Livestream chương trình nghệ thuật, là ngược đãi nghệ sĩ rất vô tư!

|

Quay phim, livestream trong rạp chiếu phim hoặc các buổi trình diễn cấm quay phim, chụp ảnh có thể bị xử phạt hành chính hoặc xử lí hình sự.

Dẫu có bảng thông báo cấm quay phim, chụp ảnh, phía ban tổ chức liên tục nhắc nhở trên loa hoặc màn hình, người Việt vẫn “hồn nhiên” rút điện thoại ra chụp, ghi lại phim hoặc màn trình diễn. Có phải chăng vì thói quen này vẫn ngang nhiên tồn tại năm này qua năm khác nên người Việt đang dần thỏa hiệp với cái xấu xí, xem đây như một chuyện quá đỗi bình thường?

Nghệ sĩ “dẹp loạn” ngay trước khi diễn

Tối 4/2 (mùng 8 Tết Đinh Dậu), trước một buổi trình diễn tại tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội, nghệ sĩ Xuân Bắc không giấu được sự bức xúc khi một số khán giả vẫn ghi hình, livestream suốt chương trình dù đã được ban tổ chức thông báo và nhắc nhở. Cuối cùng, không còn cách nào khác, anh lên tiếng nhắc nhở: "Nếu ai còn tiếp tục ghi hình, chúng tôi sẽ mời người đó ra khỏi khán phòng".

Nghệ sĩ Xuân Bắc trong buổi trình diễn tại tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô tối 4/2 (mùng 8 Tết Đinh Dậu). (Ảnh: Zing.vn)
Nghệ sĩ Xuân Bắc trong buổi trình diễn tại tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô tối 4/2 (mùng 8 Tết Đinh Dậu). (Ảnh: Zing.vn)

Việc khán giả vô tư quay phim, chụp ảnh ở những buổi trình diễn, chiếu phim có cấm quay phim, chụp ảnh không phải là chuyện mới ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Và câu chuyện về sự bức xúc của một nghệ sĩ về tình trạng này cũng giống như một vụ nổ nhỏ, bỗng chốc bùng lên để người ta bàn tán vài hôm, rồi xong đâu lại vào đấy. Quả thật vậy, người Việt mình “vô tư đến vô tội”, cứ nghĩ rằng mình livestream, quay phim lại như vậy là một “nghĩa cử của sự rộng rãi” khi đã “hi sinh” bỏ tiền để cho hàng chục, hàng trăm người khác “không có điều kiện” được xem miễn phí (?!).

Về tình trạng quay phim, sao chép phim ảnh bất hợp pháp, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (Motion Picture Association of America – MPAA) đã từng công bố rằng hiện tượng này đang phát triển nhanh ở châu Á hơn những nơi khác, trong đó có cả Hoa Kỳ - nguồn phim ảnh bất hợp pháp lớn nhất thế giới. Theo đó, vào năm 2005, hãng phim Hollywood đã thất thoát 1,2 tỉ đô la doanh số bán vé trên toàn khu vực này do sự vi phạm bản quyền này.

Việt Nam chắc chắn có “góp phần” trong con số 1,2 tỉ đô la ấy, và từ đó, liệu việc nói rằng người Việt đang ngược đãi các nghệ sĩ chân chính có là oan ức hay không?

Nói "ngưng ngược đãi" mỗi ngày trên mạng xã hội, nhưng vẫn "vô tư"... ngược đãi người khác?

Đúng vậy đấy, việc bạn quay phim, chụp ảnh và livestream ở những nơi được yêu cầu không quay phim, chụp ảnh chính là đang ngược đãi nghệ sĩ và cả ê-kíp thực hiện bộ phim, chương trình nghệ thuật ấy.

