Lạ mà quen với đặc sản chịn xồm xứ Nghệ

Vị chua chua, bùi bùi của đặc sản chịn xồm ở Con Cuông (Nghệ An) đã làm không ít thực khách phải mê mẩn. Tuy nhiên ít ai biết rằng, món ăn thơm ngon hấp dẫn ấy lại được làm từ thịt thú rừng sống lên men.

Chịn xồm (còn gọi là thịt chua) là món ăn truyền thống của đồng bào Thái ở Nghệ An. Đây là món ăn đặc trưng, điển hình cho sự kết hợp giữa thịt tươi, lá cây rừng và gia vị, tạo nên nét ẩm thực rất riêng, không lẫn với bất cứ nơi nào.


Thịt làm chua phải được chọn lọc kĩ càng.
Thịt làm chua phải được chọn lọc kĩ càng.

Trước kia, khi cuộc sống của người Thái chủ yếu phụ thuộc vào săn bắn thú rừng và lên nương làm rẫy, nguồn thịt nai, thịt hoẵng họ kiếm được rất dồi dào. Ăn một lần không hết, người dân mới nghĩ ra cách ướp thịt với muối rồi cho vào ống để bảo quản làm nguồn thức ăn dự trữ lâu dài. Chịn xồm ra đời như vậy và được các thế hệ sau lưu giữ cho đến ngày nay.

Để làm ra món chịn xồm “chuẩn” phong cách ẩm thực của người Thái phải mất rất nhiều công đoạn và cần đến sự tỉ mỉ từ những điều nhỏ nhất. Trước hết, người bản địa lên rừng chặt những thân nứa đem về làm ống đựng. Ống nứa không được quá già bởi dễ bị nứt, làm nước chảy ra khiến thịt bị hôi. Ống nứa non quá cũng không đạt chất lượng vì khi bịt lá vào ống, để lâu sẽ bị teo vào, tạo thành vết hở, thịt cũng sẽ bị hỏng.


Món ăn được lên men trong các ống nứa.
Món ăn được lên men trong các ống nứa.

Thịt chua muốn thơm ngon, đạt yêu cầu là cả một nghệ thuật. Xưa kia, món ăn được làm từ thịt thú rừng như nai, hoẵng… còn nay được làm từ thịt lợn, thịt bò. Đối với thịt lợn, phải chọn mông sấn, nạc vai, nạc thăn. Nếu lựa chọn thịt bò, đầu bếp phải lọc sạch mỡ và gân. Thịt sau khi pha được làm sạch, thái miếng nhỏ và đều thì đem lọc bỏ hết mỡ màng bạc nhạc...

Sau đó, đem nhúng thịt qua nước sôi chừng nửa phút cho săn tái mặt ngoài rồi ướp sơ qua với muối trắng ngon. Khoảng một tiếng sau, đợi cho muối ngấm đều rồi người ta lại lấy một ít cơm tẻ nguội trộn cùng.

Tùy điều kiện thời tiết mà thời gian ủ thịt sẽ dài hay ngắn. Thông thường, khoảng ba ngày sau khi ủ, người ta lại mở nút đổ thịt ra, đổ thính gạo đã chuẩn bị sẵn vào trộn cho thơm rồi buộc lại, để lên gác bếp như cũ, đợi tiếp ba hôm nữa mới mang ra ăn.

Thính cũng góp phần tạo nên hương vị riêng có cho món ăn. Thính phải làm từ các loại ngô, gạo, đậu xanh, đỗ tương rang vàng, xay nhỏ. Bí quyết tạo nên thành công cho món thịt chua chính là ở khâu rang thính. Thính phải chín kĩ, vàng ươm, thơm dậy mà không cháy. Thịt trộn thính bóp thật kĩ, càng kĩ càng lại càng dậy vị.

Sau quá trình lên men, thịt chín, có mùi chua và thơm ngon tự nhiên. Chịn xồm thường được dùng trong bữa cơm đãi khách quý. Khi ăn, chịn xồm được cuốn với các loại lá sung, ổi, đinh lăng, rau thơm và chấm cùng nước mắm nguyên chất, thêm vài lát ớt cay. Nhìn miếng thịt vẫn đỏ hồng nhưng thực ra đã chín bởi quá trình lên men.


Thực khách sẽ cảm nhận được hương vị độc đáo khó quên của món ăn.
Thực khách sẽ cảm nhận được hương vị độc đáo khó quên của món ăn.

