Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3 là giỗ của vị vua nào trong 18 đời Hùng Vương?

Chúng ta hãy thử lội ngược dòng lịch sử để tìm hiểu kĩ hơn về sự kiện trọng đại này nhé!

Trong dân gian Việt Nam có câu lục bát lưu truyền từ xa xưa tới nay:

“Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba

Khắp miền truyền mãi câu ca

Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm”

Tuy vậy, không phải tất cả mọi người đều biết ngày giỗ tổ Hùng Vương được ấn định và bắt đầu từ cách đây hơn 100 năm. 

Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3 là giỗ của vị vua nào trong 18 đời Hùng Vương?

Ngày giỗ Hùng Vương từ lâu đã được công nhận là một trong những ngày quốc lễ của Việt Nam.

Ngược dòng lịch sử

Theo truyền thuyết thì Lạc Long Quân Âu Cơ được xem như là Thủy Tổ người Việt, cha mẹ của các vua Hùng. Lễ hội diễn ra vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch tại Đền Hùng, Việt Trì, Phú Thọ. Tuy nhiên, lễ hội thực chất đã diễn ra từ hàng tuần trước đó với những phong tục như đâm đuống (đánh trống đồng) của dân tộc Mường, hành hương tưởng niệm các vua Hùng và kết thúc vào ngày 10 tháng 3 âm lịch với Lễ rước kiệu và dâng hương trên Đền Thượng.

Theo bản ngọc phả viết thời Trần, năm 1470 đời vua Lê Thánh Tông và đời vua Lê Kính Tông năm 1601 sao chép đóng dấu kiềm để tại Đền Hùng, nói rằng: “...Từ nhà Triệu, nhà Đinh, nhà Lê, nhà , nhà Trần đến triều đại ta bây giờ là Hồng Đức Hậu Lê vẫn cùng hương khói trong ngôi đền ở làng Trung Nghĩa. Những ruộng đất sưu thuế từ xưa để lại dùng vào việc cúng tế vẫn không thay đổi...”.

Như vậy, có thể hiểu từ thời Hậu Lê trở về trước các triều đại đều quản lí Đền Hùng theo cách giao thẳng cho dân sở tại trông nom, sửa chữa, cúng bái, làm giỗ tổ ngày 10 tháng 3 âm lịch. Bù lại họ được miễn nộp thuế 500 mẫu ruộng, miễn đóng sưu, miễn đi phu đi lính.

Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3 là giỗ của vị vua nào trong 18 đời Hùng Vương?

Theo truyền thuyết thì Lạc Long Quân Âu Cơ được xem như là Thủy Tổ người Việt, cha mẹ của các Vua Hùng.

Đến đời nhà Nguyễn vào năm Khải Định thứ 2 (1917), Tuần phủ Phú Thọ Lê Trung Ngọc đã trình bộ Lễ định ngày mùng Mười tháng Ba âm lịch hàng năm làm ngày Quốc tế (Quốc lễ, Quốc giỗ). Điều này được tấm bia Hùng Vương từ khảo do Tham tri Bùi Ngọc Hoàn, Tuần phủ tỉnh Phú Thọ, lập năm Bảo Đại thứ 15 (1940) cũng đang đặt ở Đền Thượng trên núi Hùng, xác nhận: “Trước đây, ngày Quốc tế lấy vào mùa thu làm định kì. Đến năm Khải Định thứ hai (dương lịch là năm 1917), Tuần phủ Phú Thọ là Lê Trung Ngọc có công văn xin bộ Lễ ấn định ngày mồng Mười tháng Ba hằng năm làm ngày Quốc tế, tức trước ngày giỗ tổ Hùng Vương đời thứ 18 một ngày. Còn ngày giỗ (11 tháng Ba) do dân sở tại làm lễ”. Kể từ đây, ngày giỗ tổ Hùng Vương 10 tháng 3 âm lịch hàng năm được chính thức hóa bằng luật pháp.

