Câu chuyện lịch sử hình thành ít ai biết về Nhà thờ Đức Bà

Sau gần 140 năm "trơ gan cùng tế nguyệt", Nhà thờ Đức Bà vẫn giữ nguyên vẻ đẹp lộng lẫy, uy nghiêm, xứng đáng là một tuyệt tác kiến trúc đô thị của Sài Gòn.


Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn còn có tên tiếng Anh là: Immaculate Conception Cathedral Basilica.
Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn còn có tên tiếng Anh là: Immaculate Conception Cathedral Basilica.

Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn có tên khởi thủy là Vương cung Thánh đường Chính tòa Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội (Cathédrale Notre-Dame de Saïgon), nhưng để cho dễ nhớ và dễ đọc, mọi người đều thống nhất một tên gọi là Nhà thờ Đức Bà, cái tên thân thương đi qua năm tháng cùng bao nhiêu thế hệ người con đất phương nam.

Tọa lạc tại số 1, Quảng trường Công xã Paris, Quận 1, nhà thờ Đức Bà là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo lâu đời nhất tại Sài Gòn. Hiệp cùng một số công trình khác như Bưu Điện trung tâm, Nhà hát thành phố... nhà thờ Đức Bà góp phần tạo nên một quần thể kiến trúc đặc sắc, là bộ mặt kiến trúc đô thị của thành phố năng động nhất nước, Sài Gòn - TP.HCM.

Đôi nét về bối cảnh lịch sử

Ngày 09-09-1659, Đức Thánh Cha Alexandre VII đã chính thức thành lập Giáo hội Việt Nam với hai giáo phận Tông tòa đầu tiên: Giáo phận Đàng Ngoài (Tonkin) được trao cho Đức Cha François Pallu và giáo phận Đàng Trong (Cochinchine) do Đức Cha Pièrre Lambert de La Motte làm Giám mục đại diện Tông tòa.

Ngày 02-03-1844, Đức Cha Grêgôriô XVI quyết định chia giáo phận Đàng Trong thành hai giáo phận: Tây Đàng Trong (tức giáo phận Sài Gòn sau này) được trao cho Cha Dominique Lefèbvre làm Giám mục và Đông Đàng Trong (giáo phận Quy Nhơn sau này) do Cha Cuénot cai quản.

Vào thời kỳ này, Giáo hội Việt Nam đang trải qua giai đoạn bị áp bức dưới triều đại vua Nguyễn. Nhưng riêng giáo phận Đàng Trong đã sớm đạt được sự phát triển nhất định. Ngôi nhà thờ đầu tiên được cha Lefèbvre xây dựng sau khi đến Sài Gòn từng ngụ tại số 5 đường Ngô Đức Kế.

Ngôi nhà thờ đầu tiên này mau chóng trở nên nhỏ bé với số lượng tín hữu ngày càng gia tăng. Năm 1863, Thống đốc Louis Adolphe Bonard quyết định xây nhà thờ bằng gỗ trên bờ Kênh Lớn.


Kênh Lớn hay còn gọi là Kênh Chợ Vải hay Kênh Charner, nằm giữa đường Charner (Nguyễn Huệ ngày nay).
Kênh Lớn hay còn gọi là Kênh Chợ Vải hay Kênh Charner, nằm giữa đường Charner (Nguyễn Huệ ngày nay).

Đức Cha Dominique Lefèbvre là người đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ này, đặt tên là Nhà thờ Sài Gòn. Nhưng do xây dựng bằng gỗ nên nhà thờ sớm bị mối mọt tàn phá. Như vậy, để chuẩn bị cho một ngôi nhà thờ mới, kiên cố, xứng tầm với vùng đất đang phát triển mạnh mẽ, tháng 8 năm 1876, thống đốc Nam Kỳ Victor Auguste Duperré đã tổ chức cuộc thi tuyển chọn thiết kế cho nhà thờ mới.


Kiến trúc sư J.Bourad.
Kiến trúc sư J.Bourad.

Kiến trúc sư J.Bourad là người được chọn với đồ án kiến trúc theo kiểu Roman cải biên pha trộn nét Gotich. Và cũng chính ông là người đã trúng thầu xây dựng công trình lịch sử này. Vị trí xây dựng ban đầu được đề xuất ở 3 nơi, cuối cùng Quảng trường Công xã Paris là nơi được chọn. Mặt chính nhà thờ quay hướng Đông Nam, về phía đường Nguyễn Du, lưng quay về phía đường Lê Duẩn hiện nay.

Đức Giám mục Isidore Colombert, Giám mục đại diện Tổng tòa giáo phận Tây Đàng Trong là người đã làm phép và đặt viên đá đầu tiên xây dựng Nhà thờ mới.

Quá trình xây dựng


Hình ảnh Nhà thờ Chính tòa Sài Gòn năm 1933.
Hình ảnh Nhà thờ Chính tòa Sài Gòn năm 1933.

Công trình nhà thờ được thi công khá nhanh, gần 3 năm. Ngày 11 tháng 04 năm 1880, Thánh lễ làm phép và khánh thành Nhà thờ Sài Gòn do chính Đức Giám mục Colombert cử hành trọng thể với sự tham dự của Thống đốc Nam Kỳ Charles Le Myre de Vilers.

Các vật tư xây dựng nhà thờ như xi măng, sắt thép, ngói, kính màu, chuông... đều được vận chuyển từ Pháp sang.

