50 triệu VNĐ) để đưa bà về nước nhưng sau đó lại đòi gấp đôi. Ông đã ra Hà Nội gặp công ty môi giới để xin họ giúp đỡ nhưng bị từ chối.

Cảnh đời nô lệ,

"Tôi chỉ muốn vợ tôi quay lại. Chúng tôi không bao giờ ngờ rằng điều này là khó khăn đến thế. Khi cân nhắc mức lương có thể được nhận, lên tới 388 USD/tháng (9 triệu) cho 18 đến 20 giờ làm việc trong ngày, thì nó còn ít hơn cả tiền thuê giúp việc ở Việt Nam nữa".

Hiện này không có tổ chức độc lập nào ở Ả Rập Saudi hay Việt Nam đảm bảo sự an toàn cho các giúp việc gia đình. Cho dù trong vài năm qua, nhiều báo cáo về nạn ngược đãi lao động ngoài nước đã thúc giục chính quyền Ả Rập Saudi thay đổi các quy định lao động hiện hành nhưng thế vẫn là chưa đủ.


Tờ trình của anh Sang lên Đại sứ quán Ả Rập Saudi về tình hình của vợ anh
Tờ trình của anh Sang lên Đại sứ quán Ả Rập Saudi về tình hình của vợ anh

Để nhận được hỗ trợ, người lao động và người thân của họ phải dựa hoàn toàn vào các công ty môi giới Việt Nam. 

"Họ (các công ty môi giới Việt Nam) có nghĩa vụ phải bảo vệ quyền lợi của những người giúp việc, nhưng tất cả những gì họ làm là hét lên với chúng tôi. Bây giờ tôi chỉ muốn rời khỏi đây. Nếu đi đến cảnh sát, ít nhất họ cũng sẽ đưa tôi đến trại tạm giam rồi trục xuất về Việt Nam."

Gần đây, chị đã phát trực tiếp một video chi tiết về cuộc sống của chị và nhiều người Việt khi làm giúp việc tại Ả Rập Saudi, thu hút đến 113.000 lượt xem. Chị Linh ngậm ngùi trải lòng: “Nhiều phụ nữ tôi biết ở đây đều chỉ muốn một điều duy nhất, rời khỏi địa ngục trần gian này. Nhưng họ sợ, bị đe dọa, và thậm chí là không dám nói ra”.