Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

|

Bên dưới là núi đá thăm thẳm, xung quanh là bầy ong cực kì hung dữ, hầu như ai cũng phải chịu đựng những cú chích như thiêu đốt của những con ong dữ tợn.

Suốt nhiều thế kỉ qua, bộ tộc người Gurung ở Nepal đã và đang sống dựa vào nghề thu thập mật ong trên các vách đá ở độ cao 60-100m, mạo hiểm tính mạng mình vì truyền thống lâu đời được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Thế nhưng hiện tại, truyền thống này đang dần mai một vì sự sụt giảm của số lượng ong ở đây cũng như sự nở rộ của việc mua bán và sử dụng mật ong, cộng với đó là những tác động của con người vào môi trường sinh thái do du lịch gây ra và biến đổi khí hậu.

Săn mật ong rừng trên các vách đá cheo leo là truyền thống có từ lâu đời của bộ tộc người Gurung ở Nepal.
Săn mật ong rừng trên các vách đá cheo leo là truyền thống có từ lâu đời của bộ tộc người Gurung ở Nepal.

Người Gurung, hay còn gọi là người Tamu, là một bộ tộc người thiểu số sinh sống giữa các hẻm núi đá cheo leo ở Nepal. Lịch sử của họ hiện vẫn còn là bí ẩn lớn với nhân loại vì không có nhiều sử sách ghi lại, tuy nhiên các nhà nghiên cứu tin rằng bộ tộc này có nguồn gốc từ Tây Tạng và di cư sang đây từ thế kỉ thứ 6.

Truyền thống săn mật ong của người Gurung diễn ra mỗi năm hai lần, mỗi lần kéo dài 3 ngày. Những người đàn ông ở đây đều là những tay săn mật ong cự phách, chỉ sử dụng thang dây tự bện và những cây giáo dài có tên tango để tiếp cận và thu thập những tổ ong mật bám trên các vách đá vô cùng hiểm trở của dãy Himalayas, ở các vị trí hầu như không thể tiếp cận được theo cách thông thường, dù là người hay thú.

Trước khi thu thập tổ ong, họ phải cúng tế thần núi để buổi đi săn được suôn sẻ và bội thu.
Trước khi thu thập tổ ong, họ phải cúng tế thần núi để buổi đi săn được suôn sẻ và bội thu.

Trước khi bắt đầu thu thập mật ong, các thợ săn mật (hay còn gọi là kuiche) sẽ bắt buộc cử hành một nghi lễ nhằm xoa dịu các vị thần của núi đá. Họ sẽ cúng tế một con cừu, dâng lên hoa quả và lúa gạo, sau đó cầu nguyện các vị thần che chở cho họ. Đây là nghi lễ rất quan trọng vì họ phải leo lên đến độ cao 60-100m, hoàn toàn không có trang phục bảo vệ, và dựa tất cả vào sự chắc chắn của chiếc thang dây cùng sự khéo léo, dẻo dai của cơ thể người đi săn. Tất nhiên công việc nguy hiểm này không thể tránh khỏi tai nạn và những cái chết bất thần, và người Gurung cho rằng lỗi là do họ đã không cầu nguyện đủ thành tâm.

Trước khi leo lên cao, nhóm người đi săn sẽ gom cây lá khô trong rừng và hun khói để đuổi hết ong ra khỏi tổ. Sau khi hàng ngàn con ong đá, loài ong mật lớn nhất thế giới, điên tiết túa ra khắp nơi, lúc này các kuiche mới bắt đầu leo lên dây và tiến đến gần những tổ ong vàng óng, to như mặt bàn. Những cây tango dài khoảng 7m, đầu gắn lưỡi liềm sẽ nhanh chóng vung ra cắt đứt những mảng tổ ong khỏi vách đá, đồng thời một chiếc thúng có cán dài và dây treo sẽ được hứng ngay bên dưới, sau đó sẽ được hạ xuống đất để một nhóm khoảng 12 người trút lấy mật đem về.

Để bắt đầu, họ sẽ hun khói để đuổi ong ra khỏi tổ.
Để bắt đầu, họ sẽ hun khói để đuổi ong ra khỏi tổ.

Vì không mang đồ bảo hiểm và phải đong đưa suốt nhiều giờ liền trên dây, bên dưới là núi đá thăm thẳm, xung quanh là bầy ong cực kì hung dữ, hầu như kuiche nào cũng phải chịu đựng những cú chích như thiêu đốt của những con ong dữ tợn. Khắp thân thể họ bê bết mật, máu, những vết trầy sướt và sưng phù, nhưng có lẽ họ đã quá quen với điều đó. Sau khi lấy xong mật, họ sẽ thu dọn mọi thứ và lội bộ về làng trong khoảng 3 tiếng đồng hồ với 20kg mật trên lưng, sau đó sẽ chia đều số mật tìm được cho mọi người trong làng.

Trong suốt cả năm, người Gurung chỉ đi săn một lần vào mùa hè và một lần vào mùa xuân, thời gian còn lại để cho ong tiếp tục sinh sôi nảy nở và làm tổ. Dân làng ở đây chỉ giữ lại mật ong mùa hè để pha trà và ăn uống, còn mật ong mùa xuân, thường được gọi là mật ong đỏ vì màu sắc đặc biệt của nó, dùng để bán sang các nước như Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc làm thuốc chữa bệnh.

