Triết lý ba xu về quân tử và tiểu nhân!

Lòng tự trọng không ai cho, mà do hệ giáo dục mà nên. Như lối nghĩ của các tiền nhân. Nghĩa quân tử đâu phải ở việc học nhiều hay không, mà là ở cung cách sống, cách nghĩ, cách hành động.

Lối sống ngay thẳng được đề cao thành 1 tượng thờ như tôn giáo của người quân tử. Thế cho nên xã hội mới phân biệt được những kẻ tiểu nhân để lên án và dạy cho đời sau phải dè chừng.

Người quân tử không hẳn là 1 người quá thông minh, hay quá giỏi giang. Tuy vậy người quân tử là người có lòng tự trọng, trách nhiệm và tính nhân văn cao. Tiểu nhân thì ngược lại, tuy vậy có những tiểu nhân lại rất thông minh, tài giỏi nhưng hướng cái tâm cho những việc hại người vì lợi ích riêng của mình. Luận bàn về nhân cách không phải là điều hay khi bản thân mình còn chưa hoàn thiện, nhưng ở cái xã hội mà lòng tự trọng được bán rẻ cho lợi ích cá nhân, tính trách nhiệm bị đùn đẩy cho kẻ khác thì 1 kẻ "ít học" vẫn phải bức xúc. Bởi nếu lặng im thì hóa ra lại thành nhu nhược.

Người ta thường ví von "nhà dột từ nóc" để ví von sự "mất dạy" của 1 con người là từ những người dạy dỗ và làm gương không tốt cho người đó. Câu nói chỉ 4 chữ nhưng khắc họa sâu sắc sự đanh thép phê phán của người đời với những kẻ được cho là tiểu nhân. Đúng như bản chất câu nói: "Nhà dột từ nóc": cái nóc nhà là cái che nắng, che mưa, thế nên khi nó bị hỏng thì tất nhiên sẽ bị dột ướt làm hư hỏng những thứ bên dưới nó. Triết lý cho cái nóc nhà là để ứng cho cái nhân cách con người quả không sai.

Từ luận đề này ta có thể phát triển thêm về các tiểu tính trong hệ nhân cách. Ví như lòng tự trọng là 1 trong những tính cách nổi bật dễ thấy, dễ so sánh, dễ nhận biết ở cả quân tử và tiểu nhân. Người quân tử xem Tự Trọng là tôn giáo để tôn thờ. Con người ta cần sống ngay thẳng, làm điều đúng đắn, khiêm nhường khi gặp cao nhân, và thẳng thắn lên án khi gặp chuyện bất bình trong thiên hạ. Làm điều đúng thì được quyền ngẩng cao đầu, làm điều sai thì phải biết muối mặt nhận lỗi và học cách sửa sai. Thế nên quân tử còn là biết nhận sai, biết khuyết điểm và quyết tâm sửa sai. Tiểu nhân - tất nhiên phủ nhận tất cả, đổ lỗi cho kẻ khác, đẩy trách nhiệm cho kẻ yếu thế hơn mình, hòng thoát tội hay để không ai biết mình ngu dốt. Vậy nên 1 kẻ "ít học" cũng có thể là quân tử, mà 1 kẻ học cao cũng vẫn có thể là tiểu nhân.

 

Quân tử - tiểu nhân ở các thời đại cũng có điểm chung mà cũng lắm điểm khác biệt. Ví như Chí Phèo ở cái thời đói rách của dân tộc là 1 điển hình. Người ta ghét Chí Phèo bao nhiêu thì cũng thương thay cho thân phận con người vào buổi nhiễu nhương bấy nhiêu. Kẻ tiểu nhân Chí Phèo là sản phẩm của 1 thời đại mà chế độ phong kiến tiền thuộc địa Tây phương nhồi nặn nên, thuận theo thì sống, nghịch đi thì chết.

Tiếng chửi của Chí Phèo là tiếng chửi đổng vào cái thế sự đời trong phạm vi làng Vũ Đại, đồng thời là tiếng gào thét lầm than của 1 thế hệ con người bị cường quyền chà đạp. Vậy thì giống và khác nhau thế nào với hiện thực cuộc sống thời hiện đại?
Xin thưa, cớ sự nhiễu nhương thời nào cũng có, chỉ là quân tử thì ít dần đi mà tiểu nhân thì tăng cơ số lần, chưa kể có các biến thể tinh vi đến mức con người ở thời này bị lừa phỉnh, che mắt và bị đâm đến cạn cả máu lửa.

"Kẻ ăn vạ" ở thời này là trào lưu, hay còn là thói thời thượng, một Nghề được nhiều người theo. Bởi nó không tổn hao nhiều sức mấy, chỉ tốn ít nhiều lít nước bọt cho kẻ cần nghe ngọt và để chà đạp kẻ không thuận theo. Duy chỉ khác, Chí Phèo làm tất cả những điều xấu ấy là để được sống, khi mà sự sống, miếng cơm manh áo không đủ đầy như thời đại này. Còn kẻ tiểu nhân ở thời này làm vì bản thân, để được ăn trên ngồi trước kẻ khác, hay đơn giản chỉ để khoe mẽ với đời.