10/3 có phải là ngày giỗ tổ Kinh Dương Vương?

Rõ ràng giỗ tổ Hùng Vương chỉ có một ngày, nhưng có đến 18 đời vua Hùng, vậy 10/3 là giỗ vua nào? Đây là một câu hỏi nhiều người vẫn đang thắc mắc.

Đầu tiên phải nói đến nguồn gốc của dân tộc Việt Nam. Truyền thuyết kể rằng Kinh Dương Vương lấy Long Nữ sinh ra Lạc Long Quân. Lạc Long Quân sau đó kết duyên cùng Âu Cơ sinh ra Hùng Vương.

Hùng Vương như vậy là cháu đích tôn của Kinh Dương Vương, là niên hiệu được dùng cho hàng chục triều vua tiếp sau đó. Giỗ tổ vì vậy theo logic thì phải là giỗ tổ Kinh Dương Vương, để tưởng nhớ vị Tổ phụ đã khai sinh ra đất nước.

Trên thực tế theo một số tài liệu lịch sử ghi lại, ngày giỗ tổ đã có từ cách đây 2.000 năm. Dưới thời Thục Phán – An Dương Vương, cột đá thề đã được dựng trên núi Nghĩa Lĩnh, ghi rõ: "Nguyện có đất trời lồng lộng chứng giám, nước Nam được trường tồn lưu ở miếu Tổ Hùng Vương, xin đời đời trông nom lăng miếu họ Hùng và gìn giữ giang sơn mà Hùng Vương trao lại; nếu thất hẹn, sai thề sẽ bị gió giăng, búa dập".

Giỗ Tổ mùng 10 tháng 3 là giỗ của vị vua nào trong 18 đời Hùng Vương?

Các đời vua khác sau này cũng luôn ghi nhớ, khẳng định vai trò của thời đại các vua  Hùng đã xây dựng giang sơn. Chính vì thế mà hàng năm luôn để một ngày để tưởng nhớ những người đã xác lập và xây dựng lên đất nước - các vua Hùng nói chung.

Ý nghĩa của núi Hùng trong lễ hội đền Hùng

Trong lễ hội Đền Hùng – Giỗ Tổ Hùng Vương thì Núi Hùng là ngọn núi cao nhất trong ba ngọn núi thuộc thôn Cổ Tích xã Hy Cương, tạo nên vùng đất thiêng “Tam Sơn cấm địa”, “Núi Cấm”, “Núi thiêng”... Đó là nơi người dân nơi đây đã thờ tự theo tín ngưỡng nguyên thủy trong buổi bình minh của lịch sử với tục thờ Thần Núi. Ba ngọn Tổ Sơn ở khu vực Đền Hùng đã được thần thánh hóa thành các vị Thần Núi, sau này còn có tên là “Đột ngột cao sơn” (Núi Nghĩa Lĩnh), “Ất Sơn...” (Núi Vặn) và “Viễn Sơn....” (Núi Nỏn). Tuy là tên gọi của các đời sau, nhưng đó là phản xạ của những tên gọi thuộc tín ngưỡng cổ truyền mang tính chất nguyên thủy của thời sơ sử. Thần Núi và tục thờ Thần Núi là lớp văn hóa tín ngưỡng ban đầu trên Núi Hùng (còn gọi là Núi Cả). Đó là một loại hành trình văn hóa tín ngưỡng đầu tiên thờ Thần tự Nhiên trong buổi đầu hình thành các tín ngưỡng dân gian của dân tộc Việt Nam. Chính vì vậy, trước khi thờ tự các Vua Hùng là những người có công dựng nước, trên núi Nghĩa Lĩnh có đền thờ Trời theo tín ngưỡng của cư dân nông nghiệp trồng lúa nước để cầu cho “mưa thuận gió hòa”, hóa giải cầu cho cây cối mùa màng quanh năm xanh tốt bội thu. Vì vậy, ngôi đền Thượng trên núi Nghĩa Lĩnh có tên “Kính Thiên lĩnh điện” (Điện thờ Trời trên núi Nghĩa Lĩnh).