Ngoài làm để phục vụ bữa ăn trong gia đình thì hiện nay, nhiều hộ đồng bào trên địa bàn huyện Con Cuông còn làm thịt chua để bán. 1 gói thịt chua được bán với giá khoảng 60.000 đồng. Tuy lãi không cao, nhưng đây cũng là một hình thức lưu giữ món ăn truyền thống của ông cha và giới thiệu văn hóa ẩm thực của mảnh đất Nghệ An đến với bè bạn phương xa.

Nếu có dịp đến thăm đồng bào Thái ở Nghệ An vào các dịp lễ Tết, hội hè, ngoài chịn xồm, bạn sẽ được chủ nhà thiết đãi những món ăn đặc trưng, đậm chất núi rừng khác như pà pinh, bánh sừng trâu, cơm lam, canh nhọoc, canh ột, pắc chụp, chẻo măng đắng, pá nạp…

Tổng hợp

Những đặc sản lừng danh đặc sắc ở điểm nào?

Đặc sản “hạt vàng đen” trên núi Na Hang

Những đặc sản gây tranh cãi nhất thế giới

đặc sản Việt Nam

Món ăn ngon

Đặc sản

Món ăn truyền thống

Văn hóa ẩm thực

Đôi khi chỉ cần nhìn vào một đặc điểm trên cơ thể, chúng ta cũng dễ dàng đoán biết người đó có số giàu sang.

Cộng đồng mạng Bikini 6 giờ trước

Càng ngày vàng mã càng có nhiều đồ vật như thật, từ những tờ tiền, nhà, xe,... mọi thứ đều được làm rất sáng tạo và tinh xảo.

Cộng đồng mạng Trẻ 6 giờ trước

Không phải ai cũng đủ tinh mắt để tìm ra cô gái xuất hiện trong tác phẩm nghệ thuật vẽ khoả thân của người hoạ sĩ này.

Khám phá Hình xăm 6 giờ trước

Để tránh bị quân đội nước khác xâm hại trong Thế chiến 2, những người phụ nữ này đã miễn cưỡng xăm mình, tạo hình chằng chịt lên khắp cơ thể.

Bóng đá Asian cup 2019 6 giờ trước

Tại Tứ kết, Nhật Bản, một ứng viên vô địch khác sẽ là đối thủ của thầy trò Park Hang-seo. Và đội tuyển Nhật Bản mạnh đến thế nào?

Thời trang Thời trang sao 7 giờ trước

Những màn đụng đồ của các mỹ nhân Việt luôn là chủ đề gây xôn xao cư dân mạng, nhưng "gắt" như Hương Giang và Đỗ Mỹ Linh thì quả thật hiếm thấy.

Sao Việt Sao Việt 24h 7 giờ trước

Có lẽ nữ diễn viên Nhã Phương mang bầu không lộ bụng nhưng bộ phận cơ thể này đã "tố cáo" tất cả khi khuôn mặt "phúng phính" của cô khiến fan vô cùng thích thú.

Chủ một vườn đào tại đây đã uống thuốc sâu tự tử và đã tử vong tại nhà tối qua (21/1), sau khi bệnh viện trả về do không cứu chữa được.

Sao Việt Sao Việt 24h 8 giờ trước

Loạt sao Việt hưởng ứng khi Đàm Vĩnh Hưng kêu gọi "vote" cho cầu thủ 21 tuổi Quang Hải xuất hiện bên cạnh những ngôi sao bóng đá quốc tế tại Asian Cup 2019.

Trong phần thi hình thể của thí sinh Hoa hậu Bản sắc Việt toàn cầu 2019, các cô gái diện trang phục áo tắm và catwalk trước giám khảo.

Từng dòng tin nhắn của người chồng từ hải đảo xa xôi gửi về cho vợ con khiến ai nấy đều không khỏi xúc động.

Phim Việt Thuỳ Anh 8 giờ trước

Mới đây trong buổi gặp gỡ với giới truyền thông, Thuỳ Anh đã lên tiếng trước tin đồn của mình và Karik.

Sao Việt Sao Việt 24h 8 giờ trước

Tròn hai năm xảy ra tai nạn, nhan sắc Harry Lu cũng không còn như trước. Theo chia sẻ của anh, giờ chỉ ráng bồi bổ để được tăng kí thôi khiến fan thương xót.

Châu Á Thiên Long Bát Bộ 8 giờ trước

Sau cuộc hội ngộ với "Dương Quá" Cổ Thiên Lạc, mới đây Lý Nhược Đồng lại gặp lại "Đoàn Dự" Trần Hạo Dân sau 22 năm.

X Ðóng