Chuyện ít người biết về ngày đưa và rước ông Táo

|

Hàng năm, cứ đến ngày 23 tháng chạp, mọi người lại đưa ông Táo về trời. Do phong tục, văn hóa nên người dân có cách đưa ông Táo khác nhau. Ở miền Bắc người dân cỗ cúng gồm 3 mũ ông công, cá chép vàng. Người miền Trung cúng thêm con ngựa giấy, miền Nam chỉ cần mũ, áo ông công là đủ. Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ cũng đưa ra thắc mắc, ngày 23 ông ông Táo về trời, vậy các ông quay lại vào ngày nào?

Từ lâu, thờ cúng ông Táo, ông Công là một tập tục tín ngưỡng phổ biến đối với gia đình người Việt. Và cứ đến ngày 23 tháng Chạp hàng năm, người dân lại tiễn các ông về trời. Đây được xem là cột mốc báo hiệu Tết đã về. Bởi, từ ngày ông Táo về trời, mọi người nô nức đi mua sắm, dọn dẹp, trang hoàng, chuẩn bị mọi thứ trong không khí khẩn trương, tất bật hơn.

Mâm cúng ông Táo của người miền Bắc thường có 3 con cá chép. Ảnh: Internet
Mâm cúng ông Táo của người miền Bắc thường có 3 con cá chép. Ảnh: Internet

Theo tục cổ truyền, tùy vào phong tục, văn hóa mà mỗi miền có cách đưa ông táo về trời khác nhau. Người miền Bắc hay cúng một con cá chép (hay cá vàng) còn sống thả trong chậu nước. Sau đó, cá sẽ được phóng sinh ra ao hồ hay ra sông. Cá chép với ý nghĩa phú quý, có sức vượt vũ môn sẽ đưa ông Táo về trời nhanh chóng. Ở miền Trung, người dân hay cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ.

Người miền Nam thường cúng ông Táo bằng trái cây, xôi chè... Ảnh: Internet
Người miền Nam thường cúng ông Táo bằng trái cây, xôi chè... Ảnh: Internet

Còn miền Nam, các nhà chỉ cúng mũ, áo và bữa ăn ngọt như chè, xôi, bánh, trái cây, hàm chứa ý nghĩa mong ông Táo sẽ bẩm báo lại Ngọc Hoàng những lời ngọt ngào. Khi khấn, đa phần không cầu xin phú quý, không cầu xin no đủ, mà chỉ xin Táo công bẩm báo điều tốt, bớt nói điều không hay.

Chuyện ít người biết về ngày đưa và rước ông Táo

Ngày 23 tháng Chạp người dân thường mua cá chép để tiễn ông Táo về chầu Ngọc Hoàng. Ảnh: Internet
Ngày 23 tháng Chạp người dân thường mua cá chép để tiễn ông Táo về chầu Ngọc Hoàng. Ảnh: Internet

Người Việt quan niệm, ông Táo định đoạt phúc đức cho gia đình vì ông nắm hết mọi việc trong nhà, để ông phù trợ được nhiều điều may mắn trong năm mới thì phải chuẩn bị lễ tiễn ông tươm tất. Sau lễ cúng, người ta rút hết chân nhang đem đốt, hàm chứa ý nghĩa tẩy uế và tái sinh với những mong cầu mới mẻ, ý nghĩa cho cuộc sống.

Tranh vui về ngày đưa và rước ông Táo vào dịp Tết. Ảnh: TTT
Tranh vui về ngày đưa và rước ông Táo vào dịp Tết. Ảnh: TTT

Và từ 30 Tết (trước giao thừa) đến mùng 7 Tết, các nhà lại dán ảnh Táo quân để mời ngài quay trở lại.

Ông Táo và ông Công là khác nhau?

Theo quan niệm dân gian Việt Nam, ngày 23 Tết thì Táo quân sẽ cưỡi cá chép bay về trời để báo cáo với Ngọc Hoàng về chuyện tốt chuyện xấu của mỗi gia đình.

Vì vậy, ngày 23 Tết người Việt ta thường cúng để mong ông Táo lên trời sẽ báo cáo những điều tốt về gia đình, những điều chưa tốt thì “tạm” không báo cáo để sang năm gia đình tiếp tục sửa chữa, như thế thì Ngọc Hoàng mới thương mà phù hộ.

Cúng ông Công ông Táo cũng là một báo hiệu Tết đang đến rất gần. Ảnh: Internet
Cúng ông Công ông Táo cũng là một báo hiệu Tết đang đến rất gần. Ảnh: Internet

Tuy vậy, mọi người vẫn cứ hay gọi ngày 23 Tết là ngày cúng ông Công, ông Táo. Vậy thực ra ông Công (Thổ Công) và ông Táo (Táo quân) là hai ông hay một ông?

Theo sự tích, Trọng Cao có vợ là Thị Nhi. Cặp vợ chồng này chung sống với nhau đã lâu mà không con, nên sinh ra buồn phiền, hay cãi cọ nhau.

Một hôm, Trọng Cao giận quá, đánh vợ. Thị Nhi bỏ nhà ra đi sau đó gặp và bằng lòng làm vợ Phạm Lang. Khi Trọng Cao hết giận vợ, nghĩ lại mình cũng có lỗi nên đi tìm vợ. Khi đi tìm vì tiền bạc đem theo đều tiêu hết nên Trọng Cao đành phải đi ăn xin.

Khi Trọng Cao đến ăn xin nhà Thị Nhi, thì hai bên nhận ra nhau. Thị Nhi rước Trọng Cao vào nhà, hai người hàn huyên chuyện cũ và Thị Nhi tỏ lòng hối hận vì đã trót lấy Phạm Lang làm chồng.

Phạm Lang trở về nhà, sợ chồng bắt gặp Trọng Cao nơi đây thì sẽ hiểu lầm nên Thị Nhi bảo Trọng Cao ẩn trong đống rơm ngoài vườn. Phạm Lang về nhà liền ra đốt đống rơm để lấy tro bón ruộng. Trọng Cao không dám chui ra nên bị chết thiêu. Thị Nhi trong nhà chạy ra thấy Trọng Cao đã chết bởi sự sắp đặt của mình nên nhào vào đống rơm đang cháy để chết theo.

Phạm Lang gặp tình cảnh quá bất ngờ, thấy vợ chết không biết tính sao, liền nhảy vào đống rơm đang cháy để chết theo vợ.

Linh hồn của ba vị được đưa lên Thượng Đế. Thượng Đế thấy ba người đều có nghĩa, nên sắc phong cho làm Táo Quân, gọi chung là: Định Phúc Táo Quân nhưng mỗi người giữ một việc. Theo đó, Phạm Lang làm Thổ Công, trông coi không gian bao quanh gia đình, một số nơi quan niệm là coi việc bếp núc. Danh hiệu: Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.

Trọng Cao làm Thổ Địa, trông coi việc nhà cửa, đất đai. Danh hiệu: Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần

Thị Nhi làm Thổ Kỳ, trông coi việc trồng trọt, chăn nuôi, chợ búa. Danh hiệu: Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chánh Thần. Nếu như vậy thì Ông Táo và ông Công là khác nhau hoàn toàn. Tuy nhiên, cho dù truyền thuyết, sự tích có như thế nào thì việc cúng ông Công ông Táo cũng là truyền thống tốt đẹp bao đời nay của người Việt và là dấu hiệu cho thấy thực sự Tết đang đến rất gần.

 

loading...
;
YAN NEWS VIDEO
Subscribe ngay YANNewsTube