Làm con ở Việt Nam: yêu thương không đúng cách chính là bạo hành!

| 14:55 - 14/01/2017

Một bài viết hay đang được cộng đồng mạng chia sẻ khiến nhiều người phải ngẫm nghĩ, về sự giáo dục, uốn nắn mà họ đã và đang được nhận, và về cả những gì mà họ đang uốn nắn, giáo dục con cái mình.

Là cha là mẹ, ai lại không ít nhiều đặt kì vọng lớn lao của mình lên con cái, sẵn sàng làm tất cả để mở đường đến một tương lai tốt đẹp nhất cho con. Nhưng với cách giáo dục, uốn nắn của các bậc phụ huynh Việt từ xưa đến nay, những kì vọng ấy đôi lúc trở thành gánh nặng cho con cái, và họ đang vô tình ép con mình vào một cái khuôn mà đứa trẻ không hề mong muốn. Đó chính là những gì mà bài viết “Làm con ở Việt Nam thật khó” đang được cư dân mạng chia sẻ rộng rãi trên Facebook trong hai ngày vừa qua.

Mở đầu, tác giả kể về một tình huống tai nghe mắt thấy trong thực tế đời sống về một cô bé bị mẹ mắng vì… tụt hạng học sinh giỏi lần đầu tiên trong suốt 7 năm đi học.

“Cách đây hai tuần, tôi chứng kiến một người mẹ chở con đi học về, vừa chạy xe vừa chửi con té tát ầm cả đường.

Tới đầu một con hẻm nhỏ trên đường LCT, chị ta dừng xe nhất định đuổi con xuống. Nhiều người can ngăn nhưng chị ta càng gào thét như phát điên. Đuổi mãi con bé không chịu xuống, chị ta cầm luôn cái mũ bảo hiểm quật thẳng vào mặt cháu.

Hóa ra cháu gái suốt 7 năm luôn là học sinh giỏi, nhưng năm nay cháu bị tụt hạng khiến mẹ thất vọng. Chứng kiến vụ việc từ đầu đến cuối, tôi rùng mình”.

Hóa ra cháu gái suốt 7 năm luôn là học sinh giỏi, nhưng năm nay cháu bị tụt hạng khiến mẹ thất vọng. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Hóa ra cháu gái suốt 7 năm luôn là học sinh giỏi, nhưng năm nay cháu bị tụt hạng khiến mẹ thất vọng. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Để tăng sức thuyết phục cho sự dồn nén, bắt ép học – một lỗi sai phổ biến trong quá trình giáo dục con cái của đa số phụ huynh Việt Nam – tác giả đưa ra những con số có thật: “Chỉ trong năm ngoái, liên tiếp 5, 6 vụ học sinh lớp 5 đến lớp 10 tự tử vì học sút, không đáp ứng được mong mỏi của cha mẹ”.

Vậy, vì sao làm con ở Việt Nam lại khổ? Đưa ra những dẫn chứng cụ thể trên các mặt văn hóa, tư tưởng, tập quán của người Việt từ xa xưa, tác giả khiến nhiều người không khỏi giật mình vì… quá đúng.

“Chưa tượng hình đã bị lựa chọn. Ra đời đúng giới tính cha mẹ muốn thì cha chu toàn, mẹ hớn hở. Chẳng may trái ý thì cha bỏ bê, mẹ âu sầu. Mà nào phải chỉ cha mẹ, còn cả dòng họ bên nội, bên ngoại... Bạn bè của cha thì sẵn sàng xếp nhau ‘chiếu trên’ hay ‘chiếu dưới’ vì vợ... không biết đẻ! Thành ra mới chào đời đã bị coi là công trình thất bại!

Hầu như chẳng cha mẹ nào ở xứ ta cả đời chưa từng phết đít con, quát mắng con, ép buộc con, thậm chí chửi rủa con. Có đủ cơ quan, đủ các bộ luật bảo vệ trẻ con nhưng xứ ta có tâm lí coi chuyện dạy con là chuyện riêng của mỗi gia đình, người khác không can thiệp. Thầy cô nhiều khi còn được phụ huynh nhờ đánh cho cháu nên người. Mới có chuyện những đứa bé bị cha mẹ đánh, đâm, đốt... đến khi bé ngắc ngoải, dư luận mới ào lên phẫn nộ.

Có phải đây là hệ lụy của việc phụ huynh nhờ thầy cô "đánh cho cháu nên người" trong phương pháp giáo dục của chúng ta? (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Có phải đây là hệ lụy của việc phụ huynh nhờ thầy cô "đánh cho cháu nên người" trong phương pháp giáo dục của chúng ta? (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Nhiều gia đình còn nhờ thầy xem mạng đứa con có hạp không, đẻ nó ra cha mẹ làm ăn phát tài hay điêu đứng. Chẳng may bà mẹ đau bụng đẻ đúng giờ ‘xấu’ thì ôi thôi đứa trẻ dè chừng: nó sẽ là nguyên nhân để cha mẹ cắn đắng nhau.

