Những bé gái làm "Tướng bà" sẽ là vinh hạnh của cả gia tộc, vậy đứa trẻ ấy được chọn như thế nào?

Lễ hội đền Gióng diễn ra vào sáng 21/2 (tức mùng 6 Âm lịch) ngoài việc bảo vệ hoa tre, cây trầu để tránh bị tranh cướp, lực lượng an ninh ở Sóc Sơn (Hà Nội) còn phải cõng bảo vệ bé gái đóng vai Tướng bà để khỏi bị bắt cóc.

Đấy được xem là một trong những phần nghi lễ quan trọng và diễn ra thường niên ở lễ hội đền Gióng thuộc huyện Sóc Sơn (Hà Nội). Tuy nhiên, điểm khiến cho nhiều người tò mò nhất ở đây chính là vị "Tướng bà" ngồi trong kiệu đỏ và được các đội tranh tráng khỏe mạnh rinh đi. Ngoài những giá trị về lịch sử, cùng những câu chuyện, truyền thuyết mang hướng tâm linh đã in sâu vào nét văn hóa của người dân nơi đây thì đối với khách thập phương, điều khiến họ tò mò nhất đấy chính là những cô bé được chọn làm "Tướng bà" ấy là ai? Và vì sao lại được chọn làm người đứng đầu và có vai trò rất lớn trong nghi lễ ấy? Liệu có "huyền cơ" gì ở phía sau hay không?

Truyền thuyết về "Tướng bà"

Theo truyền thuyết, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn (Hà Nội) là nơi dừng chân cuối cùng trước khi Thánh Gióng về trời, nên hàng năm cứ ngày mồng 6 tháng Giêng âm lịch, dân làng ở đây lại mở hội linh đình tại Khu di tích đền Sóc thờ Thánh Gióng - Phù Đổng Thiên Vương.


Lễ hội đền Gióng (Sóc Sơn, Hà Nội) khai mạc sáng 21/2 (mùng 6 tháng Giêng). (Nguồn ảnh: zing)
Lễ hội đền Gióng (Sóc Sơn, Hà Nội) khai mạc sáng 21/2 (mùng 6 tháng Giêng). (Nguồn ảnh: zing)

Bên cạnh sự chuẩn bị của Trung tâm đền Sóc thì không khí chuẩn bị hội ở các thôn làng rước lễ cũng không kém phần sôi nổi. Người ta chuẩn bị lễ vật một cách cẩn thận, vui vẻ và thành kính nhất, ai cũng mong vật phẩm của mình sẽ đẹp nhất, nổi bật nhất và làm hài lòng Thánh nhất. 

Tại lễ hội đền Gióng có 8 kiệu rước đại diện cho 8 thôn làng tham gia rước lễ và mỗi thôn có một phần lễ riêng thì kiệu chở "Tướng bà" của thôn Yên Tàng (xã Bắc Phú) là quan trọng nhất với rất nhiều nghi thức và sự độc đáo. Theo đó, theo truyền thống vào lễ hội chính hàng năm, thôn này phải nộp tướng lên đền. Tướng là một cô gái, độ tuổi từ 9 đến 12. Công tác chuẩn bị được thôn tiến hành từ đầu tháng Chạp.


Kiệu chở "Tướng bà" của thôn Yên Tàng (xã Bắc Phú) là quan trọng nhất với rất nhiều nghi thức và là một "điểm nhấn" đặc biệt cho lễ hội (Nguồn ảnh: Zing)
Kiệu chở "Tướng bà" của thôn Yên Tàng (xã Bắc Phú) là quan trọng nhất với rất nhiều nghi thức và là một "điểm nhấn" đặc biệt cho lễ hội (Nguồn ảnh: Zing)

Đến nay chưa có lý giải cụ thể nào về tích rước "Tướng bà", nhưng theo ban tổ chức lễ hội, nghi thức rước tướng góp phần quan trọng, tạo nên một lễ hội hoàn chỉnh về hình tượng người anh hùng Thánh Gióng.

