Cụ bà dành cả đời "giữ lửa" nghề làm thiên nga bông trung thu ở Hà Nội

13/09/2019, 15:00 GMT+07:00

Gần một đời người làm thiên nga bông, bà Tâm đã tìm cho sản phẩm thiên nga bông của mình một chỗ đứng riêng nhờ những “bí kíp” do chính bà sáng tạo.

Căn phòng trên tầng 3 của khu nhà nằm sâu trong con ngõ 79 phố Hàng Lược là nơi duy nhất còn lại ở phố cổ Hà Nội làm thiên nga bông. Trong phòng, ngồi cặm cụi làm món đồ chơi thủ công truyền thống của người Hà Nội mỗi dịp Trung thu là bà Vũ Thị Thanh Tâm, nay đã 90 tuổi.

Làm đồ chơi thiên nga bông vốn là nghề truyền thống của gia đình bà Tâm. Ở tuổi 90, bà cho biết đã làm công việc này được hơn 70 năm. "Năm nay bà 90 tuổi rồi, từ năm bà mười mấy tuổi là bà đã làm cái này rồi", bà Tâm kể.

Căn nhà của bà Tâm trên gác phố cổ Hà Nội, mỗi dịp rằm tháng Tám, giỏ thiên nga bông lại treo khắp nơi. Trước những giỏ thiên nga bông tao nhã, bà Tâm nhớ lại, thời bao cấp, một đồ chơi bằng bông hình con gà, con vịt, thiên nga… bày bán trên phố là ước mơ của các em nhỏ. Rồi bà không giấu được nỗi buồn khi những món đồ chơi truyền thống bị hàng nhập Trung Quốc lấn át.

Cụ bà dành cả đời

 
Ở tuổi 90, bà Tâm vẫn cặm cụi "giữ lửa" nghề truyền thống
Ở tuổi 90, bà Tâm vẫn cặm cụi "giữ lửa" nghề truyền thống

>>Xem thêm: Tết Trung Thu: Hai miền Nam Bắc đong đầy nhớ thương mùa thu cũ

"Bây giờ có điều kiện nên làm nó dễ, phải cạnh tranh với hàng Tàu, nó nhiều mẫu mã đẹp hơn. Có đèn ông sao, ông sư, đèn kéo quân với thiên nga của mình thôi, bán đắt lắm, bao nhiêu cũng hết", bà Tâm chia sẻ.

Thiên nga bông được làm từ những vật liệu đơn giản như bông, tre cật dẻo, xốp, giấy pơluya... Khó nhất là khâu tạo hình, làm sao cho ra được hình dáng con thiên nga chứ không phải con gà, con vịt... Để có được một con thiên nga, bà Tâm phải dùng giấy gấp lại thành mình, sau đó nhồi bông vào bên trong cho cứng, tiếp đến là chiếc cổ được uốn bằng dây thép rồi gắn vào thân.

Cụ bà dành cả đời

Mỗi một con thiên nga có dáng đứng và dáng cổ khác nhau, cách đính vào lẵng cũng khác nhau, tùy theo tay người uốn mà dáng thiên nga cũng rất đa dạng. Cụ bà 90 tuổi cho biết, thiên nga tượng trưng cho tình yêu nên bà thường đặt một đôi trong lẵng hoặc làm thành lẵng tương trưng cho cả gia đình.

Xốp làm cánh thiên nga phải là loại xốp mịn, cắt rất cầu kỳ bằng dây mayxo nóng, sau đó tỉa hoàn toàn bằng tay. Đây đều là những việc đòi hỏi sự tỉ mẩn, do các con cháu làm giúp bà Tâm. Bà Tâm mất khoảng 1 giờ đồng hồ để hoàn thiện một giỏ hai con thiên nga.

Gần một đời người làm thiên nga bông, bà Tâm đã tìm cho sản phẩm thiên nga bông của mình một chỗ đứng riêng nhờ những “bí kíp” do chính bà sáng tạo, trong đó có việc dùng nước cơm để vuốt lên thân thiên nga làm mượt.

>>Đọc thêm: Những ca khúc Trung thu đáng tuổi "ông bà" của 9x

 
Cô con dâu và cô cháu gái 22 tuổi vẫn ngày ngày cùng bà “giữ lửa” với nghề truyền thống của đất Hà thành
Cô con dâu và cô cháu gái 22 tuổi vẫn ngày ngày cùng bà “giữ lửa” với nghề truyền thống của đất Hà thành

Đến nay, trong gia đình bà Tâm không chỉ có mình bà mà cả cô con dâu và cô cháu gái 22 tuổi vẫn ngày ngày cùng bà “giữ lửa” với nghề truyền thống của đất Hà thành. Cô Quách Thị Bắc, con dâu bà Tâm là người được bà tin cậy truyền nghề, bởi lẽ không chỉ khéo tay mà cô Bắc còn thực sự yêu mến nghề truyền thống của gia đình.

Không nguôi nỗi lo lắng, trăn trở mất nghề, nhưng bà Tâm, cô Bắc đều chia sẻ, mỗi khi chuẩn bị đến rằm tháng Tám, cả gia đình cùng quây quần bên nhau làm những giỏ thiên nga bông xinh đẹp là những khoảnh khắc ai cũng nâng niu vì biết rằng, mỗi thành viên trong gia đình bà vẫn luôn yêu và trân trọng nghề truyền thống.

Tết Trung Thu là tết của trẻ em. Ngay từ đầu tháng, người ta đã được sửa soạn với những cỗ đèn muôn màu sắc, muôn hình thù, với những món bánh dẻo, bánh nướng mà ta gọi chung là Bánh Trung Thu. Trung Thu gắn liền với những món đồ chơi của trẻ em muôn hình vạn trạng, trong số đó đáng kể nhất của thời xưa là ông Tiến sĩ giấy...>>ĐỌC THÊM!

K.L - Theo yan.thethaovanhoa.vn