Lạ mà quen với đặc sản chịn xồm xứ Nghệ

Vị chua chua, bùi bùi của đặc sản chịn xồm ở Con Cuông (Nghệ An) đã làm không ít thực khách phải mê mẩn. Tuy nhiên ít ai biết rằng, món ăn thơm ngon hấp dẫn ấy lại được làm từ thịt thú rừng sống lên men.

Chịn xồm (còn gọi là thịt chua) là món ăn truyền thống của đồng bào Thái ở Nghệ An. Đây là món ăn đặc trưng, điển hình cho sự kết hợp giữa thịt tươi, lá cây rừng và gia vị, tạo nên nét ẩm thực rất riêng, không lẫn với bất cứ nơi nào.


Thịt làm chua phải được chọn lọc kĩ càng.
Thịt làm chua phải được chọn lọc kĩ càng.

Trước kia, khi cuộc sống của người Thái chủ yếu phụ thuộc vào săn bắn thú rừng và lên nương làm rẫy, nguồn thịt nai, thịt hoẵng họ kiếm được rất dồi dào. Ăn một lần không hết, người dân mới nghĩ ra cách ướp thịt với muối rồi cho vào ống để bảo quản làm nguồn thức ăn dự trữ lâu dài. Chịn xồm ra đời như vậy và được các thế hệ sau lưu giữ cho đến ngày nay.

Để làm ra món chịn xồm “chuẩn” phong cách ẩm thực của người Thái phải mất rất nhiều công đoạn và cần đến sự tỉ mỉ từ những điều nhỏ nhất. Trước hết, người bản địa lên rừng chặt những thân nứa đem về làm ống đựng. Ống nứa không được quá già bởi dễ bị nứt, làm nước chảy ra khiến thịt bị hôi. Ống nứa non quá cũng không đạt chất lượng vì khi bịt lá vào ống, để lâu sẽ bị teo vào, tạo thành vết hở, thịt cũng sẽ bị hỏng.


Món ăn được lên men trong các ống nứa.
Món ăn được lên men trong các ống nứa.

Thịt chua muốn thơm ngon, đạt yêu cầu là cả một nghệ thuật. Xưa kia, món ăn được làm từ thịt thú rừng như nai, hoẵng… còn nay được làm từ thịt lợn, thịt bò. Đối với thịt lợn, phải chọn mông sấn, nạc vai, nạc thăn. Nếu lựa chọn thịt bò, đầu bếp phải lọc sạch mỡ và gân. Thịt sau khi pha được làm sạch, thái miếng nhỏ và đều thì đem lọc bỏ hết mỡ màng bạc nhạc...

Sau đó, đem nhúng thịt qua nước sôi chừng nửa phút cho săn tái mặt ngoài rồi ướp sơ qua với muối trắng ngon. Khoảng một tiếng sau, đợi cho muối ngấm đều rồi người ta lại lấy một ít cơm tẻ nguội trộn cùng.

Tùy điều kiện thời tiết mà thời gian ủ thịt sẽ dài hay ngắn. Thông thường, khoảng ba ngày sau khi ủ, người ta lại mở nút đổ thịt ra, đổ thính gạo đã chuẩn bị sẵn vào trộn cho thơm rồi buộc lại, để lên gác bếp như cũ, đợi tiếp ba hôm nữa mới mang ra ăn.

Thính cũng góp phần tạo nên hương vị riêng có cho món ăn. Thính phải làm từ các loại ngô, gạo, đậu xanh, đỗ tương rang vàng, xay nhỏ. Bí quyết tạo nên thành công cho món thịt chua chính là ở khâu rang thính. Thính phải chín kĩ, vàng ươm, thơm dậy mà không cháy. Thịt trộn thính bóp thật kĩ, càng kĩ càng lại càng dậy vị.

Sau quá trình lên men, thịt chín, có mùi chua và thơm ngon tự nhiên. Chịn xồm thường được dùng trong bữa cơm đãi khách quý. Khi ăn, chịn xồm được cuốn với các loại lá sung, ổi, đinh lăng, rau thơm và chấm cùng nước mắm nguyên chất, thêm vài lát ớt cay. Nhìn miếng thịt vẫn đỏ hồng nhưng thực ra đã chín bởi quá trình lên men.


Thực khách sẽ cảm nhận được hương vị độc đáo khó quên của món ăn.
Thực khách sẽ cảm nhận được hương vị độc đáo khó quên của món ăn.