Làm giỗ tổ tại nhà?

Điều đặc biệt mà rất ít người chú ý là việc giỗ tổ Hùng Vương vẫn có thể làm tại nhà. Theo GS.TS Ngô Đức Thịnh, hiện nay ở nước ta có đến hơn 1600 di tích thờ đền Hùng, ai ở gần những địa điểm đó thì có thể đến. Nếu không có điều kiện đi lễ thì mọi người cũng có thể làm cơm cúng tại nhà và thắp nhang lên bàn thờ gia tiên. Trước là nhớ đến tổ tiên, hướng về nguồn cội, sau là hướng đến ngày giỗ Quốc tổ. Đây cũng chính là điều đáng quý và đáng trân trọng trong nét văn hóa của dân tộc Việt Nam ta.

Phát hiện tuyệt chiêu học Lịch sử cực dễ nhớ

Giật mình với cuộc sống sa ngã của sao nhí hot nhất Đài Loan một thời

Ghé thăm căn nhà số 48 Hàng Ngang - nơi Bác Hồ từng viết Bản Tuyên ngôn độc lập

Lịch sử Việt Nam

nhân vật lịch sử

Thời trang Thời trang sao 1 giờ trước

Hoa hậu Phương Lê chọn cho mình chiếc áo dài trắng tinh khôi, cô trông không khác gì nữ sinh của trường Đồng Khánh xưa.

Thanh xuân của tôi là nụ hôn đầu đời dưới vòm hoa bọ cạp vàng, thanh xuân của cô gái kia là chờ đợi người đã rời đi.

Du lịch YAN GO 1 giờ trước

Say xe không còn là nối "ám ảnh kinh hoàng" nếu bạn nắm trong tay những bí kíp cho chuyến đi thú vị của mình.

Bài viết YAN Kids 1 giờ trước

Giờ đây tiếng Anh là ngôn ngữ rất quan trọng và cần thiết đối với mỗi người nên bạn hãy dạy con học ngay từ bé bằng 3 cách đơn giản và hiệu quả sau đây nhé!

Sao Việt Sao Việt 24h 1 giờ trước

Hải Triều - BB Trần từng khiến nhiều người xuýt xoa khi xuất hiện với diện mạo con gái. Hải Triều - BB Trần xứng đáng nhận danh hiệu giả gái đẹp nhất V-biz.

Ẩm thực Yan Food 1 giờ trước

Bữa cơm cuối ngày hay bữa ăn cuối tuần có sự góp sức của ba món này, buổi cơm gia đình không chỉ đủ hương hoa mà hội chị em còn được dịp thể hiện trước cả nhà.

Rất nhiều ngôi sao bóng đá lừng danh một thời tham gia trận đấu tri ân tiền vệ người Italy Andrea Pirlo, diễn ra trên sân San Siro vào sáng nay, 22/5.

Sao Việt Sao Việt 24h 2 giờ trước

Cả hai vừa mới bị khán giả phát hiện có những cử chỉ rất tình tứ bên nhau. Thậm chí, họ còn chia sẻ hình ảnh này lên mạng xã hội.

Sao Việt Sao Việt 24h 2 giờ trước

Sau lùm xùm với Phạm Anh Khoa, Phạm Lịch tỏ ra vô cùng bức xúc với những bình luận ác ý dành cho người mẫu Kim Phượng.

Người đẹp Sao Việt 24h 2 giờ trước

Sau nhiều lời chỉ trích của cộng động mạng về vóc dáng gầy gò, Cao Ngân đã thay đổi bản thân bằng việc luyện tập thể thao, ăn uống điều độ cũng như nghỉ ngơi.

Nhạc Việt Hương Giang 2 giờ trước

Có thể nói cái tên Hoài Sa chính là tâm điểm được chú ý nhất tại tập đầu tiên của vòng Giấu mặt của "The Voice 2018".

X Ðóng