Các bé gái được lựa chọn làm "Tướng bà" có những yêu cầu gì?


"Tướng bà" phải có gia đình mẫu mực, gương mặt ưa nhìn, sáng sủa, học giỏi (Nguồn ảnh: Zing)
"Tướng bà" phải có gia đình mẫu mực, gương mặt ưa nhìn, sáng sủa, học giỏi (Nguồn ảnh: Zing)

Theo quy định từ xưa, "Tướng bà" phải có gia đình mẫu mực, gương mặt ưa nhìn, sáng sủa, học giỏi. Vì vậy, thôn sẽ chọn một "tướng nữ" hội đủ mọi yếu tố trên. Khi chọn được tướng rồi thôn sẽ thông báo với gia đình để họ chuẩn bị. Bên cạnh đó, trước khi hội Gióng diễn ra, các bé gái vào vai Tướng bà phải được học và làm quen với các nghi thức đi đứng, chào hỏi cũng như một số nguyên tắc của lễ rước.


Năm nay, em Trịnh Khánh Linh (9 tuổi) được chọn đóng vai “Tướng bà” (Nguồn ảnh zing)
Năm nay, em Trịnh Khánh Linh (9 tuổi) được chọn đóng vai “Tướng bà” (Nguồn ảnh zing)

Bên cạnh đó, việc trang điểm cho Tướng cũng do gia đình và các cụ đảm nhiệm, tướng nữ được mặc quần áo đỏ truyền thống, khi làm lễ xong tướng trả lại quần áo để các cụ cất giữ ở đình cho tướng năm sau mặc.

Theo quan niệm của người dân Sóc Sơn, gia đình nào có con cháu được ngồi lên kiệu ngày này là niềm vinh hạnh của cả dòng tộc. Và năm nay, em Trịnh Khánh Linh (9 tuổi) đã được chọn để đóng vai “Tướng bà”.

"Tướng bà" được bảo vệ nghiêm ngặt trong quá trình diễn ra buổi lể

Theo quy định từ xưa, nhân lực rước và bảo vệ Tướng bà có khoảng 20 người do gia đình và địa phương hỗ trợ tuyển chọn. Để đảm bảo an toàn cho Tướng, những người bảo vệ hầu hết là người thân cận nhất với Tướng, đoàn lễ đi theo khoảng 50 người. Trước khi rước lên đền, tướng được đưa ra đình để cùng các cụ làm lễ.

Năm nay, đoàn rước kiệu "Tướng bà" có đầy đủ các thành phần gồm các cụ cao tuổi, cán bộ đoàn thể trong xã và 12 thanh niên trên 18 tuổi khiêng kiêm bảo vệ kiệu. 6h sáng, đoàn xuất phát từ đình làng Yên Tàng tiến về đền Sóc tham dự lễ hội. 


Mỗi lần rời kiệu “Tướng bà” đều có người cõng hay bế. Khi đã yên vị trên kiệu, bất kể dù người lớn hay nhỏ tuổi hơn “Tướng bà” đều phải xưng “con” (Nguồn ảnh: Zing)
Mỗi lần rời kiệu “Tướng bà” đều có người cõng hay bế. Khi đã yên vị trên kiệu, bất kể dù người lớn hay nhỏ tuổi hơn “Tướng bà” đều phải xưng “con” (Nguồn ảnh: Zing)


Nhiều người dâng tiền lên "Tướng bà" một phần và phần khác nhờ "Tướng bà" dâng lên Đức Thánh Gióng  (Nguồn ảnh: Zing)
Nhiều người dâng tiền lên "Tướng bà" một phần và phần khác nhờ "Tướng bà" dâng lên Đức Thánh Gióng  (Nguồn ảnh: Zing)

Không những thế, mỗi lần rời kiệu “Tướng bà” đều có người cõng hay bế. Khi đã yên vị trên kiệu, bất kể dù người lớn hay nhỏ tuổi hơn “Tướng bà” đều phải xưng “con”. Rất Nhiều người dâng tiền lên "Tướng bà" một phần và phần khác nhờ "Tướng bà" dâng lên Đức Thánh Gióng.


