Bị lộ thông tin cá nhân trên mạng xã hội, đó có phải điều nghiêm trọng không?

30/03/2018, 15:03 GMT+07:00

Nếu bạn nghĩ rằng việc thông tin cá nhân của mình bị lộ trên mạng xã hội là điều cỏn con thì hãy nghĩ lại ngay. Trời đất, bạn đang bị xâm phạm quyền riêng tư đó

Thông tin cá nhân đồng nghĩa với quyền riêng tư - thứ tài sản đặc biệt mà không phải ai cũng thoải mái để bị xâm phạm.

Trong những ngày vừa qua, cộng đồng người sử dụng Facebook trên thế giới đã và đang không khỏi phẫn nộ sau khi phát hiện mạng xã hội này cho phép Cambridge Analytica, một công ty dữ liệu, truy cập dữ liệu cá nhân của tận 50 triệu người dùng để phục vụ ý đồ chính trị.

Khoảng 75 tỷ USD đã bốc hơi khỏi tài sản của Facebook chỉ ít ngày sau khi vụ việc bị phanh phui trên mặt báo. Riêng Mark Zuckerberg mất trắng 6,03 tỷ USD. Người dùng Facebook tại Mỹ và các nơi lân cận hò nhau tẩy chay mạng xã hội này bằng cách xóa vĩnh viễn tài khoản. 


Scandal làm lộ thông tin của 50 triệu người dùng Facebook quả là cú "hạn" to nhất trong quý 1 đầu năm 2018 mà tỉ phú công nghệ này phải chịu.
Scandal làm lộ thông tin của 50 triệu người dùng Facebook quả là cú "hạn" to nhất trong quý 1 đầu năm 2018 mà tỉ phú công nghệ này phải chịu.

Điều này đã khiến CEO của Facebook phải lên tiếng trần tình thông qua status cá nhân. Thậm chí, Mark còn thuê toàn bộ phần quảng cáo của 10 tờ báo giấy ở Anh và Mỹ chỉ để xin lỗi cộng đồng người dùng.

Có lẽ đọc đến đây, bạn sẽ có đôi chút tự hỏi rằng tại sao việc bị lộ thông tin cá nhân lại khiến người dùng Facebook trên thế giới phẫn nộ đến thế? Họ tên, địa chỉ, số điện thoại, email cá nhân, cùng lắm là tên người yêu cũ của bạn sẽ bị bên thứ 3 tọc mạch, chứ cái đứa mà bạn nói xấu thì ai biết được, sao phải nổi khùng lên thế?

Tuy nhiên, bạn đã quên mất điều này, rằng thông tin cá nhân đồng nghĩa với quyền riêng tư - thứ tài sản đặc biệt mà không phải ai cũng thoải mái để bị xâm phạm.


Bạn cho rằng không ai có thể tiếp cận thông tin của mình? Đó quả là suy nghĩ ngây thơ.
Bạn cho rằng không ai có thể tiếp cận thông tin của mình? Đó quả là suy nghĩ ngây thơ.

Tất tần tật thông tin về gia đình, hành vi, thói quen, bạn bè... có thể là vô hại với bạn, bị người khác dòm chút thì cũng chẳng nguy hiểm lắm, nhưng lại là tiền đối với những người có mục đích sử dụng chúng.

Khi đăng nhập vào các ứng dụng dịch vụ, bạn đều chấp nhận (thực ra là bị buộc chấp nhận, không thì "đừng hòng dùng sản phẩm của anh") cho đơn vị cung cấp sử dụng dữ liệu cá nhân của mình. Mặc dù bên này đã cam kết sẽ bảo mật thông tin và coi đó như một phương pháp nhận diện, nhưng ai mà biết được vào một ngày đẹp trời nào đó không có bên thứ 3 nào tung tăng mang thông tin của bạn đi khắp nơi?

Bạn có sẵn sàng để người khác khui thông tin cá nhân của mình trong thời đại mạng xã hội bùng nổ này không?

Chúng ta gần như chẳng bao giờ để ý đã bị lộ thông tin cá nhân lúc nào. Tuy nhiên, theo nghiên cứu năm 2009 của KnowPrivacy thì giới trẻ lại là nhóm người cực kì quan tâm đến vấn đề thông tin cá nhân của mình đã bị sử dụng vào mục đích gì.

Hãy thử nghĩ mà xem, trong khi bạn móc mãi mới ra đủ 10 ngàn mua ổ bánh mì ăn sáng thì tin nhắn mời mua nhà giá rẻ "chỉ 10 tỉ", mua ô tô, mua đất... cứ ùn ùn kéo đến. Số lạ thì tấp nập gọi để mời sử dụng dịch vụ trả góp, trong khi bạn vẫn còn đang nợ đứa ngồi cạnh 50 ngàn đổ xăng. Hỏi thế có bực mình không cơ chứ?