Hàng ngàn con ong dữ tợn túa ra khắp một mảng núi.
Hàng ngàn con ong dữ tợn túa ra khắp một mảng núi.

Tuy nhiên trong những năm gần đây, truyền thống săn mật ong rừng của người Gurung bị đe dọa nghiêm trọng vì nhiều lí do: sự sụt giảm của số lượng ong mật vì biến đổi khí hậu; sự gia tăng về nhu cầu sử dụng mật ong cũng như danh tiếng của mật ong Himalayas khiến cho ngày càng có nhiều người biết đến và sử dụng loại mật ong thiên nhiên này; sự gia tăng của các dịch vụ du lịch kết hợp săn mật ong cho khách nước ngoài dẫn đến sự cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên quí hiếm này vì họ đi săn hầu như mọi thời điểm trong năm. Trước kia, mỗi lần đi săn, người Gurung đều mang về ít nhất là 200l mật ong, thế nhưng thời gian gần đây họ chỉ có thể kiếm được khoảng 70l.

Một lí do nữa cho sự mai một của truyền thống ngàn đời này, đó là ngày càng ít người trong làng theo đuổi công việc này và những người trẻ tuổi không có hứng thú đi săn và học cách săn mật ong như cha ông họ ở các thế hệ trước, nguyên nhân xuất phát từ sự phát triển của du lịch và quá trình công nghiệp hóa, và vì công việc này quá nguy hiểm, có thể đánh đổi bằng cả tính mạng. Andrew Newey, nhà báo thực hiện bộ ảnh này, cho biết:

“Đây là công việc quá sức nguy hiểm, họ không mấy hào hứng với viễn cảnh phải mạo hiểm tính mạng vì nó. Khi các bô lão trong làng đến tuổi nghỉ ngơi, sẽ còn rất ít người theo đuổi công việc này.”

Người thợ săn lúc này sẽ leo lên cao trên những chiếc thang dây tự bện.
Người thợ săn lúc này sẽ leo lên cao trên những chiếc thang dây tự bện.

Mặt đất bên dưới sâu hun hút và vô cùng nguy hiểm.
Mặt đất bên dưới sâu hun hút và vô cùng nguy hiểm.

Có thể thấy các tổ ong này bám ở những vị thế cực kì hiểm trở và khó tiếp cận, để tránh người và thú.
Có thể thấy các tổ ong này bám ở những vị thế cực kì hiểm trở và khó tiếp cận, để tránh người và thú.

Các thợ săn sẽ dùng một cây tre dài có gắn lưỡi liềm để cắt đứt tổ ong khỏi vách đá.
Các thợ săn sẽ dùng một cây tre dài có gắn lưỡi liềm để cắt đứt tổ ong khỏi vách đá.

Công việc đòi hỏi sự khéo léo và dẻo dai.
Công việc đòi hỏi sự khéo léo và dẻo dai.

Một chiếc rổ sẽ ngay lập tức được đưa vào hứng mật.
Một chiếc rổ sẽ ngay lập tức được đưa vào hứng mật.

Suốt thời gian đó họ sẽ phải chịu đựng những vết đốt nhức nhối của bầy ong.
Suốt thời gian đó họ sẽ phải chịu đựng những vết đốt nhức nhối của bầy ong.

Thân thể họ sưng phù và bê bết mật và máu.
Thân thể họ sưng phù và bê bết mật và máu.

Những miếng mật vàng tươi mọng nước.
Những miếng mật vàng tươi mọng nước.

Chúng được thòng xuống bên dưới để người hỗ trợ ở dưới trút ra mang về.
Chúng được thòng xuống bên dưới để người hỗ trợ ở dưới trút ra mang về.

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Cận cảnh một tổ ong tuyệt đẹp đã được cắt xuống.
Cận cảnh một tổ ong tuyệt đẹp đã được cắt xuống.

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc này vô cùng nguy hiểm, có thể đánh đổi cả tính mạng.
Công việc này vô cùng nguy hiểm, có thể đánh đổi cả tính mạng.

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Nhưng nó đã là truyền thống lâu đời của người dân nơi đây.
Nhưng nó đã là truyền thống lâu đời của người dân nơi đây.

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Những người hỗ trợ ở dưới tranh thủ thưởng thức những miếng mật vụn rơi rụng xung quanh.
Những người hỗ trợ ở dưới tranh thủ thưởng thức những miếng mật vụn rơi rụng xung quanh.

Công việc nguy hiểm nhất thế giới: săn mật ong ở độ cao gần trăm mét

Mật sẽ được mang về làng và chia đều cho tất cả mọi người.
Mật sẽ được mang về làng và chia đều cho tất cả mọi người.

Tuy nhiên truyền thống này đang bị mai một vì nhiều lí do.
Tuy nhiên truyền thống này đang bị mai một vì nhiều lí do.

Hiện tại chỉ có các bô lão trong làng là vẫn còn theo đuổi công việc nguy hiểm này.
Hiện tại chỉ có các bô lão trong làng là vẫn còn theo đuổi công việc nguy hiểm này.

(Ảnh: Andrew Newey)

;
YAN NEWS VIDEO
Subscribe ngay YANNewsTube
Loading...