Những bé gái làm "Tướng bà" sẽ là vinh hạnh của cả gia tộc, vậy đứa trẻ ấy được chọn như thế nào?

Lễ hội đền Gióng diễn ra vào sáng 21/2 (tức mùng 6 Âm lịch) ngoài việc bảo vệ hoa tre, cây trầu để tránh bị tranh cướp, lực lượng an ninh ở Sóc Sơn (Hà Nội) còn phải cõng bảo vệ bé gái đóng vai Tướng bà để khỏi bị bắt cóc.

Đấy được xem là một trong những phần nghi lễ quan trọng và diễn ra thường niên ở lễ hội đền Gióng thuộc huyện Sóc Sơn (Hà Nội). Tuy nhiên, điểm khiến cho nhiều người tò mò nhất ở đây chính là vị "Tướng bà" ngồi trong kiệu đỏ và được các đội tranh tráng khỏe mạnh rinh đi. Ngoài những giá trị về lịch sử, cùng những câu chuyện, truyền thuyết mang hướng tâm linh đã in sâu vào nét văn hóa của người dân nơi đây thì đối với khách thập phương, điều khiến họ tò mò nhất đấy chính là những cô bé được chọn làm "Tướng bà" ấy là ai? Và vì sao lại được chọn làm người đứng đầu và có vai trò rất lớn trong nghi lễ ấy? Liệu có "huyền cơ" gì ở phía sau hay không?

Truyền thuyết về "Tướng bà"

Theo truyền thuyết, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn (Hà Nội) là nơi dừng chân cuối cùng trước khi Thánh Gióng về trời, nên hàng năm cứ ngày mồng 6 tháng Giêng âm lịch, dân làng ở đây lại mở hội linh đình tại Khu di tích đền Sóc thờ Thánh Gióng - Phù Đổng Thiên Vương.


Lễ hội đền Gióng (Sóc Sơn, Hà Nội) khai mạc sáng 21/2 (mùng 6 tháng Giêng). (Nguồn ảnh: zing)
Lễ hội đền Gióng (Sóc Sơn, Hà Nội) khai mạc sáng 21/2 (mùng 6 tháng Giêng). (Nguồn ảnh: zing)

Bên cạnh sự chuẩn bị của Trung tâm đền Sóc thì không khí chuẩn bị hội ở các thôn làng rước lễ cũng không kém phần sôi nổi. Người ta chuẩn bị lễ vật một cách cẩn thận, vui vẻ và thành kính nhất, ai cũng mong vật phẩm của mình sẽ đẹp nhất, nổi bật nhất và làm hài lòng Thánh nhất. 

Tại lễ hội đền Gióng có 8 kiệu rước đại diện cho 8 thôn làng tham gia rước lễ và mỗi thôn có một phần lễ riêng thì kiệu chở "Tướng bà" của thôn Yên Tàng (xã Bắc Phú) là quan trọng nhất với rất nhiều nghi thức và sự độc đáo. Theo đó, theo truyền thống vào lễ hội chính hàng năm, thôn này phải nộp tướng lên đền. Tướng là một cô gái, độ tuổi từ 9 đến 12. Công tác chuẩn bị được thôn tiến hành từ đầu tháng Chạp.


Kiệu chở "Tướng bà" của thôn Yên Tàng (xã Bắc Phú) là quan trọng nhất với rất nhiều nghi thức và là một "điểm nhấn" đặc biệt cho lễ hội (Nguồn ảnh: Zing)
Kiệu chở "Tướng bà" của thôn Yên Tàng (xã Bắc Phú) là quan trọng nhất với rất nhiều nghi thức và là một "điểm nhấn" đặc biệt cho lễ hội (Nguồn ảnh: Zing)

Đến nay chưa có lý giải cụ thể nào về tích rước "Tướng bà", nhưng theo ban tổ chức lễ hội, nghi thức rước tướng góp phần quan trọng, tạo nên một lễ hội hoàn chỉnh về hình tượng người anh hùng Thánh Gióng.

Các bé gái được lựa chọn làm "Tướng bà" có những yêu cầu gì?


"Tướng bà" phải có gia đình mẫu mực, gương mặt ưa nhìn, sáng sủa, học giỏi (Nguồn ảnh: Zing)
"Tướng bà" phải có gia đình mẫu mực, gương mặt ưa nhìn, sáng sủa, học giỏi (Nguồn ảnh: Zing)

Theo quy định từ xưa, "Tướng bà" phải có gia đình mẫu mực, gương mặt ưa nhìn, sáng sủa, học giỏi. Vì vậy, thôn sẽ chọn một "tướng nữ" hội đủ mọi yếu tố trên. Khi chọn được tướng rồi thôn sẽ thông báo với gia đình để họ chuẩn bị. Bên cạnh đó, trước khi hội Gióng diễn ra, các bé gái vào vai Tướng bà phải được học và làm quen với các nghi thức đi đứng, chào hỏi cũng như một số nguyên tắc của lễ rước.