Bị lộ thông tin cá nhân trên mạng xã hội, đó có phải điều nghiêm trọng không?

Đọc đến đó, bạn đã thấy giá trị thông tin cá nhân của mình quan trọng chưa? Và đây chỉ là một phần rất nhỏ nằm trong số dữ liệu cá nhân người dùng bị thu thập bất hợp pháp. Những bên thứ 3, 4, 10... còn dùng nó vào mục đích nào nữa thì "hỏi trời trời chịu, hỏi đất đất biết làm sao?".

Chưa kể, dữ liệu của bạn sẽ lọt vào tầm ngắm của các công ty hoặc tổ chức chuyên "bán data khách hàng". Họ sẽ dùng thông tin đó vào hàng loạt các dự định mang đầy rủi ro khác nữa. Còn bạn, bạn hoàn toàn mù tịt về điều này.

Bị lộ thông tin cá nhân trên mạng xã hội, đó có phải điều nghiêm trọng không?

"Ủa, tại sao thông tin của mình lại dễ bị lộ như vậy?" - Bạn tự hỏi.

Thực tế, mọi kết quả liên quan tới thói quen, hành vi của bạn đều đến từ một nút like vu vơ. Bạn đi đâu, làm gì, giờ giấc sinh hoạt ra sao... đều có thể dễ dàng được phân tích từ thói quen sử dụng các ứng dụng thường ngày. Thậm chí, những thông tin quan trọng hơn như mật khẩu, tài khoản ngân hàng... cũng sẽ bị lộ nếu bạn "lớ ngớ" vui tay đặt hàng trên một vài ứng dụng mua sắm.

Bạn, một người trẻ, có thể thoải mái chia sẻ với bạn bè về một ngày làm việc của mình, về giây phút thoải mái cá nhân, về những sự cố mình gặp hay dự định mình hướng tới... Nhưng, để cho một công ty môi giới nhà đất, tiếp thị việc làm, mua bán bảo hiểm... tiếp cận thông tin, đọc dữ liệu của mình thông qua một nút Like thì "không bao giờ". Cái cảm giác bị người lạ nhòm ngó, mon men, tọc mạch vào cuộc sống riêng tư, đã khó chịu rồi, thì việc bị sử dụng thông tin cá nhân vào các vấn đề phạm pháp khác còn đáng sợ đến thế nào?


Thông tin cá nhân là điều cần được cam kết đảm bảo, đặc biệt là trong thời đại công nghệ bùng nổ, mập mờ đánh lận con đen như hiện nay.
Thông tin cá nhân là điều cần được cam kết đảm bảo, đặc biệt là trong thời đại công nghệ bùng nổ, mập mờ đánh lận con đen như hiện nay.

"Khách hàng không đưa ra yêu cầu được "dùng thoải mái mà thông tin vẫn còn nguyên". Họ hiểu rõ tài nguyên mạng không phải miễn phí, có nhiều khoản cần phải đánh đổi. Tuy nhiên, cái họ cần là sự kiểm soát thông tin phải được đảm bảo như những gì nhà cung cấp đã thỏa thuận. Họ muốn chọn lọc, thông tin nào có thể công khai, thông tin nào cần phải giữ kín. Họ cần sự tôn trọng về quyền riêng tư." - Rainey Reiman, giám đốc hoạt động tại Hội luật sư chuyên bảo vệ quyền tự do công dân cho người dùng máy tính, cho biết.

Thực tế, các công ty đều cam kết giữ kín bảo mật khách hàng. Thế nhưng trong một vài "diễn biến khác", họ có thể chia sẻ thông tin đó với các "đối tác chiến lược" của mình. Ừ thì rõ là họ không giao dịch mua bán, họ chỉ... cho bên khác mượn dựa theo tiêu chí "anh em mình cùng vui cười" thôi. Đòn "đánh tráo khái niệm" này cao tay đấy chứ.

Và rủi ro nếu bị đánh cắp thông tin cá nhân thì sao? Bạn đã nghĩ tới chưa?

Bạn thường không rõ mình bị mất thông tin cá nhân lúc nào, đương nhiên rồi, vì bạn mù tịt về công nghệ. Tuy nhiên, chớ có liên kết với quá nhiều ứng dụng không đảm bảo bởi nguy cơ các dữ liệu nhạy cảm như số tài khoản ngân hàng, thông tin tài chính (thường được lưu trên các tài khoản bán lẻ hoặc mua sắm trực tuyến) sẽ dễ bị đánh cắp thông qua mạng wifi công cộng.