Để có được một vở kịch kéo dài hơn một tiếng đồng hồ, một bộ phim 90 phút, hàng trăm con người đã phải làm việc cật lực trong suốt hàng tháng liền. Khi bạn dùng cái cớ “có nhiều người không đủ điều kiện để bỏ một số tiền khá lớn so với thu nhập bình quân hàng tháng của họ để đi xem phim, kịch tại rạp” cho việc vi phạm bản quyền, hay nói cách khác là ngược đãi nghệ sĩ, thì ê-kíp thực hiện tác phẩm đó liệu không đáng thương ư? Doanh thu trong các suất trình chiếu chính là thu nhập của họ, vậy có thể hiểu rằng bạn đang vô tình tước đi một phần thu nhập của những người lao động này để “chia” cho những người lao động (mà theo bạn là “đáng thương”, “không giàu có để đi xem phim, xem kịch”) khác?

Bạn đang ngược đãi những người nghệ sĩ và cả ê-kíp hàng trăm người, bằng việc livestream chương trình mà họ đã bỏ mồ hôi công sức ra để phục vụ bạn.  (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Bạn đang ngược đãi những người nghệ sĩ và cả ê-kíp hàng trăm người, bằng việc livestream chương trình mà họ đã bỏ mồ hôi công sức ra để phục vụ bạn.  (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Đừng nghĩ hoạt động nghệ thuật là hào nhoáng và thu nhập rủng rỉnh hơn những ngành nghề khác. Để có được một vở kịch dài non nửa một giờ đồng hồ, các biên kịch phải đánh đổi hàng tháng trời làm việc với ý tưởng, câu chữ, tài liệu và không dưới hàng trăm lần chỉnh sửa, các nghệ sĩ phải đổ mồ hôi, công sức, thậm chí là máu và nước mắt để sống cùng nhân vật. Ấy là chưa kể đến công sức bỏ ra của hàng chục, hàng trăm con người làm công việc hậu cần, số tiền chuẩn bị đạo cụ, thuê mướn địa điểm, trang trí sân khấu… Chúng ta thông cảm cho những người không đủ điều kiện đến sân khấu xem phim, xem kịch, vậy ai sẽ thông cảm cho những người làm phim, làm kịch đây?

Có thể bị xử phạt hành chính hoặc xử lí hình sự do livestream

Xa hơn nữa, việc quay phim, chụp ảnh trong rạp chiếu phim, sân khấu khi đã có biển cấm là một hành vi phạm pháp. Bạn có thể bị xử phạt hành chính hoặc xử lí hình sự do vi phạm bản quyền. Cụ thể:

Về hành chính: Hành vi quay lén trong rạp chiếu phim đã xâm phạm quyền sao chép bản ghi âm, ghi hình. Căn cứ theo Điều 27 Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan hành vi này sẽ bị phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi sao chép bản ghi âm, ghi hình mà không được phép của chủ sở hữu quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc dỡ bỏ bản sao bản ghi âm, ghi hình dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet và kĩ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi xâm phạm quyền sao chép, ghi âm hình như trên.

Việc quay phim, chụp ảnh trong rạp chiếu phim, sân khấu khi đã có biển cấm là một hành vi phạm pháp. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Việc quay phim, chụp ảnh trong rạp chiếu phim, sân khấu khi đã có biển cấm là một hành vi phạm pháp. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Về hình sự: Người có hành vi quay lén trong rạp chiếu phim còn có thể bị xử lí hình sự. Căn cứ theo Điều 170a Bộ luật Hình sự năm 1999 sẽ được thay thế bởi Khoản 1 Điều 225 Bộ luật Hình sự năm 2015 có hiệu lực ngày 01/07/2016 như sau: “Người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sau đây, xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam, thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:

  • Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình;
  • Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình.

Như vậy, việc quay lén trong rạp chiếu phim để cho bản thân lưu lại hoặc cho bạn bè xem, nếu bị phát hiện thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, còn việc quay lén trên nhằm vào mục đích mua bán nhiều sản phẩm, nhiều lần nhằm thu lợi bất chính sẽ bị xử lí hình sự.