Năm nay, em Trịnh Khánh Linh (9 tuổi) được chọn đóng vai “Tướng bà” (Nguồn ảnh zing)
Năm nay, em Trịnh Khánh Linh (9 tuổi) được chọn đóng vai “Tướng bà” (Nguồn ảnh zing)

Bên cạnh đó, việc trang điểm cho Tướng cũng do gia đình và các cụ đảm nhiệm, tướng nữ được mặc quần áo đỏ truyền thống, khi làm lễ xong tướng trả lại quần áo để các cụ cất giữ ở đình cho tướng năm sau mặc.

Theo quan niệm của người dân Sóc Sơn, gia đình nào có con cháu được ngồi lên kiệu ngày này là niềm vinh hạnh của cả dòng tộc. Và năm nay, em Trịnh Khánh Linh (9 tuổi) đã được chọn để đóng vai “Tướng bà”.

"Tướng bà" được bảo vệ nghiêm ngặt trong quá trình diễn ra buổi lể

Theo quy định từ xưa, nhân lực rước và bảo vệ Tướng bà có khoảng 20 người do gia đình và địa phương hỗ trợ tuyển chọn. Để đảm bảo an toàn cho Tướng, những người bảo vệ hầu hết là người thân cận nhất với Tướng, đoàn lễ đi theo khoảng 50 người. Trước khi rước lên đền, tướng được đưa ra đình để cùng các cụ làm lễ.

Năm nay, đoàn rước kiệu "Tướng bà" có đầy đủ các thành phần gồm các cụ cao tuổi, cán bộ đoàn thể trong xã và 12 thanh niên trên 18 tuổi khiêng kiêm bảo vệ kiệu. 6h sáng, đoàn xuất phát từ đình làng Yên Tàng tiến về đền Sóc tham dự lễ hội. 


Mỗi lần rời kiệu “Tướng bà” đều có người cõng hay bế. Khi đã yên vị trên kiệu, bất kể dù người lớn hay nhỏ tuổi hơn “Tướng bà” đều phải xưng “con” (Nguồn ảnh: Zing)
Mỗi lần rời kiệu “Tướng bà” đều có người cõng hay bế. Khi đã yên vị trên kiệu, bất kể dù người lớn hay nhỏ tuổi hơn “Tướng bà” đều phải xưng “con” (Nguồn ảnh: Zing)


Nhiều người dâng tiền lên "Tướng bà" một phần và phần khác nhờ "Tướng bà" dâng lên Đức Thánh Gióng  (Nguồn ảnh: Zing)
Nhiều người dâng tiền lên "Tướng bà" một phần và phần khác nhờ "Tướng bà" dâng lên Đức Thánh Gióng  (Nguồn ảnh: Zing)

Không những thế, mỗi lần rời kiệu “Tướng bà” đều có người cõng hay bế. Khi đã yên vị trên kiệu, bất kể dù người lớn hay nhỏ tuổi hơn “Tướng bà” đều phải xưng “con”. Rất Nhiều người dâng tiền lên "Tướng bà" một phần và phần khác nhờ "Tướng bà" dâng lên Đức Thánh Gióng.


Khi đến đền Thượng, “Tướng bà” vẫn ngồi trên kiệu, đoàn rước đọc sớ cáo bạch với Đức Thánh Gióng (Nguồn ảnh: Zing)
Khi đến đền Thượng, “Tướng bà” vẫn ngồi trên kiệu, đoàn rước đọc sớ cáo bạch với Đức Thánh Gióng (Nguồn ảnh: Zing)


Tướng bà tiến vào hành lễ tại gian thờ chính (Nguồn ảnh: Zing)
Tướng bà tiến vào hành lễ tại gian thờ chính (Nguồn ảnh: Zing)


Sau khi làm lễ, "Tướng bà" phải cởi bỏ trang phục và tiếp tục làm lễ tại các đền (Nguồn ảnh: Zing)
Sau khi làm lễ, "Tướng bà" phải cởi bỏ trang phục và tiếp tục làm lễ tại các đền (Nguồn ảnh: Zing)

Được biết, để đến đích cho nhanh và bảo vệ an toàn, lực lượng công an xã đã phải cõng "Tướng bà" đi bộ. Người dân kể rằng, đã có nhiều lần các cô bé đóng vai "Tướng bà" bị đoàn khác bắt cóc đi mất, sau đó gia đình phải chuộc lại mất vài chục triệu. Do vậy công tác bảo vệ "Tướng bà" luôn được lên phương án và chuẩn bị kỹ.


Đội an ninh vẫn luôn túc trực bên "Tướng bà" để đảm bảo an toàn (Nguồn ảnh: Zing)
Đội an ninh vẫn luôn túc trực bên "Tướng bà" để đảm bảo an toàn (Nguồn ảnh: Zing)


Người dân kể lại rằng, những kẻ xấu có thể bắt cóc bất cứ lúc nào để "lấy may", do vậy, công tác bảo vệ được chuẩn bị kỹ. (Ảnh: Zing)
Người dân kể lại rằng, những kẻ xấu có thể bắt cóc bất cứ lúc nào để "lấy may", do vậy, công tác bảo vệ được chuẩn bị kỹ. (Ảnh: Zing)

Hết buổi lễ, "Tướng bà" Khánh Linh được bế đưa ra ôtô trở về gia đình. Lúc này, đội bảo vệ vẫn làm nhiệm vụ bởi những kẻ xấu có thể bắt cóc bất cứ lúc nào để "lấy may". 