Ngoài làm để phục vụ bữa ăn trong gia đình thì hiện nay, nhiều hộ đồng bào trên địa bàn huyện Con Cuông còn làm thịt chua để bán. 1 gói thịt chua được bán với giá khoảng 60.000 đồng. Tuy lãi không cao, nhưng đây cũng là một hình thức lưu giữ món ăn truyền thống của ông cha và giới thiệu văn hóa ẩm thực của mảnh đất Nghệ An đến với bè bạn phương xa.

Nếu có dịp đến thăm đồng bào Thái ở Nghệ An vào các dịp lễ Tết, hội hè, ngoài chịn xồm, bạn sẽ được chủ nhà thiết đãi những món ăn đặc trưng, đậm chất núi rừng khác như pà pinh, bánh sừng trâu, cơm lam, canh nhọoc, canh ột, pắc chụp, chẻo măng đắng, pá nạp…

Tổng hợp

Những đặc sản lừng danh đặc sắc ở điểm nào?

Đặc sản “hạt vàng đen” trên núi Na Hang

Những đặc sản gây tranh cãi nhất thế giới

đặc sản Việt Nam

Món ăn ngon

Đặc sản

Món ăn truyền thống

Văn hóa ẩm thực

Dù chỉ mới gia nhập Juventus ở kỳ chuyển nhượng hè vừa qua nhưng Ronaldo đã cho thấy sự hòa nhập rất nhanh của mình bằng bài hát và màn vũ đạo mới đây ở CLB.

Sau những tranh cãi có phần lấn lướt của Hoàng Thùy Linh trên sóng truyền hình. Một làn sóng mạnh mẽ đang lên án không ngừng để bảo vệ Đức Phúc.

Thời trang Thời trang sao 39 phút trước

Vốn dĩ mang một nhan sắc khiến không ít người hâm mộ mê mẩn, Huyền Baby còn khiến hội chị em tò mò bí quyết, mỹ nhân thẳng thắn phản hồi ngay.

Xã hội mưa lũ miền Trung 1 giờ trước

Theo thống kê ban đầu, tỉnh Nghệ An có 5 người bị chết do mưa lũ, tất cả đều ở huyện Kỳ Sơn, Nghệ An.

Cũng theo ông Vũ Đình Tuân, trong ngày hôm nay (18/8), Cơ quan Cảnh sát điều tra - Bộ Công an sẽ về địa phương để tiến hành điều tra, làm rõ.

Sao Việt Sao Việt 24h 2 giờ trước

Khi tin đồn này vừa xuất hiện thì cộng đồng mạng cũng nhanh chóng phát hiện ra một số điểm chung của hai nhân vật này.

Những cầu thủ đến từ Châu Phi luôn là mục tiêu săn đón của nhiều CLB nổi tiếng trên thế giới. Hiện nay, nhiều gương mặt lại đang giữ kỷ lục chuyển nhượng.

Sao Việt Sao Việt 24h 2 giờ trước

Ngày 17/8, vợ chồng Hải Băng tổ chức một bữa tiệc đầy tháng cho con trai với sự tham gia của người thân và bạn bè thân thiết.

“Thứ bảy máu chảy về đâu” hẳn luôn là câu hỏi “nhức não” mỗi cuối tuần của các bạn trẻ. Nhưng đừng nghĩ suy gì nữa khi thứ 7 này đã có Hoa Vinh lo!

Sao Việt Sao Việt 24h 3 giờ trước

Khi khán giả đang rất hoang mang về chuyện Nhã Phương đính hôn thì thông tin từ phía gia đình cô lại khiến mọi người ngỡ ngàng hơn.

Hoa hậu Paris Vũ tái xuất sàn catwalk sau 20 năm giải nghệ. Lần quay trở lại này, người đẹp đảm nhận vị trí vedette, thể hiện thần thái vô cùng chuyên nghiệp.

Sở hữu thân hình nóng bỏng cùng số đo ba vòng cực chuẩn, Đồng Ánh Quỳnh khoe trọn vẻ đẹp hình thể trong bộ bikini hút mắt.

Người đẹp Sao Việt 24h 3 giờ trước

Ban tổ chức chính thức công bố đương kim Miss Universe - Hoa hậu Hoàn vũ 2017 là người giành chiến thắng chung cuộc.

Clip “Lamborghini mui trần gỗ” tự chế chạy thong dong được quay bằng điện thoại tại thị xã Sơn Tây, Hà Nội sau đó đăng lên MXH và nhận được nhiều sự chú ý.

X Ðóng