Có Thể Bạn Chưa Biết: Hôn lễ truyền thống của người Hoa là báu vật tinh thần tồn tại suốt ngàn năm

01/12/2018, 13:00 GMT+07:00

Người Hoa rất trọng lễ nghĩa và trong mỗi cuộc hôn nhân truyền thống nhất thiết phải “môn đăng hộ đối” và thực hiện đủ “tam thư, lục lễ”.

Người Hoa quan niệm hôn nhân là một việc hệ trọng, có tính quyết định cả cuộc đời con người nên các nghi thức của lễ cưới được thực hiện một cách nghiêm ngặt theo đúng truyền thống. Do chịu ảnh hưởng lâu đời của phong kiến lẫn Khổng giáo nên hôn lễ của người Hoa còn được ràng buộc bởi nhiều nghi thức. 

Biểu tượng song hỷ

Trong tiếng Trung, hai chữ “双 喜” có nghĩa là song hỷ, bằng cách ghép đôi 2 chữ Hỷ 喜 với nhau sẽ tạo thành chữ Hỷ mới 囍. Câu chuyện này gắn liền với điển tích kể về Vương An Thạch báo tin mừng cho dân làng biết mình vừa đỗ Trạng nguyên lại lấy được người vợ hiền lương thục đức, ý chỉ chuyện vui nhân hai. 


Biểu tượng Song Hỷ được xem là đem đến nhiều may mắn và hạnh phúc.
Biểu tượng Song Hỷ được xem là đem đến nhiều may mắn và hạnh phúc.

Trong đám cưới truyền thống Trung Quốc, màu đỏ tượng trưng cho điềm lành, tình yêu, hạnh phúc và phú quý. Biểu tượng 囍 đỏ ẩn chứa trong đó tất cả những ý nghĩa tốt lành này, nhắc nhở người ta rằng khi đã yên bề gia thất, người đàn chồng và người vợ cần phải gánh vác việc nhà, đồng vợ đồng chồng, cùng nhau trải qua bao gian khổ lẫn buồn vui của cuộc đời.

Long phụng trình tường

Trong văn hóa truyền thống Trung Quốc, rồng là “thần thú tôn quý”, biểu tượng của quyền uy và sức mạnh, phượng là “bách điểu chi vương” tức vua của các loài chim, mang hình ảnh của cát tường quý phái. Khi long phụng sum vầy là điềm báo của sự thái bình, thịnh trị, gia đình no ấm, hạnh phúc giàu sang, cát tường may mắn suốt trăm năm.


Long phụng trình tường trên bát.
Long phụng trình tường trên bát.

Sự đồng thời tồn tại một cách hòa thuận của hai linh vật huyền thoại là biểu hiện cho cuộc hôn nhân thuận hòa cùng lời cầu chúc tốt đẹp dành tặng cô dâu mới và chú rể đa tài. 

Lễ phục cưới truyền thống

Dù đất nước rộng lớn và có nhiều dân tộc khác nhau, người Trung Quốc vẫn sử dụng trang phục cưới truyền thống được thêu lên các họa tiết rồng phượng như các bạn thấy trong những bộ phim được trình chiếu.

Có Thể Bạn Chưa Biết: Hôn lễ truyền thống của người Hoa là báu vật tinh thần tồn tại suốt ngàn năm

Trang phục của cô dâu là Cheongsam (xường xám) tức là chiếc áo đỏ như nhung, có thêu hình chim phượng, trang phục của chú rể với chiếc áo bên ngoài có thêu hình rồng, cốt lõi mong ước cuộc sống vợ chồng hòa hợp như âm dương của trời đất, hạnh phúc trường tồn

Hoa cưới truyền thống 

Trong đám cưới Trung Hoa màu trắng rất hiếm xuất hiện. Người ta tránh dùng hoa cưới màu trắng, thứ tượng trưng cho cái chết và đám tang. 


Hoa mẫu đơn - quốc hoa của Trung Hoa.
Hoa mẫu đơn - quốc hoa của Trung Hoa.

Các loại hoa như mẫu đơn, thủy tiên vàng, hoa lan và hoa sen thường được dùng làm hoa cưới và hoa trang trí trong lễ cưới. Hoa mẫu đơn biểu tượng cho sự giàu sang và quyền quý, thanh cao; hoa thủy tiên vàng tượng trưng cho mùa xuân và sự đổi mới; hoa lan là sắc đẹp và hương thơm; hoa sen biểu trưng cho tình yêu; hoa sen cũng là biểu tượng cho sự tinh khiết. Mỗi loài hoa, mỗi ý nghĩa luôn được lưu giữ và phân chia rạch ròi, chung quy cũng chỉ mong hôn lễ của cặp đôi vẹn toàn, ấm êm. 