Chống vi phạm bản quyền ở một số quốc gia trên thế giới

Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều quốc gia đã ban hành luật chống vi phạm bản quyền phim ảnh và đang được thực hiện rất nghiêm ngặt.

Về phía Philippines, bất kì cá nhân nào bị kết tội vi phạm các quy định của Luật Phòng chống quay phim, chụp ảnh bất hợp pháp phải chịu phạt tiền từ 50.000 đến 750.000 peso (khoảng 32 – 342 triệu đồng) và sẽ phải đối mặt án tù tối thiểu 6 tháng đến 6 năm. Những cá nhân quay phim bất hợp pháp với mục đích bán, cho thuê hoặc phân phối thương mại khác sẽ chịu hình phạt ở mức tối đa. Người nước ngoài phạm tội sẽ bị trục xuất ngay lập tức sau khi nộp tiền phạt và thi hành án phạt, đồng thời vĩnh viễn bị từ chối nhập cảnh vào Philippines. Người phạm tội là nhân viên hoặc lãnh đạo chính phủ vĩnh viễn sẽ bị cắt chức, mất quyền bầu cử và tranh cử trong vòng 5 năm.

Một poster của chiến dịch chống quay phim trái phép các tác phẩm điện ảnh. (Ảnh: Internet)
Một poster của chiến dịch chống quay phim trái phép các tác phẩm điện ảnh. (Ảnh: Internet)

Đối với Nhật Bản, Luật liên quan đến phòng chống ghi hình, chụp ảnh tác phẩm điện ảnh trái phép đã được thông qua bởi Quốc hội Nhật Bản có ghi rõ, cá nhân vi phạm sẽ nhận mức án phạt lên đến 10 năm tù giam hoặc phạt tiền lên đến 10 triệu yên (khoảng 2 tỉ đồng) hoặc cả hai.

Về phía Canada, Bill C-59 - một đạo luật sửa đổi của Bộ luật hình sự (về ghi âm trái phép phim ảnh) đã được Hoàng gia phê chuẩn và có hiệu lực từ ngày 22/6/2007. Theo đó, đạo luật này đề cập đến việc ghi hình phim bất hợp pháp tại rạp, cụ thể như sau:

  • Ghi hình phim trong rạp không có sự đồng ý của ban quản lí rạp với mục đích sử dụng cá nhân có thể nhận mức phạt lên đến 2 năm tù (theo tiểu mục 432 (1) của Bộ luật); và
  • Ghi hình phim trong rạp không có sự đồng ý của ban quản lí rạp với mục đích bán, cho thuê hoặc phân phối thương mại có thể nhận hình phạt lên đến 5 năm tù (tiểu mục 432 (2) của Bộ luật).

Đừng livestream sự xấu xí của mình nữa

Chức năng livestream được phát minh với mục đích chia sẻ sự kiện vui, quan trọng với những người bạn trên mạng xã hội. Có lẽ người phát minh ra chức năng này không lường trước được rằng nó sẽ được sử dụng như một công cụ để ngược đãi những người làm nghệ thuật, xa hơn nữa là hành vi phạm pháp. Tuy nhiên, cũng từ đó, livestream cho chúng ta thấy một khía cạnh không mấy đẹp mắt trong lối sống của người Việt hiện nay. Chức năng livestream không quay cận mặt những cá nhân vi phạm bản quyền, nhưng đã phơi bày một thực trạng đáng buồn trong xã hội, để những công dân văn minh khác lên tiếng và tìm biện pháp để xóa bỏ điều đó.

Đừng livestream sự xấu xí của mình nữa. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Đừng livestream sự xấu xí của mình nữa. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Đừng livestream trên mồ hôi nước mắt của người khác chỉ vì một phút tình thương người không được đặt đúng chỗ, để rồi chúng ta tự livestream cho cả thế giới này thấy sự kém ý thức, thiếu tôn trọng và xấu xí của chính mình.

YAN NEWS VIDEO
Subscribe ngay YANNewsTube