Thời kỳ đầu, Nhà thờ được gọi là Nhà thờ Nhà Nước, bởi tất cả kinh phí xây dựng đều do Nhà nước Pháp cung cấp, với số tiền lên đến hơn 2.500.000 francs Pháp theo thời giá lúc bấy giờ.

Hiện nay, trên bệ phía trên, bên trong cửa ra vào nhà thờ, có chiếc bảng cẩm thạch gắn trong hành lang (transept) ghi ngày khởi công, ngày khánh thành và tên vị công trình sư.

Năm 1895, nhà thờ xây thêm hai tháp chuông, mỗi tháp cao 57,6 m và có 6 chuông đồng lớn. Trên đỉnh tháp có đính một cây thánh giá cao 3,50m. Tổng thể chiều cao từ mặt đất lên đỉnh thánh giá là 60,50m.


Tháp chuông của nhà thờ.
Tháp chuông của nhà thờ.

Nguồn gốc tên gọi "Nhà thờ Đức Bà"

Năm 1958, Cai quản giáo phận Sài Gòn thời bấy giờ là Linh mục Giuse Phạm Văn Thiên đã đặt tạc Tượng Đức Mẹ Hòa bình bằng đá cẩm thạch trắng. Tượng được tạc tại Ý và được vận chuyển đến Sài Gòn bằng đường biển vào năm 1959. Sau đó, công ty Société d'Entreprises đã dựng tượng Đức Mẹ lên bệ đá vốn còn để trống kể từ năm 1945 trước nhà thờ.


Linh mục Giuse Phạm Văn Thiên
Linh mục Giuse Phạm Văn Thiên

Tại lễ bế mạc Đại Hội Thánh Mẫu Toàn quốc, Đức Hồng Y Aganianian từ Roma đã làm phép bức tượng này vào buổi chiều ngày 17 tháng 2 năm 1959. Từ sự kiện này, Nhà thờ mang tên Nhà thờ Đức Bà.

Ngày 5 tháng 12 năm 1959, Tòa Thánh đã cho phép làm lễ "xức dầu", tôn phong Nhà thờ chính tòa Sài Gòn lên hàng tiểu Vương cung thánh đường. Từ đó, tên gọi chính thức của thánh đường là Vương cung thánh đường Đức Bà Sài Gòn.

Năm 1960, Tòa Thánh thành lập hàng giáo phẩm Việt Nam với ba tòa Tổng Giám mục tại Hà Nội, Huế và Sài Gòn. Nhà thờ trở thành nhà thờ chính tòa của vị tổng giám mục Sài Gòn cho đến ngày nay.​

Nguồn: Internet

Những hình ảnh đầu tiên trong tiến trình trùng tu Nhà thờ Đức Bà

Trùng tu trong vòng 2 năm, nhà thờ Đức bà tạm đóng cửa

Bất ngờ với "bộ cánh" mới của đàn bồ câu trước nhà thờ Đức Bà

Nhà thờ Đức Bà

thánh đường

Bóng đá ASIAD 2018 1 giờ trước

Chỉ cần thắng Thái Lan là đội tuyển Olympic nữ Việt Nam sẽ đi tiếp và thực tế thầy trò HLV Mai Đức Chung đã làm rất tốt để đạt được kết quả đúng như mong đợi.

Nhạc Việt Đức Phúc 3 giờ trước

Sự việc Hoàng Thuỳ Linh chê bai Đức Phúc tại chương trình "The Debut - Dự án số 1" chính là tâm điểm của những ngày qua.

Mới đây nhất, sau cuộc điều tra của Văn phòng Cảnh sát Hạt Clark, cô gái 18 tuổi đã chính thức bị kết tội danh "gây nguy hiểm một cách bất cẩn cho người khác".

Với việc Hoàng Thuỳ Linh không ngừng phát ngôn thừa thải, lố bịch trên ghế nóng, nhiều người hâm mộ đều tỏ ra bức xúc.

Bóng đá ASIAD 2018 4 giờ trước

Sau khi rời sân ở phút thứ 44, Hùng Dũng nhanh chóng được đưa đến bệnh viện săn sóc bằng xe chuyên dụng.

Bóng đá ASIAD 2018 4 giờ trước

Olympic Việt Nam có chiến thắng tối thiểu 1-0 trước Olympic Nhật Bản để giành ngôi nhất bảng D, người ghi bàn thắng duy nhất là tiền vệ Nguyễn Quang Hải.

Phim Việt THẠCH THẢO 4 giờ trước

Mai Ngô "không chân mày, mặt trắng bóc, áo hai dây gợi cảm" trong phim điện ảnh "Thạch Thảo" khiến khán giả bất ngờ.

Veruska Ljubisavljevic - đương kim Hoa hậu Thế giới Venezuela 2017 đã quyết định nộp đơn kiện khi bị tước quyền tham dự Miss World 2018.

“Chúng ta không nên tách biệt hai thuật ngữ: sức khỏe răng miệng và sức khỏe toàn thân” (Donna E. Shalala, nguyên Bộ trưởng Bộ Y Tế và Dịch Vụ Con Người).

Sao Việt Sao Việt 24h 4 giờ trước

Khoảnh khắc Hoa Hậu H'Hen Niê chạy vội lên sân khấu nâng váy cho Á hậu Mâu Thủy được khán giả tán thưởng, đánh giá cao.

Châu Á Phim Châu Á 4 giờ trước

Không nằm ngoài vòng xoáy của sơn sốt "Diên Hy Công Lược", cô gái Tiểu Dã -người được biết đến bới biệt danh "Thánh ăn công sở" cô cũng là fan ruột của bộ phim.

X Ðóng