Món ăn truyền thống 

Món ăn được lựa chọn rất kỹ và đặc biệt trong lễ cưới của người Hoa, bao gồm: đậu đỏ, quả chà là đỏ, nhãn sấy khô, lạc và hạt sen. 

Đậu đỏ được chế biến thành món bột đậu, là món ăn ngọt dùng tráng miệng, thể hiện mong ước một cuộc sống lứa đôi hạnh phúc. Quả chà là đỏ, nhãn sấy khô, lạc và hạt sen là tượng trưng cho cuộc sống bền lâu, đông con nhiều cháu, hôn nhân hòa thuận và giàu sang.


Món ăn truyền thống được trưng bày
Món ăn truyền thống được trưng bày

Theo truyền thống cổ xưa, chà là đỏ, long nhãn, lạc, hạt sen – cùng các loại trái cây như cam và lựu – được đặt rải rác trên giường cô dâu, với lời chúc cặp đôi sớm có một đứa con đầu lòng khỏe mạnh. 

Lễ đón dâu náo nhiệt

Theo phong tục truyền thống, đốt pháo trong lễ cưới sẽ xua đuổi được tà ma. Sau khi ma quỷ đã bị đuổi sạch, mọi người có thể thoải mái tận hưởng sự vui tươi, náo nhiệt, rình rang.

Có Thể Bạn Chưa Biết: Hôn lễ truyền thống của người Hoa là báu vật tinh thần tồn tại suốt ngàn năm

Pháo nổ càng to thì may mắn đến với cặp đôi càng nhiều. Chiêng, trống và rất nhiều thanh âm ồn ào bắt đầu diễn ra từ nhà tân lang cho tới nhà tân nương nhằm xua đuổi ma quỷ giở trò, gây cản trở hạnh phúc lứa đôi.

Mái tóc thề

Tóc thường được coi là lời nguyện ước của tình yêu của người Trung Quốc. Cô dâu và chú rể sẽ cắt một đoạn tóc của họ, thắt lại quyện vào nhau và giữ lại trong một chiếc túi thêu họa tiết đẹp mắt với mong ước đôi lứa sẽ gắn bó keo sơn, chung thủy, mãi mãi không chia lìa.


Kết tóc thề.
Kết tóc thề.

Ngoài ra, vào thời cổ, lễ cưới phải trải qua 6 trình tự lễ nghi:

- Lễ nạp thái: sau khi nghị hôn, nhà trai mang sang nhà gái một cặp “nhạn” để tỏ ý đã kén chọn ở nơi ấy.

- Lễ vấn danh: là lễ do nhà trai sai người làm mối đến hỏi tên tuổi và ngày sinh tháng đẻ của người con gái.

- Lễ nạp cát: lễ báo cho nhà gái biết rằng đã xem bói được quẻ tốt, nam nữ hợp tuổi nhau thì lấy được nhau, nếu tuổi xung khắc thì thôi.

- Lễ nạp tệ (hay nạp trưng): là lễ nạp đồ sính lễ cho nhà gái, tang chứng cho sự hứa hôn chắc chắn.

- Lễ thỉnh kỳ: là lễ xin định ngày giờ làm rước dâu tức lễ cưới. 

- Lễ thân nghinh (tức lễ rước dâu hay lễ cưới): đúng ngày giờ đã định, họ nhà trai mang lễ đến để rước dâu về.

Giờ đây, người Trung Quốc đã giản lược còn 3 lễ chính: lễ dạm ngõ, lễ ăn hỏi và lễ rước dâu.

Có Thể Bạn Chưa Biết: Hôn lễ truyền thống của người Hoa là báu vật tinh thần tồn tại suốt ngàn năm

Ngày nay, những giá trị văn hóa truyền thống đang dần mai một trước sự đổi thay của cuộc sống hiện đại. Nhiều phong tục, tập quán xưa nay đã bị biến tướng hoặc chỉ còn lại lớp vỏ hình thức bởi những ý nghĩa tốt đẹp, chân thực, làm nên hồn cốt của nó đã không còn được lớp hậu sinh biết đến. Khi tìm hiểu cội nguồn của các nghi lễ cưới hỏi, chúng ta (những thế hệ trẻ) nên thấy trân trọng và biết làm cách tinh giản mọi thứ nhưng vẫn giữ được những gì tinh túy nhất của đám cưới của quê hương, dân tộc mình. 

CHERRY - Theo yan.thethaovanhoa.vn