Triết lý ba xu về quân tử và tiểu nhân!

Lòng tự trọng không ai cho, mà do hệ giáo dục mà nên. Như lối nghĩ của các tiền nhân. Nghĩa quân tử đâu phải ở việc học nhiều hay không, mà là ở cung cách sống, cách nghĩ, cách hành động.

Lối sống ngay thẳng được đề cao thành 1 tượng thờ như tôn giáo của người quân tử. Thế cho nên xã hội mới phân biệt được những kẻ tiểu nhân để lên án và dạy cho đời sau phải dè chừng.

Người quân tử không hẳn là 1 người quá thông minh, hay quá giỏi giang. Tuy vậy người quân tử là người có lòng tự trọng, trách nhiệm và tính nhân văn cao. Tiểu nhân thì ngược lại, tuy vậy có những tiểu nhân lại rất thông minh, tài giỏi nhưng hướng cái tâm cho những việc hại người vì lợi ích riêng của mình. Luận bàn về nhân cách không phải là điều hay khi bản thân mình còn chưa hoàn thiện, nhưng ở cái xã hội mà lòng tự trọng được bán rẻ cho lợi ích cá nhân, tính trách nhiệm bị đùn đẩy cho kẻ khác thì 1 kẻ "ít học" vẫn phải bức xúc. Bởi nếu lặng im thì hóa ra lại thành nhu nhược.

Người ta thường ví von "nhà dột từ nóc" để ví von sự "mất dạy" của 1 con người là từ những người dạy dỗ và làm gương không tốt cho người đó. Câu nói chỉ 4 chữ nhưng khắc họa sâu sắc sự đanh thép phê phán của người đời với những kẻ được cho là tiểu nhân. Đúng như bản chất câu nói: "Nhà dột từ nóc": cái nóc nhà là cái che nắng, che mưa, thế nên khi nó bị hỏng thì tất nhiên sẽ bị dột ướt làm hư hỏng những thứ bên dưới nó. Triết lý cho cái nóc nhà là để ứng cho cái nhân cách con người quả không sai.

Từ luận đề này ta có thể phát triển thêm về các tiểu tính trong hệ nhân cách. Ví như lòng tự trọng là 1 trong những tính cách nổi bật dễ thấy, dễ so sánh, dễ nhận biết ở cả quân tử và tiểu nhân. Người quân tử xem Tự Trọng là tôn giáo để tôn thờ. Con người ta cần sống ngay thẳng, làm điều đúng đắn, khiêm nhường khi gặp cao nhân, và thẳng thắn lên án khi gặp chuyện bất bình trong thiên hạ. Làm điều đúng thì được quyền ngẩng cao đầu, làm điều sai thì phải biết muối mặt nhận lỗi và học cách sửa sai. Thế nên quân tử còn là biết nhận sai, biết khuyết điểm và quyết tâm sửa sai. Tiểu nhân - tất nhiên phủ nhận tất cả, đổ lỗi cho kẻ khác, đẩy trách nhiệm cho kẻ yếu thế hơn mình, hòng thoát tội hay để không ai biết mình ngu dốt. Vậy nên 1 kẻ "ít học" cũng có thể là quân tử, mà 1 kẻ học cao cũng vẫn có thể là tiểu nhân.

 

Quân tử - tiểu nhân ở các thời đại cũng có điểm chung mà cũng lắm điểm khác biệt. Ví như Chí Phèo ở cái thời đói rách của dân tộc là 1 điển hình. Người ta ghét Chí Phèo bao nhiêu thì cũng thương thay cho thân phận con người vào buổi nhiễu nhương bấy nhiêu. Kẻ tiểu nhân Chí Phèo là sản phẩm của 1 thời đại mà chế độ phong kiến tiền thuộc địa Tây phương nhồi nặn nên, thuận theo thì sống, nghịch đi thì chết.

Tiếng chửi của Chí Phèo là tiếng chửi đổng vào cái thế sự đời trong phạm vi làng Vũ Đại, đồng thời là tiếng gào thét lầm than của 1 thế hệ con người bị cường quyền chà đạp. Vậy thì giống và khác nhau thế nào với hiện thực cuộc sống thời hiện đại?
Xin thưa, cớ sự nhiễu nhương thời nào cũng có, chỉ là quân tử thì ít dần đi mà tiểu nhân thì tăng cơ số lần, chưa kể có các biến thể tinh vi đến mức con người ở thời này bị lừa phỉnh, che mắt và bị đâm đến cạn cả máu lửa.

"Kẻ ăn vạ" ở thời này là trào lưu, hay còn là thói thời thượng, một Nghề được nhiều người theo. Bởi nó không tổn hao nhiều sức mấy, chỉ tốn ít nhiều lít nước bọt cho kẻ cần nghe ngọt và để chà đạp kẻ không thuận theo. Duy chỉ khác, Chí Phèo làm tất cả những điều xấu ấy là để được sống, khi mà sự sống, miếng cơm manh áo không đủ đầy như thời đại này. Còn kẻ tiểu nhân ở thời này làm vì bản thân, để được ăn trên ngồi trước kẻ khác, hay đơn giản chỉ để khoe mẽ với đời.

