[Bóng Đá] Sự phát triển chiến thuật trong lịch sử World Cup: Càng đơn giản càng dễ thành công

Một đội yếu hơn, thua về tài năng, vẫn có thể chiến thắng hoặc chí ít cũng không thua một đối thủ mạnh, trên tài, nếu đội yếu hơn có chiến thuật hợp lý.

Xem thêm
> So sánh World Cup và Champions League: Tiếng & Miếng
> 10 nhân tố mới hứa hẹn ở World Cup 2014
> 10 ca khúc hay nhất trong lịch sử World Cup


	
	Việc chuyển Didi (ngoài cùng bên phải) vào chơi vị trí tiền vệ trung tâm là bước đột phá chiến thuật giúp Brazil có 2 chức vô địch World Cup liên tiếp
Việc chuyển Didi (ngoài cùng bên phải) vào chơi vị trí tiền vệ trung tâm là bước đột phá chiến thuật giúp Brazil có 2 chức vô địch World Cup liên tiếp

Còn khi đã hơn về tài năng, lại có chiến thuật độc đáo, các đội mạnh nghiễm nhiên trở thành ứng viên vô địch World Cup, mà trong nhiều trường hợp thì họ đi vào lịch sử với những danh hiệu thuyết phục.

DỒN NGƯỜI VÀO KHU GIỮA SÂN

Trong hơn chục năm gần đây, sơ đồ chiến thuật phổ biến nhất ở đấu trường World Cup luôn là 4-2-3-1. Sơ đồ này gồm đến 5 cầu thủ chơi ở hàng tiền vệ, đáp ứng được nhu cầu quan trọng nhất trong bóng đá hiện đại là có đủ người tranh chấp ở khu giữa sân - vốn luôn là khu vực quan trọng nhất.

Thực chất, đấy cũng chỉ là chi tiết cụ thể cho một xu hướng chung, đã liên tục phát triển từ thập kỷ 1950 đến nay. Đấy là xu hướng tăng cường nhân sự cho khu vực giữa sân. 

Brazil vô địch World Cup 1958 với sơ đồ 4-2-4 nhờ có Didi quá xuất sắc ở khu giữa (Didi chính là cầu thủ hay nhất giải ấy). Ông chuyển từ vị trí hữu nội (hộ công phải) trong đội hình WM về vòng tròn giữa sân và trở thành tiền vệ trung tâm đầu tiên trong bóng đá đỉnh cao. Trước đó, khi sơ đồ WM (3-2-5) ngự trị khắp thế giới, đội hình coi như bị cắt đôi bởi hàng công (chữ W) và hàng thủ (chữ M), khái niệm tiền vệ còn rất nhạt nhòa.

Từ Brazil 1958 (sơ đồ 4-2-4) đến Brazil 1962 (4-3-3) và Anh 1966 (4-4-2), các nhà vô địch World Cup liên tục thành công bằng phương án bớt 1 tiền đạo, thêm 1 tiền vệ. Các sơ đồ ấy đều đi vào huyền thoại vì nó quá hợp lý, quá thành công, và quan trọng là quá dễ để các đội khác rập khuôn. 

Brazil linh động hoán chuyển giữa 4-2-4 và 4-4-2 tại World Cup 1970. Đội Đức chơi 4-3-3 tại World Cup 1974. Argentina chơi 4-4-2 tại World Cup 1978. Italia chơi 4-3-3 tại World Cup 1982. 

Mãi đến World Cup 1986 thì Argentina mới lại giới thiệu một sơ đồ mới lên ngôi vô địch: 3-5-2. Cũng chẳng ra ngoài nguyên tắc đảm bảo nhân sự cho hàng tiền vệ! Trong suốt thập niên 1990, các đội Đức, BrazilPháp đều vô địch World Cup với sơ đồ 4-4-2. Vấn đề chiến thuật coi như bão hòa từ đó.


	
	Diego Maradona và World Cup 1986
Diego Maradona và World Cup 1986

VÌ SAO KHÔNG NÊN CẦU KỲ?

Sơ đồ 4-3-3 đi vào huyền thoại vì ngay lần đầu xuất hiện, nó đã đem về cho Brazil chức vô địch World Cup 1962, chưa kể vì cách hoán chuyển (từ 4-2-4) hợp lý mà lực lượng già nua của Brazil không bị hạ bệ. 

Sơ đồ 4-4-2 đi vào huyền thoại cũng vì nó xuất hiện lần đầu tiên và lập tức đem về cho đội tuyển Anh chức vô địch World Cup 1966, giữa lúc cả thế giới đang chơi 4-3-3. Đấy cũng là vì sự sáng tạo của HLV Alf Ramsey trong bối cảnh ông không có tiền đạo cánh xuất sắc để chơi 4-3-3.

