Đừng cười nhạo hay chê bai khi con nói lắp

|

Nguyên nhân làm trẻ chậm nói là do trẻ có những vấn đề về cơ quan phát âm (tai, mũi, họng), cơ quan chỉ huy (não bị dị tật bẩm sinh, bại não, những di chứng sau xuất huyết não, viêm màng não...). Nguyên nhân tâm lý là do gia đình hoặc quá cưng chiều, hay bỏ bê trẻ, hoặc đã xảy ra một biến cố nào đó làm ảnh hưởng đến tâm lý trẻ. Việc chậm nói không có nghĩa trẻ sẽ bị tự kỷ vì có rất nhiều phụ huynh nhầm lẫn giữa hai vấn đề này. 

Đừng cười nhạo hay chê bai khi con nói lắp

Còn nói lắp được định nghĩa là tình trạng âm thanh nói ra thường xuyên bị ngắt quãng, lặp lại âm, kéo dài âm hoặc dùng rất nhiều từ đệm (à…, ờ…, ừm…) chen vào giữa các từ trong câu. Trong đầu của một đứa trẻ luôn có rất nhiều câu hỏi, rất nhiều ý nghĩ thoắt đến rồi đi; khi tập biến những suy nghĩ của mình thành lời nói, bé sẽ dễ phạm phải sai lầm, nhất là khi bé mệt, buồn hoặc đang phấn khích… bạn sẽ thấy con rất dễ nói lắp. 

Chị Mai Quỳnh Anh chia sẻ về tình trạng của con trai út như sau: "Con tôi hiện nay đã gần 4 tuổi nhưng cháu vẫn không thể nói chuyện lưu loát được, cứ nói đc vài chữ là lại bị lắp bắp, cà lăm. Nhiều lần không thể diễn đạt được hết ý mà lại ngại nên cháu không nói nữa, dần dần trở nên ít nói hơn hẳn. So với các bạn cùng trang lứa, cháu hầu như chẳng nói gì nhiều, suốt ngày chỉ ngồi chơi với xe đồ chơi. Liệu đây có phải là tình trạng bình thường không hay do con tôi đang gặp phải vấn đề gì?"

Vấn đề của bé gặp phải cũng là vấn đề mà đa số các bé đều từng trải qua trong độ tuổi từ 3-5 tuổi. Bé hoàn toàn không có vấn đề gì về ngôn ngữ cả, điều quan trọng là sự hỗ trợ của bố mẹ và gia đình để bé cải thiện tình trạng cũng như phát triển khả năng ngôn ngữ. 

Đừng cười nhạo hay chê bai khi con nói lắp

Chúng tôi xin gửi tới chị cùng gia đình một số phương pháp dạy con nói rất đơn giản để xử lý tình trạng của bé như sau:

- Cho bé thực hiện và luyện tập các bài tập phát âm thông qua các trò chơi, ví dụ: Tìm tất cả những từ có cùng các âm đầu như rù rì, rung rinh, rúc rích, rực rỡ, rộn ràng… Bài tập này không những giúp các bé tập phát âm mà còn tăng vốn từ vựng cho các bé, giúp bé sử dụng ngôn ngữ mô tả linh hoạt hơn. Cha mẹ cần tâm lý và tạo cơ hội cho bé chiến thắng trong các cuộc thi về từ và động viên bé bằng những món quà nho nhỏ.

- Luôn nhắc nhở bé chuẩn bị trước khi nói bằng cách khi bé chuẩn bị nói, mẹ hoặc bố của bé hãy yêu cầu bé hít một hơi thật sâu và hỏi lại bé: "Con định nói gì nào? Bố/mẹ đã sẵn sàng nghe con nói!".

- Hãy giúp bé bằng cách nhắc bé nói thật chậm để bé không cà lăm khi nói quá nhanh.

- Cho bé tập hát với các bài hát có giai điệu vui vẻ, tốc độ từ chậm đến nhanh hơn để bé có thể thích nghi với việc phát âm liên tục.

- Hãy hỏi chuyện bé mỗi khi đi học về và giúp bé xử lý các vấn đề đã xảy ra trên lớp. 

Đừng cười nhạo hay chê bai khi con nói lắp

Về việc bé mất tự tin khi giao tiếp, mẹ nên thực hiện theo các gợi ý sau đây:

- Chủ động cho bé đề xuất các kế hoạch khi lập kế hoạch ngày nghỉ cho gia đình, khuyến khích bé nói.

- Động viên bé tham gia các hoạt động giới thiệu bản thân, đứng trên sân khấu hay nói về gia đình mình.

- Cho bé thời gian chia sẻ về những người thân, sở thích, đồ vật mà bé muốn được giới thiệu (khoe) với các bạn hoặc với người thân trong gia đình.

- Hãy giao cho bé một trọng trách trong gia đình để bé thấy mình cũng quan trọng và có vị trí thật sự trong đời sống hàng ngày như đánh thức cả nhà dậy vào mỗi buổi sáng, đốc thúc việc vệ sinh cá nhân và vào bàn ăn sáng.

Chữa chứng nói lắp của con và tạo cho con thói quen nói bình thường lưu loát không phải là việc ngày một ngày hai mà đòi hỏi phải qua nhiều tháng, thậm chí lâu hơn nữa, bố mẹ cần phải có sự chuẩn bị kiên nhẫn giúp con tập luyện dần dần.

Chúc mẹ và bé sẽ có những giây phút luyện tập vui vẻ bên nhau. Quan trọng nhất là mẹ hãy động viên, khuyến khích bé để bé luôn cảm thấy có mẹ ở bên cạnh bé nhé.

Theo chị Hương Thu - Chuyên viên tư vấn tâm lý, đào tạo của Viện nghiên cứu giáo dục/SKCĐ

;
YAN NEWS VIDEO
Subscribe ngay YANNewsTube
Loading...