Gap Year – năm học "tung tăng trường đời" thay vì "dùi mài trường học"

| 11:00 - 06/05/2016

Nếu bạn đang bị rơi trong khoảng không vô định, không biết mình là ai, thích gì và cảm thấy mọi thứ xung quanh đều nhạt nhẽo, hãy dừng lại và gap year đi nào.

Gap year không còn là một điều gì đó quá xa lạ và mới mẻ nữa mà đã trở thành một kiểu trải nghiệm được nhiều bạn trẻ trên toàn thế giới lựa chọn sau khi kết thúc 12 năm đèn sách, trong đó có cả Malia Obama – cô con gái đầu đầy tài năng của Tổng thống Obama.

Có nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng những sinh viên từng trải qua 1 năm gap year có tỉ lệ thành công trong học tập cao hơn, đồng thời dễ tìm được công việc phù hợp sau khi tốt nghiệp. Nhưng những lợi ích này không phải cứ đi gap year là có, mà còn phụ thuộc vào cách bạn lên kế hoạch và sử dụng năm gap year của mình như thế nào nữa.

Dưới đây là tất tần tật về gap year – năm học thứ 13 của người trẻ thế kỉ 21.

Gap year là gì?

Ở đây, bài viết sẽ không nhắc lại định nghĩa gap year bởi nó đã quá phổ biến, mà chỉ nhấn mạnh ở khía cạnh “gap year không phải là gì”. Nhiều bạn trẻ lựa chọn làm những công việc không đòi hỏi chuyên môn, trình độ sau khi tốt nghiệp trung học nhưng thật sự điều này có tác động tiêu cực đến kết quả tại trường đại học khi họ quay lại với sách vở.

Liệu bạn đã hiểu đúng về gap year? (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)
Liệu bạn đã hiểu đúng về gap year? (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)

Jeffrey Selingo – tác giả quyển There is life after college, giải thích về sự ảnh hưởng này: “Các học sinh tạm hoãn việc đi học đại học để làm một công việc nào đó, chỉ để ‘tìm kiếm bản thân’ như lời họ nói, thật ra sẽ không thể hiện tốt như những bạn khác. Điểm thấp, rớt môn là những nguy cơ họ có thể sẽ phải đối mặt”.

Thay vào đó, theo ông, trải nghiệm trong năm gap year nên là một sự kiện có sức ảnh hưởng lớn, mang lại sự thay đổi tích cực cho bản thân học sinh và đặc biệt là phải khác so với những gì mà phần lớn các học sinh đều làm khi nghĩ đến gap year. Những công việc này bao gồm công việc ý nghĩa và phù hợp với sở thích, một nghiên cứu chuyên ngành, cống hiến vì cộng đồng, du lịch đến một vùng đất xa lạ, hay tốt nhất là một trải nghiệm tổng hợp của tất cả những thứ trên. Các học sinh có thể tự túc lên kế hoạch cho chuyến hành trình của mình, hay đơn giản hơn là tham gia vào chương trình của các tổ chức tình nguyện, phi quốc gia, phi lợi nhuận. Nếu may mắn, các bạn còn được đài thọ hoàn toàn mọi chi phí ăn ở, sinh hoạt và đi lại nữa.

Đi gap year về thì được gì?

Nếu bạn đang hoang mang vì sợ “tụt hậu” sau một năm tung tăng và không thể nào bắt kịp với chúng bạn khi quay trở lại học thì hãy quẳng nỗi lo ấy sang một bên, vì các nghiên cứu trên đối tượng là các sinh viên của đại học Middlebury ở Vermont và đại học North Carolina ở Chapel Hill chứng minh rằng sinh viên có gap year đạt được điểm trung bình (GPA) cao hơn rõ rệt so với những sinh viên không đi gap year. Theo ông Selingo, những sinh viên có gap year có xu hướng tập trung học hành và ít khi sa đà vào thú vui có hại như nhậu nhẹt, cờ bạc...

Các sinh viên gap year sẽ tập trung vào học tập và ít sa đà vào các thú vui độc hại. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)
Các sinh viên gap year sẽ tập trung vào học tập và ít sa đà vào các thú vui độc hại. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)

Abby Falik, người sáng lập Global Citizen Year – một chương trình kết hợp giữa du lịch, học ngoại ngữ và hoạt động cộng đồng với 500 người tham gia, cũng đã xác nhận rằng những chương trình hỗ trợ gap year như Global Citizen Year như một bước chuẩn bị hoàn chỉnh cho cuộc sống đại học của nhiều học sinh. Bà chia sẻ: “90% các bạn trẻ tham gia chương trình Global Citizen Year của chúng tôi, trong đó có cả những bạn đăng kí vào một trường đại học khác, đều đưa ra được lựa chọn trường đại học đúng đắn và phù hợp với bản thân hơn”.

Sau khi xác định được đam mê đích thực của mình sau gap year, các sinh viên đã hoàn toàn sẵn sàng để thể hiện bản thân tại môi trường đại học. 94% cựu thành viên của tổ chức này đang có kết quả học tập rất tốt và dự kiến sẽ tốt nghiệp đúng hạn. Đây là một con số khá trùng hợp với nhiều nghiên cứu về học sinh, sinh viên gap year trước đó.