Cái nóc nhà là thời đại mà sống ảo áp đảo chân tình lên ngôi chính là cái nôi êm ái cho kẻ tiểu nhân nung nấu thói ngang ngược của mình. Thời đại mà tìm 1 người để tin tưởng khó hơn Chí Phèo có Thị Nở để yêu thì quả là đau thương cho người ngay thẳng sống vật vờ với niềm tin mờ nhạt "làm đúng thì được quyền ngẩng cao đầu".

"Thế thời thời thế nên phải thế" - dường như Chí Phèo ở thời này được đổi vai, và lại chửi đổng, hay than ngắn thở dài cho số kiếp.  Có khác gì đâu quân tử hay tiểu nhân thời nào cũng có và cuộc chiến vẫn chưa dừng lại ở đó.

Bài viết này thuộc quyền sở hữu của tác giả greentea, thể hiện góc nhìn riêng của tác giả và được MLOG độc quyền đăng tải. Những trang web khác muốn đăng lại nội dung này vui lòng liên hệ BQL MLOG qua email: info.mlog@yan.vn. Xin chân thành cảm ơn!

 
 

 

0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT LIKE
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT LOVE
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT HAHA
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT WOW
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT CRY
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT ANGRY

[Tản văn] Vòng xoáy của tình yêu

[Tản văn] Đời người ngắn lắm,nhưng mình đừng vội vàng

[Tản văn] Khoảnh khắc ta sống!

Đời sống

tiểu nhân

Là một mọt phim Hàn Quốc, các bạn sẽ không còn lạ lẫm gì với những món snack dưới đây nữa đâu

Khỏe đẹp Đau tim 49 phút trước

Các nhà khoa học đã đưa ra cảnh báo với CĐV bóng đá về sự nguy hiểm do những cảm xúc phấn khích, hồi hộp quá độ có thể dẫn tới một cơn đau tim và đột quỵ.

Khám phá Qatar 49 phút trước

Dù chỉ là một quốc gia nhỏ bé nhưng tầm ảnh hưởng của Qatar tới thế giới thì "không phải dạng vừa đâu". Giàu có và quyền lực, Qatar chẳng thiếu thứ gì.

Sao Đông Sao Kpop 53 phút trước

Bi Rain vừa cập nhật hình ảnh lên trang instagram của mình khiến người hâm mộ "đứng ngồi không yên".

Sao Việt Sao Việt 24h 1 giờ trước

Mỗi sao Việt đều có một cách riêng để chúc mừng và nhắn nhủ U23 Việt Nam chiến thắng trận đấu Bán kết để bước vào vòng Chung kết châu Á sắp tới đây.

Sao Việt Sao Việt 24h 1 giờ trước

Lý Nhã Kỳ đã vượt hàng trăm cây số để đến với bà con tại những khu vực có địa hình hiểm trở, khó khăn nhất của tỉnh Đắk Lắk.

Xã hội U23 Việt Nam 1 giờ trước

Để đảm bảo trật tự an toàn giao thông cho hoạt động cổ vũ đội tuyển U23 Việt Nam, phó thủ tướng yêu cầu ngăn chặn đua xe trái phép, cổ vũ quá khích, phản cảm.

Là em gái của một nghệ sĩ nổi tiếng, hai cô nàng này lại có một cuộc sống kín tiếng và hầu như cũng rất ít dịp xuất hiện cùng anh trai trên truyền thông.

Xã hội thời tiết 2 giờ trước

Hôm nay toàn miền Bắc tăng nhiệt mạnh thêm 2-3 độ C, trời hửng nắng, thời tiết rất lý tưởng để các CĐV ra đường cổ vũ cho trận bán kết của U23 Việt Nam.

Bắt đầu lộ diện những thông tin đầu tiên về Basam Hisham Ali - chàng cầu thủ được chú ý nhất đội tuyển U23 Qatar

Bóng đá U23 Châu Á 2018 2 giờ trước

Những con số thống kê đều cho thấy U23 Qatar vượt trội hơn U23 Việt Nam, nhưng khoảng cách không quá xa và thầy trò HLV Park Hang-seo hoàn toàn có thể tạo nên b

Sao Việt Sao Việt 24h 3 giờ trước

Các khoảnh khắc của tân Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 trở về quê nhà đã làm cho người dân khắp mọi nơi thực sự xúc động.

Sau "thần kê" và "thần ngư" thì rất nhiều bạn trẻ khác còn nhờ đến chính thú cưng của mình để "tiên tri" kết quả trận đấu 15h chiều nay. 

CĐM mới đây đã được phen cười ra nước mắt với sự cố hy hữu của một cặp vợ chồng trẻ do đóng cửa đi chơi, nhưng lại để "boss" được tự do tung hoành.

X Ðóng