Sau 150 năm, khoa học đã tìm ra sự thật khiến người trên đảo Phục Sinh biến mất?

| 19:03 - 17/07/2017

Cách đây nhiều thế kỷ đã từng tồn tại một nền văn minh cực kỳ phát triển trên hòn đảo Phục Sinh nổi tiếng. Nhưng nguyên nhân nào đã khiến cho họ bị xóa sổ?

Đảo Phục Sinh là một hòn đảo nằm ở đông nam Thái Bình Dương, thuộc chủ quyền của Chile, nơi đây rất nổi tiếng vì có 887 bức tượng đá khổng lồ được người Rapa Nui cổ tạc ra từ nhiều thế kỷ trước. Đây là một nền văn minh từng rất phát triển, nhưng vì lý do bí ẩn nào đó, cho đến những năm 1860, phần lớn dân tộc này đã bị xóa xổ khỏi lịch sử nhân loại.

Đảo Phục Sinh, hòn đảo rất nổi tiếng với những tượng đá khổng lồ hình đầu người.
Đảo Phục Sinh, hòn đảo rất nổi tiếng với những tượng đá khổng lồ hình đầu người.

Hình ảnh hòn đảo nhìn từ trên cao.
Hình ảnh hòn đảo nhìn từ trên cao.

Đã có rất nhiều giả thuyết được nêu ra để giải thích cho sự diệt vong của người Rapa Nui cổ, từ chiến tranh cho đến dịch bệnh. Nhưng có lẽ giả thuyết nổi tiếng nhất vẫn là sự hủy diệt của tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái trên đảo, đến một mức độ mà con người ở đây không còn phương tiện nào để sinh sống và cuối cùng lần lượt chết đi.

Người Rapa Nui được cho là xuất hiện lần đầu tiên trên đảo Phục Sinh trong giai đoạn 700-1100, sau khi bơi thuyền đến đây từ quần đảo Polynesia nằm ở trung nam Thái Bình Dương. Ban đầu, cá biển được xem là nguồn lương thực chính của họ. Để đánh bắt cá, người Rapa Nui đốn cây trên đảo để đóng thuyền. Nhưng việc khai thác mà không đi kèm với trồng rừng đã khiến cho số lượng cây và diện tích rừng ngày càng thu hẹp. Đến một ngày, thói quen đánh bắt cá bỗng trở nên mai một dần trong cuộc sống của người dân trên đảo.

Phải chăng thói quen chặt phá rừng bừa bãi đã khiến người dân trên đảo mất phương tiện kiếm sống?
Phải chăng thói quen chặt phá rừng bừa bãi đã khiến người dân trên đảo mất phương tiện kiếm sống?

Không còn cá để ăn, người Rapa Nui chỉ còn biết trông cậy vào các loại lương thực trên đất liền. Thế nhưng phương pháp trồng trọt và hái lượm không đúng khoa học đã khiến cho đất đai ở đây cũng dần bị xói mòn. Và rồi, họ cũng mất luôn cả nguồn thực phẩm trên cạn. Đến năm 1877, trên đảo chỉ còn lại 111 cư dân.

Thế nhưng mới đây, các nhà khoa học tại Đại học Bristol (Anh), Đại học Hawaii, và Đại học Binghamton (Mỹ) khẳng định rằng giả thuyết nói trên là không chính xác. Dựa trên những nghiên cứu đối với những gì còn sót lại của hệ động thực vật và con người trên đảo, họ đã có những phát hiện mới về thói quen ăn uống và làm nông nghiệp của người Rapa Nui. Theo đó, họ chưa bao giờ ngừng đánh bắt cá khi các số liệu phân tích cho thấy phân nửa số protein trong khẩu phần ăn của họ là đến từ các sinh vật biển.

Sau 150 năm, khoa học đã tìm ra sự thật khiến người trên đảo Phục Sinh biến mất?

“Chúng tôi đã phát hiện ra rằng họ có một thói quen ăn uống với khá nhiều đồ biển,” giáo sư Carl Lipo của Đại học Binghamton cho biết. “Qua thời gian, xuyên suốt trong lịch sử, con người nơi đây đều ăn đồ ăn lấy từ biển chứ không phải chỉ có trên đất liền.

Chúng tôi cũng nhận thấy rằng những loại thực phẩm họ lấy từ đất liền đều được trồng từ những loại đất rất màu mỡ, có nghĩa họ có cải tạo đất để trồng hoa màu.

Không có gì bất ngờ khi biết rằng người Rapa Nui rất thông minh trong việc sử dụng tài nguyên. Tất cả những hiểu nhầm trước đây đều đến từ quan niệm cố hữu của chúng ta khi cho rằng những nền văn minh đang gặp khó khăn trong việc tồn tại sẽ trông như thế nào, chẳng hạn các nông dân châu Âu sẽ nghĩ rằng, ‘Đồng ruộng mà lại như thế sao?’ Và vì nó trông không giống với những gì họ nghĩ nên họ cho rằng đã có điều tồi tệ nào đó xảy ra, trong khi thực tế thì họ đã trồng trọt rất thông minh.”

Rõ ràng người Rapa Nui là một dân tộc rất thông minh, bằng chứng là họ đã nghĩ ra cách di chuyển những tượng đá nặng nề và xếp thành hàng dài trên đảo.
Rõ ràng người Rapa Nui là một dân tộc rất thông minh, bằng chứng là họ đã nghĩ ra cách di chuyển những tượng đá nặng nề và xếp thành hàng dài trên đảo.

Các nhà khoa học mô phỏng lại cách thức họ di chuyển những bức tượng đá chỉ bằng dây thừng.
Các nhà khoa học mô phỏng lại cách thức họ di chuyển những bức tượng đá chỉ bằng dây thừng.

Chính vì thế, có lẽ đã chẳng có bất kỳ sự sụp đổ nào trong nền nông nghiệp hay lâm nghiệp của người Rapa Nui như các giả thuyết đã đưa ra cả, và việc phần lớn người dân trên hòn đảo bí ẩn này chết đi có lẽ xuất phát từ một nguyên nhân sâu xa nào khác mà chúng ta phải cần thêm rất nhiều thời gian nữa mới có thể tìm ra.

Cho đến hiện tại, đảo Phục Sinh có khoảng 5.800 người sinh sống, 60% trong số đó là người Rapa Nui bản địa, là con cháu của 111 con người may mắn sống sót sau thảm họa diệt vong từ cách đây nhiều thế kỷ. Tất nhiên, thu nhập chính của họ không phải đến từ cá biển mà từ du lịch, nhờ những hòn đá khổng lồ mà tổ tiên họ đã để lại từ biết bao đời trước.

(Ảnh: Internet)

YAN NEWS VIDEO
Subscribe ngay YANNewsTube