Khi đến đền Thượng, “Tướng bà” vẫn ngồi trên kiệu, đoàn rước đọc sớ cáo bạch với Đức Thánh Gióng (Nguồn ảnh: Zing)
Khi đến đền Thượng, “Tướng bà” vẫn ngồi trên kiệu, đoàn rước đọc sớ cáo bạch với Đức Thánh Gióng (Nguồn ảnh: Zing)


Tướng bà tiến vào hành lễ tại gian thờ chính (Nguồn ảnh: Zing)
Tướng bà tiến vào hành lễ tại gian thờ chính (Nguồn ảnh: Zing)


Sau khi làm lễ, "Tướng bà" phải cởi bỏ trang phục và tiếp tục làm lễ tại các đền (Nguồn ảnh: Zing)
Sau khi làm lễ, "Tướng bà" phải cởi bỏ trang phục và tiếp tục làm lễ tại các đền (Nguồn ảnh: Zing)

Được biết, để đến đích cho nhanh và bảo vệ an toàn, lực lượng công an xã đã phải cõng "Tướng bà" đi bộ. Người dân kể rằng, đã có nhiều lần các cô bé đóng vai "Tướng bà" bị đoàn khác bắt cóc đi mất, sau đó gia đình phải chuộc lại mất vài chục triệu. Do vậy công tác bảo vệ "Tướng bà" luôn được lên phương án và chuẩn bị kỹ.


Đội an ninh vẫn luôn túc trực bên "Tướng bà" để đảm bảo an toàn (Nguồn ảnh: Zing)
Đội an ninh vẫn luôn túc trực bên "Tướng bà" để đảm bảo an toàn (Nguồn ảnh: Zing)


Người dân kể lại rằng, những kẻ xấu có thể bắt cóc bất cứ lúc nào để "lấy may", do vậy, công tác bảo vệ được chuẩn bị kỹ. (Ảnh: Zing)
Người dân kể lại rằng, những kẻ xấu có thể bắt cóc bất cứ lúc nào để "lấy may", do vậy, công tác bảo vệ được chuẩn bị kỹ. (Ảnh: Zing)

Hết buổi lễ, "Tướng bà" Khánh Linh được bế đưa ra ôtô trở về gia đình. Lúc này, đội bảo vệ vẫn làm nhiệm vụ bởi những kẻ xấu có thể bắt cóc bất cứ lúc nào để "lấy may". 

Là niềm vinh hạnh của cả gia tộc

Như đã nói ở trên, những bé gái được háo thân thành "Tướng bà" và được ngồi trên kiệu được xem là niềm vinh dự của cả dòng tộc. Và mỗi năm thôn lại chọn ra một bé gái hội đủ mọi tiêu chí để nhận lấy niềm vinh dự đó.


Những gia đình có con cháu được ngồi trên kiệu đều là niềm vinh dự của cả dòng tộc
Những gia đình có con cháu được ngồi trên kiệu đều là niềm vinh dự của cả dòng tộc

Những bé gái được vinh dự làm "Tướng bà" trong lễ hội đền Gióng những năm gần đây:


Em Nghiêm Thị Hương Linh (10 tuổi)​ được chọn làm "Tướng bà" tại lễ hội đền Gióng năm 2015 (Ảnh: Zing)
Em Nghiêm Thị Hương Linh (10 tuổi)​ được chọn làm "Tướng bà" tại lễ hội đền Gióng năm 2015 (Ảnh: Zing)


Em Dương Ngọc Ánh (12 tuổi, thôn Yên Tàng, xã Bắc Phú, huyện Sóc Sơn) được người lựa chọn từ hàng trăm bé gái tuổi từ 9 đến 12 đóng vai Tướng bà năm 2016 (Ảnh: Zing)
Em Dương Ngọc Ánh (12 tuổi, thôn Yên Tàng, xã Bắc Phú, huyện Sóc Sơn) được người lựa chọn từ hàng trăm bé gái tuổi từ 9 đến 12 đóng vai Tướng bà năm 2016 (Ảnh: Zing)