Ngoài ra, chỉ có các sơ đồ 4-2-4 và 3-5-2 đáng gọi là nổi tiếng khi người ta nhìn lại lịch sử phát triển chiến thuật. Bóng đá đỉnh cao (gồm cả World Cup) còn có rất nhiều sơ đồ khác như 3-4-3 “kiểu Ý”, 3-4-1-2, 4-2-2-2, 4-1-4-1, 3-3-1-3..., nhưng ấn tượng từ các sơ đồ này thì rất nhạt nhòa.

Trên nguyên tắc, chiến thuật bóng đá giống như một cái chăn nhỏ, đắp dọc thì hở ngang, nghĩa là không có sơ đồ chiến thuật nào hoàn toàn tối ưu. Nhưng, vì sao các sơ đồ phức tạp hoặc cầu kỳ thường không đem lại thành công ở trận địa World Cup? 

Đấy là vì các ĐTQG không tập trung thường xuyên, cầu thủ thì lại góp nhặt từ nhiều hoặc rất nhiều CLB khác nhau nên khó đảm bảo tính nhuần nhuyễn, ăn ý trong lối chơi. Sơ đồ chiến thuật càng đơn giản, phổ biến, dễ ráp nối đội hình, thì càng tốt.

Có những cách chơi mang tính chiến thuật rất cao, đọng lại trong lịch sử World Cup. Đội Đức từng phát triển vai trò libero một cách độc đáo, Italia chuyên phòng thủ “đổ bê tông”, Hà Lan chơi thứ bóng đá tổng lực hoặc TBN chơi kiểu Tiqui-Taca. Nhưng nhìn chung, tất cả cũng chỉ dựa trên nền tảng là sơ đồ chiến thuật 4-3-3. 

Một cách tổng quát: tùy theo hoàn cảnh riêng (có hay không có trung phong giỏi, có hay không có hậu vệ cánh giỏi...) mà các đội bây giờ chọn một sơ đồ chiến thuật phù hợp cho mình. Chỉ biết chắc một điều: sẽ chẳng có sơ đồ nào vừa mới, lại vừa thành công vang dội tại World Cup 2014.

 

4 chiến thuật các nàng cần biết để từ chối lời tỏ tình hiệu quả, khéo léo nhất

Chiến thuật

Châu Á Black Pink 1 giờ trước

Tung ra MV kỷ lục chỉ đạt thành tích đứng sau BTS tại thị trường Hàn Quốc, thế nhưng mới đây, DDU-DU DDU-DU đã gây ấn tượng khi vượt mặt BTS trong Music Core.

Sao Việt Sao Việt 24h 1 giờ trước

Với vẻ ngoài khá mạnh mẽ nhưng ít ai biết rằng, Minh Tú cũng có sự yếu đuối riêng như bao cô gái khác và là người sống nặng tình cảm.

Sao Việt Sao Việt 24h 1 giờ trước

Cả Hà Hồ và Cường Đôla đã cùng nhau tái hợp có mặt tự tay tổ chức bữa tiệc đơn giản để tổ chức sinh nhật mừng tuổi mới cho Subeo 8 tuổi.

Top 30 người đẹp trình diễn bikini bốc lửa tại đêm thi Chung khảo Hoa hậu Việt Nam khu vực phía Nam tại Quy Nhơn.

Bóng đá World Cup 2018 11 giờ trước

Vượt qua Tunisia với tỉ số cách biệt, đội tuyển Bỉ là đại diện kế tiếp điền tên mình vào vòng 1/8.

Trong phần thi tiếp theo, các cô gái khoe vóc dáng nóng bỏng trong trang phục bikini, với tông đỏ bên cạnh bài hát của Chi Pu.

TV Show Sao Việt 24h 12 giờ trước

Ali Hoàng Dương liên tục có những “hành động lạ” khi bắt chuyện cùng Hoàng Oanh khiến Dương Triệu Vũ nghi ngờ.

Sao Việt Sao Việt 24h 12 giờ trước

Không lên tiếng xác minh về tin đồn kết hôn với bạn trai vào tháng 10 sắp đến, Lan Khuê vẫn giữ vẻ ngoài rạng rỡ khi xuất hiện trước ống kính.

Ngay sau phần giới thiệu, các thí sinh bước vào vòng thi đầu tiên của đêm Chung khảo, các người đẹp lần lượt khoe dáng thướt tha trên sân khấu với tà áo dài.

Cùng chiêm ngưỡng loạt sao Việt đã diện những bộ cánh đẹp cùng thần thái quyến rũ trên thảm đỏ đêm Chung khảo phía Nam - Hoa hậu Việt Nam 2018.

Sao Việt Sao Việt 24h 13 giờ trước

Không chỉ bí mật tổ chức riêng tại nhà, Khánh Thi còn kết hợp cùng học trò tổ chức bí mật tại lớp dạy khiêu vũ của Phan Hiển.

X Ðóng