Rất nhiều trường hợp chủ sở hữu thẻ thẻ tín dụng "hoang mang khóc ròng" vì thấy tài khoản liên tục bị trừ tiền triệu tại những địa điểm không ai hay, không ai biết. Ấy thế mà họ đâu biết rằng, chính cái ứng dụng "bói toán", cái phần mềm "đặt hàng online, thuê phòng giá rẻ"... họ mới táy máy hôm nọ đã "bán đứng" mình. Lợi dụng sự lơ là trong bảo mật thông tin mà hàng loạt tội phạm sử dụng công nghệ cao đã đánh cắp thông tin thẻ của người dùng và hoành hành trên chính tài sản của họ.


Giải pháp đơn giản nhất hiện nay đó là hạn chế chia sẻ quá nhiều thông tin lên mạng xã hội và thận trọng với các ứng dụng mua sắm. ​
Giải pháp đơn giản nhất hiện nay đó là hạn chế chia sẻ quá nhiều thông tin lên mạng xã hội và thận trọng với các ứng dụng mua sắm. 

Bên cạnh đó, các thông tin nền như thói quen cá nhân, thông tin giáo dục, các chứng nhận và khóa học bạn tham gia... do chính tay bạn cập nhật trên Facebook có thể bị bên thứ ba sử dụng vào các mục đích khác như: tối ưu hóa quảng cáo, thanh toán hóa đơn, tạo thẻ giả ăn cắp tiền, gian lận danh tính, áp dụng khoản vay, sử dụng thông tin giả để phục vụ mục đích tin tặc hay lừa đảo... 

Theo các chuyên gia, với tốc độ lan truyền như hiện nay thì một khi thông tin đã bị rò rỉ, việc khôi phục là rất khó. Đó chính là nguyên do khiến người dùng Facebook trên thế giới lại phẫn nộ như vậy khi mạng xã hội này làm lộ thông tin của tới 50 triệu tài khoản. Chẳng trách một đế chế truyền thông mạng xã hội lớn nhất toàn cầu phải điêu đứng, Mark Zuckerberg mất cả đống tiền, bị đề nghị từ chức mà vẫn loay hoay không xong trong việc xin lỗi khách hàng.

Bạn thấy đấy, có thể bạn không quan tâm nhiều tới việc dữ liệu cá nhân bị đánh cắp (do bạn ít chia sẻ trên mạng xã hội hoặc bởi vài lí do "mát tính"), không có nghĩa là người khác cũng vậy. Kể cả bạn được thuyết phục rằng "những thông tin ấy rất trong sáng và vô hại" thì vẫn còn rất nhiều người nữa đang muốn bảo vệ nó.

Tại những quốc gia khác, các chính trị gia, người hoạt động về nhân quyền, cộng đồng LGBT... luôn coi trọng quyền bảo mật về thông tin cá nhân. Bởi chỉ một sơ sảy thôi, bản thân họ cũng như gia đình sẽ có thể gặp phải nguy hiểm.

Bị lộ thông tin cá nhân trên mạng xã hội, đó có phải điều nghiêm trọng không?

Nếu không muốn những rủi ro đến với mình bất chợt, hãy thận trọng với tất cả những gì bản thân chia sẻ lên mạng xã hội. Kẻ xấu có thể đột nhập vào nhà bạn sau khi theo dõi cẩn thận lịch trình sinh hoạt cá nhân mà bạn khoe lên mạng. Do đó, hãy thiết lập quyền riêng tư với những post cá nhân hoặc hạn chế check-in. Thêm vào đó, hãy thường xuyên đổi mật khẩu của mình, lập vài ba chiếc email nữa chỉ dành riêng cho việc khôi phục tài khoản. Hãy phân biệt rõ giữa email công việc và email "chơi chơi", nó sẽ giúp bạn tránh được cả mớ phiền toái đấy.

Bên cạnh đó, hãy xem xét thật kĩ điều khoản mà các ứng dụng đưa ra mỗi khi bạn có ý định sử dụng chúng. Nếu nó đòi hỏi được truy cập vào quá nhiều thông tin cá nhân liên quan tới số điện thoại, danh sách bạn bè... hãy từ chối.

Ngoài ra, tránh dùng những ứng dụng "giời ơi đất hỡi" trôi nổi trên Facebook. Chỉ một lần vui tay, thông tin của bạn cũng sẽ rơi vào tầm ngắm của vô số kẻ khác.

Ảnh: Internet

Wildest Dream - Theo yan.thethaovanhoa.vn