"Tướng bà" Khánh Linh 9 tuổi năm 2018 (Ảnh: Zing)
"Tướng bà" Khánh Linh 9 tuổi năm 2018 (Ảnh: Zing)

Tổng hợp

Ăn chơi check-in “cả thế giới” với lễ hội ẩm thực hoành tráng nhất Sài Gòn

Khám phá 10 lễ hội ẩm thực “đã mắt” nhất hành tinh, nhìn là thấy hấp dẫn không thể chối từ

Hàng ngàn người đổ về Hy Lạp để tham gia lễ hội tôn vinh "dương vật"

Lễ hội truyền thống

Tết Nguyên Đán

Phong tục truyền thống

Nhân vật Ngân 98 28 phút trước

Ngân 98 – Bạn gái của Lương Bằng Quang là cái tên hot nhất trong những ngày vừa qua với những trò lố và hành động phản cảm. Cùng tìm hiểu xem cô nàng là ai nhé!

Hồng Duy cover "HongKong 1" hay không kém bản gốc, fan khẳng định anh chàng có thể rời sân cỏ và đứng trên sân khấu âm nhạc lớn.

Muốn có món quà dành tặng cho cô người yêu của mình, anh chàng này đã nghe lời bạn thân khác giới của mình tặng một màu son khiến bạn gái nổi giận.

Sao Đông Sao Hoa ngữ 1 giờ trước

Một bài viết về lý do Dương Tử và Đặng Luân không thể thành đôi được đăng tải trên MXH thu hút sự chú ý của người hâm mộ.

Đối với tội Hiếp dâm, Luật sư Giáp chia sẻ cơ quan tố tụng cần phải xác minh, điều tra kỹ về tội danh này để đảm bảo vụ án được xử lý một cách khách quan...

Châu Á Moon Geun Young 1 giờ trước

Sự lộ diện lần này của Moon Geun Young khiến người xem không khỏi bất ngờ vì trông cô già dặn và tăng cân trông thấy so với hai năm trước.

Yêu yêu đơn phương 1 giờ trước

Người yêu bất ngờ không đến chỗ hẹn ngày Valentine cùng hành động lạ khiến anh chàng nghi ngờ và vô tình anh phát hiện bí mật của người yêu.

Đêm Hội Chân Dài lần thứ 12 này hứa hẹn sẽ gây tiếng vang lớn khi chỉ buổi ghi hình thôi đã hội tụ dàn model gợi cảm hết nấc như thế này.

Sao Đông Sao Kpop 1 giờ trước

ARMY không ngừng khuyên RM - trưởng nhóm BTS nên lập quốc gia riêng và lên làm tổng thống vì những lý do sau.

Khám phá Ngắm nhà đẹp 1 giờ trước

Một gia đình trẻ nhưng luôn hoài niệm lại những năm tháng đã qua đã khéo léo mang cả không gian Hà Nội xưa thanh lịch vào ngôi nhà của mình.

Châu Á Đông Cung 2 giờ trước

Quá nhiều thiếu sót trong Đông Cung khiến khán giả dở khóc dở cười khi xem những cảnh ngược tâm của phim.

Sao Đông Sao Hàn 2 giờ trước

Phía dân mạng đồng loạt lên tiếng, ai là chủ nhân của bàn tay thắp nến trong sinh nhật Park Shin Hye vậy nhỉ?

Xã hội Xe taxi 2 giờ trước

Theo vị cán bộ Cục, trước kia tất cả các xe lắp thêm đèn chiếu, thùng hàng.... thì đều không đúng quy định. Tuy nhiên, cái này là góc độ an ninh.

Một điều tra viên tham gia quá trình phá án cho biết nghi phạm đầu tiên bị bắt giữ rất ngoan cố, ranh mãnh và “có nghề” luồn lách lời khai.

X Ðóng