Là niềm vinh hạnh của cả gia tộc

Như đã nói ở trên, những bé gái được háo thân thành "Tướng bà" và được ngồi trên kiệu được xem là niềm vinh dự của cả dòng tộc. Và mỗi năm thôn lại chọn ra một bé gái hội đủ mọi tiêu chí để nhận lấy niềm vinh dự đó.


Những gia đình có con cháu được ngồi trên kiệu đều là niềm vinh dự của cả dòng tộc
Những gia đình có con cháu được ngồi trên kiệu đều là niềm vinh dự của cả dòng tộc

Những bé gái được vinh dự làm "Tướng bà" trong lễ hội đền Gióng những năm gần đây:


Em Nghiêm Thị Hương Linh (10 tuổi)​ được chọn làm "Tướng bà" tại lễ hội đền Gióng năm 2015 (Ảnh: Zing)
Em Nghiêm Thị Hương Linh (10 tuổi)​ được chọn làm "Tướng bà" tại lễ hội đền Gióng năm 2015 (Ảnh: Zing)


Em Dương Ngọc Ánh (12 tuổi, thôn Yên Tàng, xã Bắc Phú, huyện Sóc Sơn) được người lựa chọn từ hàng trăm bé gái tuổi từ 9 đến 12 đóng vai Tướng bà năm 2016 (Ảnh: Zing)
Em Dương Ngọc Ánh (12 tuổi, thôn Yên Tàng, xã Bắc Phú, huyện Sóc Sơn) được người lựa chọn từ hàng trăm bé gái tuổi từ 9 đến 12 đóng vai Tướng bà năm 2016 (Ảnh: Zing)


"Tướng bà" Khánh Linh 9 tuổi năm 2018 (Ảnh: Zing)
"Tướng bà" Khánh Linh 9 tuổi năm 2018 (Ảnh: Zing)

Tổng hợp

Ăn chơi check-in “cả thế giới” với lễ hội ẩm thực hoành tráng nhất Sài Gòn

Khám phá 10 lễ hội ẩm thực “đã mắt” nhất hành tinh, nhìn là thấy hấp dẫn không thể chối từ

Hàng ngàn người đổ về Hy Lạp để tham gia lễ hội tôn vinh "dương vật"

Lễ hội truyền thống

Tết Nguyên Đán

Phong tục truyền thống

Xã hội lũ quét 5 giờ trước

Hiện tỉnh Lai châu có 3 người thiệt mạng, 3 người mất tích, 5 người bị thương, diện tích hoa màu, nuôi trồng, nhà cửa hư hại nghiêm trọng.

Thời trang Thời trang sao 5 giờ trước

Lý Nhã Kỳ đầu đội khăn hầm hố che mặt với lối thời trang dị biệt khi tham dự thảm đỏ show thời trang Xuân - Hè 2018 của NTK Đỗ Long.

Xã hội Kì thi quốc gia 6 giờ trước

Trong các ngày từ 25 - 27/6, thời tiết trên toàn quốc tương đối mát mẻ. Đây được đánh giá là điều kiện rất thuận lợi để các sĩ tử vượt “vũ môn”.

Thời trang Thời trang sao 6 giờ trước

Tối nay 24/6, dàn Hoa hậu, Á hậu của showbiz Việt đã lộng lẫy trong những bộ trang phục thật quý phái đến tham dự show thời trang của NTK Đỗ Long.

Pháp Đình Trộm xe 7 giờ trước

Thua tiền cá độ, Thương theo bạn đi trộm tài sản thì bị công an phát hiện. Cảnh sát cho biết đồng bọn của Thương còn gây ra hàng loạt vụ trộm tại quận Thủ Đức.

Xã hội Cháy chung cư 8 giờ trước

Khói đen bốc lên ngùn ngụt tại tầng 6 chung cư I-Home trên đường Phạm Văn Chiêu, TP.HCM, khiến hàng trăm cư dân hốt hoảng.

Châu Á K-Drama 8 giờ trước

Mỗi khi xem phim Hàn, có bao giờ bạn để ý thấy, mọi câu chuyện tình yêu luôn bắt đầu sau khi nấu một... gói mì?

Châu Á Black Pink 8 giờ trước

Lisa có vẻ rất sốc khi nhìn thấy được số lượng hoá đơn mà các Blink Trung Quốc đã mua album của mình.

Sao Việt Sao Việt 24h 9 giờ trước

Ngô Kiến Huy cho biết dù bộ ba không thường xuyên xuất hiện bên nhau nhưng tình cảm giữa họ bấy lâu nay vẫn tốt đẹp. 

Sao Việt Sao Việt 24h 9 giờ trước

Sau buổi tiệc sinh nhật ấm cúng bên Cường Đôla và mẹ Hồ Ngọc Hà, Subeo tiếp tục được bố và Đàm Thu Trang đưa đi du lịch.

X Ðóng