Giải mã nguồn gốc của việc “cúng cô hồn"

|

Ai trong chúng ta là không nhớ một thời tuổi thơ cùng bạn bè đi "giật cô hồn".Nhưng có chắc ai cũng hiểu hết nguồn gốc của tục lệ này?

Tại sao lại có tục cúng cô hồn?

Tín ngưỡng cổ truyền tin rằng con người chúng ta có hai phần: phần hồn và phần xác. Khi chết, hồn lìa khỏi xác, xác bị phân hủy còn hồn sẽ tiếp tục tồn tại. Hồn có thể về trời (hay còn gọi là lên thiên đường) hoặc đầu thai vào kiếp khác (làm người hoặc làm thú) hay bị đày xuống địa ngục tùy vào những việc tốt hay xấu mà họ đã làm khi còn sống.

Giải mã nguồn gốc của việc “ cúng cô hồn “

Dân gian cũng tin rằng, nếu một người bị chết oan hay còn vướng mắc với thế gian một điều gì đó, các cô hồn sẽ không siêu thoát hoặc không được cõi nào tiếp nhận. Trong khoảng thời gian này, họ sẽ phải lang thang khắp nơi chịu đói và lạnh hoặc bắt đầu quấy phá người sống.

Vì tin rằng có một thế giới khác tồn tại sau khi chết nên đa số người Việt Nam vẫn giữ tục lệ thờ cúng tổ tiên và người thân đã qua đời. Cúng cô hồn có thể coi là một hành động mang tính nhân đạo, để "cứu giúp" những vong linh khốn khổ phải chịu đói lạnh. Nhưng đồng thời, cúng cô hồn cũng có thể coi là một hình thức "hối lộ" các vong linh để không bị họ quấy phá nơi ở hoặc chỗ làm.

Giải mã nguồn gốc của việc “ cúng cô hồn “

Có những gia đình làm kinh doanh, họ cúng cô hồn nhiều lần trong năm, thường vào các ngày 2 và 16 âm lịch mỗi tháng. Trong các dịp cúng giỗ, ngoài cúng vái tổ tiên, người ta còn làm một mâm cỗ để cúng cô hồn. Dịp cúng cô hồn lớn nhất là ngày rằm tháng bảy, trùng với lễ Vu Lan của Phật giáo

Dưới góc độ Đạo giáo, tục cúng cô hồn bắt nguồn từ tích cổ Trung Hoa. Mỗi năm, Diêm Vương lại cho mở Quỷ môn quan từ ngày 2/7, để quỷ đói được trở lại cõi trần và đến rằm thì quay về bởi cửa địa ngục sẽ đóng.

Giải mã nguồn gốc của việc “ cúng cô hồn “

Cũng có một tích Phật lý giải thích về phong tục cúng cô hồn. Theo đó, phật A Nan Đà một hôm khi đang ngồi trong tịnh thất thì có một con quỷ miệng lửa (diệm khẩu) hiện lên báo rằng, 3 ngày nữa Phật sẽ qua đời và bị hóa thành quỷ đói. Cách duy nhất để sống đó là cúng cho bọn quỷ đói (ngạ quỷ) thức ăn để được tăng thọ. A Nan Đà sau đó đi gặp Đức Phật, được Phật truyền cho bài chú “Cứu Bạt Diệm Khẩu Ngạ Quỷ Đà La Ni”, đem tụng trong lễ cúng để thêm phước. Y theo lời của quỷ miệng lửa, A Nan Đà sau đó làm theo, cúng quỷ đói và đọc bài chú Đức Phật truyền cho nên thoát được kiếp nạn.

Các đồ lễ cúng và tục giật cô hồn

Để cúng, thường gia chủ sẽ bày bàn ra trước sân hay cửa nhà, trên bàn thường có nhang, hoa, đồ ăn, tiền vàng mã, muối cùng gaọ

Giải mã nguồn gốc của việc “ cúng cô hồn “

Các món đem cúng thường là gà luộc, thịt ba rọi, bánh kẹo, trái cây, vài khúc mía hoặc nhà nào sộp hơn thì cúng cả con heo quay hay tiền. Trong chùa hoặc tại các gia đình  theo đạo Phật, người ta thường loại bỏ các món thịt đi trên mâm cỗ, riêng bánh kẹo, trái cây vẫn được sắp xếp đầy đủ hay không là tùy gia chủ. Một món đặc biệt thường thấy trên mâm cúng cô hồn là cháo loãng, món này được tin rằng giúp cho các vong linh bị đọa có thực quản hẹp dễ nuốt đồ ăn hơn.

Giải mã nguồn gốc của việc “ cúng cô hồn “

Buổi cúng thường kết thúc bằng việc vãi gạo, muối ra sân, ra đường và đốt vàng mã. Ở vài nơi, người ta cho phép trẻ con cướp (cỗ) cô hồn (hay còn gọi là giật cô hồn) khi việc cúng được tiến hành xong. Tuy nhiên, giờ đây đối tượng cướp cỗ có thể là bất kỳ ai, từ trẻ em đến những tay anh chị quậy phá, được xem là “cô hồn” sống. 

Giải mã nguồn gốc của việc “ cúng cô hồn “

loading...
YAN NEWS VIDEO
Subscribe ngay YANNewsTube