Hầu hết sinh viên gap year đều tốt nghiệp đúng hạn. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)
Hầu hết sinh viên gap year đều tốt nghiệp đúng hạn. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)

Dale Stephens, quản lí dự án của UnCollege – một chương trình kết hợp giữa kinh doanh và định hướng tại San Francisco, cũng nhận thấy rằng những người từng tham gia vào chương trình của ông đều đạt kết quả tốt ở trường đại học, đôi khi nhận được học bổng hàng năm. Những sinh viên này còn xây dựng được mối quan hệ tốt với các giảng viên, giáo sư, nơi thực tập ngay trên ghế giảng đường, và sau đó thì tốt nghiệp đúng hạn.

Ai nhận được nhiều lợi ích nhất khi gap year?

Tất nhiên đó là các học sinh chấp nhận bước khỏi vòng an toàn để theo học “trường đời” trong 1 năm rồi, nhưng theo tác giả Selingo thì gap year giúp ích rất nhiều cho các nam sinh viên, bởi hiện nay, số lượng nam sinh viên tốt nghiệp thấp hơn số lượng nữ sinh viên.  

Người được lợi nhiều nhất từ gap year chính là các nam sinh. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)
Người được lợi nhiều nhất từ gap year chính là các nam sinh. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)

Còn theo Stephens thì ông cho rằng gap year sẽ giúp những người chán ghét với kiểu giáo dục truyền thống – tức ngồi trong lớp, học, đọc, viết, làm bài tập, nghiên cứu…, tìm thấy niềm đam mê thực sự của bản thân.

Một số lưu ý về gap year cho học sinh Việt Nam

Không giống như các trường ở châu Mĩ hay châu Âu, học sinh chỉ việc nộp hồ sơ vào ngôi trường mình mong muốn học và chờ chấp nhận, các học sinh Việt Nam phải cày ngày cày đêm mới có được tấm vé danh dự vào đại học. Vậy, nếu không muốn tiếp tục guồng quay mà học sinh lớp 12+ nào cũng mắc vào, bạn nên bắt đầu từ đâu?

Nếu bạn vẫn chưa xác định được ngành học phù hợp với đam mê, sở thích thật sự, có lẽ ngoài 1 năm gap year để xác định, bạn cần thêm 1 năm nữa để… ôn thi và thi lại vào đại học.

Nếu bạn đã đỗ đại học mình yêu thích và muốn thu thập thêm trải nghiệm từ gap year thì hãy liên hệ Phòng đào tạo hoặc Phòng công tác sinh viên của trường đại học để bảo lưu kết quả học tập. Bạn có thể bảo lưu 1 kì hoặc 1 năm học tùy theo dự định cá nhân cho gap year. Thủ tục xin bảo lưu có thể kéo dài khoảng 2 tuần.

Một số gợi ý cho gap year ý nghĩa

Dưới đây là một số hoạt động, tổ chức, chương trình được dân gap year Việt Nam và quốc tế biết đến nhiều nhất:

#1 Au Pair: là tên một hình thức giao lưu văn hóa quốc tế mà ở đó các bạn trẻ sẽ được ra nước ngoài và sinh sống trong gia đình người bản xứ trong thời gian một năm mà không hề mất bất cứ sinh hoạt phí nào. Đây là một chương trình đã rất phổ biến trên toàn thế giới, mỗi năm đều có hàng trăm nghìn các bạn trẻ từ khắp năm châu tham gia chương trình Au Pair tại khắp các nước.

Một bạn trẻ Việt và gia đình nuôi. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)
Một bạn trẻ Việt và gia đình nuôi. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)

#2 Global Citizen của AIESEC: là một chương trình thực tập sinh quốc tế mang đến cơ hội cho giới trẻ đi ra nước ngoài, làm việc cho các dự án cộng đồng trong vòng 6-8 tuần, nhằm giúp họ có cơ hội trải nghiệm môi trường quốc tế, phát triển bản thân cũng như tạo ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng.

Nhờ những chương trình công dân toàn cầu như thế này, bạn sẽ có thêm được nhiều bạn mới từ mọi quốc gia trên thế giới. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)
Nhờ những chương trình công dân toàn cầu như thế này, bạn sẽ có thêm được nhiều bạn mới từ mọi quốc gia trên thế giới. (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)

#3 Các tổ chức tình nguyện vì cộng đồng với nhiều công việc khác nhau như hậu cần, nấu ăn, dạy trẻ em học, giúp đỡ các em nhỏ làm bài tập về nhà.

#4 Cộng tác viên viết bài cho các trang báo mạng, kênh thông tin nếu bạn viết lách tốt và có khả năng biên dịch tốt.

#5 Thử tài kinh doanh, như mở một shop nhỏ trên Instagram chẳng hạn.

#6 Du lịch xuyên Việt. Đi đến đâu thì xin việc làm ở đó để… kiếm tiền đi tiếp.

Du lịch một mình, tại sao không? (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)
Du lịch một mình, tại sao không? (Ảnh minh họa. Nguồn: Internet)

#7 Hoặc du lịch hết các quốc gia Đông Nam Á nếu bạn “rủng rỉnh” tiền.

#8 Học một ngôn ngữ mới, lạ, nếu có thể, như tiếng Thái, tiếng Malaysia…

#9 Học thiết kế, viết code.

 

YAN NEWS VIDEO
Subscribe ngay YANNewsTube