Cái nóc nhà là thời đại mà sống ảo áp đảo chân tình lên ngôi chính là cái nôi êm ái cho kẻ tiểu nhân nung nấu thói ngang ngược của mình. Thời đại mà tìm 1 người để tin tưởng khó hơn Chí Phèo có Thị Nở để yêu thì quả là đau thương cho người ngay thẳng sống vật vờ với niềm tin mờ nhạt "làm đúng thì được quyền ngẩng cao đầu".

"Thế thời thời thế nên phải thế" - dường như Chí Phèo ở thời này được đổi vai, và lại chửi đổng, hay than ngắn thở dài cho số kiếp.  Có khác gì đâu quân tử hay tiểu nhân thời nào cũng có và cuộc chiến vẫn chưa dừng lại ở đó.

Bài viết này thuộc quyền sở hữu của tác giả greentea, thể hiện góc nhìn riêng của tác giả và được MLOG độc quyền đăng tải. Những trang web khác muốn đăng lại nội dung này vui lòng liên hệ BQL MLOG qua email: info.mlog@yan.vn. Xin chân thành cảm ơn!

 
 

 

[Tản văn] Vòng xoáy của tình yêu

[Tản văn] Đời người ngắn lắm,nhưng mình đừng vội vàng

[Tản văn] Khoảnh khắc ta sống!

Đời sống

tiểu nhân

Sau khi khấu trừ thuế thu nhập cá nhân gần 30,4 tỉ đồng (10% phần vượt 10 triệu đồng), ông Q. đã nhận hơn 273 tỉ đồng qua hình thức chuyển khoản một lần.

Thi thể của nam phượt thủ đang trong quá trình phân hủy sau nhiều ngày nằm dưới con suối ở tầng 4 thác Lao Phào.

Bài viết YAN Beauty 10 giờ trước

Cushion là sự lựa chọn hoàn hảo cho làn da bạn gái mùa hè. Với tính năng vượt trội và tiện lợi của loại mỹ phẩm này sẽ khiến các nàng thích thú khi sử dụng

Bài viết YAN Kids 10 giờ trước

Với một số phương pháp đơn giản này, cha mẹ sẽ nhàn hạ hơn trong việc chăm sóc trẻ sơ sinh, cải thiện đáng kể tình trạng quấy khóc lúc nửa đêm của bé.

Ẩm thực YAN Food 10 giờ trước

Nếu bạn đang buồn chán thì hãy đến ngay khu chợ đêm phố cổ để có thể thưởng thức những món ăn ngon đặc trưng của nhiều quốc gia.

Châu Á Sơn Tùng M-TP 10 giờ trước

"Chạy ngay đi" không có mặt trong danh sách 10 MV được xem nhiều nhất YouTube sau 24 giờ đầu tiên do Billboard công bố. Tại sao vậy?

Phim Việt Tìm vợ cho bà 11 giờ trước

"Hot girl Bolero" Jang Mi vừa nhận chính trong dự án điện ảnh đầu tay cùng với một mảnh của nhóm 365, anh chàng S.T lạnh lùng.

Sao Việt Sao Việt 24h 11 giờ trước

Trước khán giả, nghệ sĩ luôn có những ấn tượng, hào quang sân khấu nhất định. Tuy nhiên, ít ai biết đường đây cũng là một môi trường đầy góc khuất khó ngờ.

Phim Việt Ai chết giơ tay? 11 giờ trước

Đạo diễn Huỳnh Lập và diễn viên Quang Trung chia sẻ về nguồn cảm hứng của mình khi thực hiện "Ai chết giơ tay".

Bóng đá Champions League 11 giờ trước

Trong quá khứ có không ít cầu thủ đã từng khoác áo cả hai CLB sẽ góp mặt trong trận chung kết Champions League 2017/18 là Liverpool và Real Madrid.

Sao Việt Sao Việt 24h 11 giờ trước

Chia sẻ của Hồ Ngọc Hà nhận được rất nhiều chú ý từ cư dân mạng, ngay Hồ Ngọc Hà đã có một màn đáp trả cực “gắt” với anti-fan khi bị đá xéo trên mạng xã hội.

Sao Việt Sao Việt 24h 11 giờ trước

Nam ca sĩ và vợ đã kết hôn được 4 năm và khiến rất nhiều nghệ sĩ ngưỡng mộ vì tình yêu mà cả hai dành cho nhau.

Thời trang Thời trang sao 11 giờ trước

Không chỉ có gương mặt thanh tú cùng dáng vóc gợi cảm, Hoài Sa còn khiến công chúng bất ngờ khi còn sở hữu giọng hát "cực phẩm" không khác gì Hương Giang.

X Ðóng