Lớn thêm vài tháng, vừa dứt sữa đã bị nhồi ăn. Chỉ vì nhồi con ăn cho đủ ‘chỉ tiêu’, cả nhà thành đám xiếc: ba đánh trống thổi kèn, bà ngoại múa hát, con chạy mẹ đuổi theo khắp xóm, gặp ai cũng nhờ dọa cháu một tí để nó sợ há miệng ra. Mặc kệ đứa bé la khóc, đút được muỗng bột nào thì cả nhà vỗ tay như U.19 Việt Nam mới ghi bàn.

Lớn nữa thì nhồi học. Mờ sáng con ngủ gật sau lưng, mẹ mắt nhắm mắt mở chở đến trường. Chiều tối con gặm bánh mì mẹ hoa mắt chở con từ lớp học thêm nọ sang lớp học thêm kia. Tối mịt về tới nhà nếu con chưa lăn ra ngủ thì phải khảo bài với mẹ. Không đạt học sinh giỏi thì chết, cả trường cả lớp đứa nào cũng học sinh giỏi, con mình chỉ tiên tiến thì nhục lắm!

Lớn nữa thì nhồi học. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Lớn nữa thì nhồi học. (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Lên cấp 3, chọn nghề theo cha mẹ. Cha mẹ muốn con học y thì dù con chỉ mê nhạc họa, vẫn phải trợn mắt lên học mà thi. Cãi thì cha quát mắng, mẹ nỉ non, nội ngoại chì chiết. Rồi lại ‘cá không ăn muối cá ươn, con cãi cha mẹ trăm đường con hư’.

Đi làm vài năm, cha mẹ ra tối hậu thư ‘Thèm cháu’. Thế thì phải lấy chồng lấy vợ, mà phải lấy người cha mẹ ưng, nếu chống sau này khó sống!

Con mình sanh ra nhưng ở chung với ông bà thì xem như cha mẹ mất quyền dạy con. Nó là cục vàng của ông bà, đụng vô là sanh chuyện.

Vợ chồng muốn li dị, cha mẹ xúm vô khuyên can, thôi ráng sống vì con. Ô hay, lấy nhau thì vì cha mẹ, mà khi không sống được nữa thì lại phải vì con! Vậy còn đoạn nào là sống vì mình?

Thật, làm con thời này quá khổ!”.

Cuối cùng, tác giả đưa ra một kết luận về bản chất thật sự của những hành vi kể trên, khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng…

“Một người bạn của tôi một ngày bất ngờ cảm thán, cả đời bao nhiêu ước nguyện riêng tư không làm được vì phải chiều lòng cha mẹ. Đến khi trả xong nợ cho cha mẹ, nhìn lại đời sống cá nhân thì đã già mất rồi.

Đó không phải một dạng bạo hành tâm lí thì là gì?

Không phải là một dạng bạo hành tâm lí thì là gì? (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Không phải là một dạng bạo hành tâm lí thì là gì? (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)

Tôi cho rằng trở thành cha mẹ là một cấp độ trưởng thành, phải học, chuẩn bị và sẵn sàng sửa sai trong thực hành. Nên tự mình sống cuộc sống của mình và để con cái sống cuộc sống của nó. Hãy yêu đứa con, đừng coi nó là một mối ‘đầu tư’. Đừng sống giùm con, cũng đừng bắt con phải thực hiện thay cha mẹ những mong muốn chưa thành. Đừng ngã giá với con về sự hy sinh của cha mẹ.

Khi cha mẹ biết yêu chính mình thì các bi kịch bạo hành trẻ con, dù ở mức độ nào, dù tâm lí hay thân thể, sẽ giảm!”.

Được biết, bài chia sẻ trên từng xuất hiện trên một diễn đàn nổi tiếng dành cho các bậc phụ huynh từ năm 2014, nay được một trang Facebook đăng tải lại và tiếp tục nhận được sự quan tâm từ phía cư dân mạng, có lẽ vì “gãi đúng chỗ ngứa”, nói lên được chính những bức xúc, băn khoăn mà nhiều người trẻ từng không biết tỏ tường cùng ai. Đến nay, những ý kiến và tranh luận xoay quanh bài viết này vẫn còn đang sôi sục.

Ngẫm một chút về quan điểm thể hiện trong bài viết, có thể nói, cách giáo dục của phần lớn phụ huynh Việt Nam về bản chất không khác gì một dây chuyền sản xuất công nghiệp bởi tính khuôn khổ một cách máy móc, sao chép theo nguyên mẫu của… nhà hàng xóm (để ra những “sản phẩm” mang tên “con nhà người ta”) hoặc “xưa bày nay bắt chước” (cha mẹ gò ép ta ra sao thì ta tiếp tục gò ép con cái như vậy). Điều này không chỉ vô tình tạo áp lực lên đôi vai bé nhỏ của những đứa trẻ cho đến khi trưởng thành, mà còn ảnh hưởng không tốt đến tâm lí, tư tưởng, hạn chế sự phát triển tự nhiên, sức sáng tạo và sự liều lĩnh dám bước ra khỏi vòng an toàn do bố mẹ giăng sẵn ra. Và như thế, một thế hệ “khổ” nữa lại hình thành, không chấm dứt được vòng “khổ” từ cách giáo dục “kì lạ” của phụ huynh Việt.

Và như thế, một thế hệ "khổ" nữa lại ra đời... (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)
Và như thế, một thế hệ "khổ" nữa lại ra đời... (Ảnh minh họa - Nguồn: Internet)