An toàn bay, những điều chưa biết - Kỳ 1: "Cảnh sát giao thông" bầu trời

Sau hàng loạt thảm họa kinh hoàng của ngành hàng không trong thời gian qua, với nhiều người, những tò mò về nghề kiểm soát viên không lưu tăng cao. Vậy họ là ai?


	
	Nghề kiểm soát viên không lưu đòi hỏi tinh thần tập trung cao độ - Ảnh: Đ.Ngọc
Nghề kiểm soát viên không lưu đòi hỏi tinh thần tập trung cao độ - Ảnh: Đ.Ngọc

Chúng tôi may mắn khi được Cục Hàng không Việt Nam, Cảng vụ Hàng không miền Trung tạo điều kiện gặp gỡ một kiểm soát viên không lưu đã có thâm niên công tác gần 20 năm, để hiểu hơn những khó khăn, áp lực và cả niềm vui trong công việc của những người được ví là “cảnh sát giao thông trên bầu trời”.

Chúng tôi may mắn khi được Cục Hàng không Việt Nam, Cảng vụ Hàng không miền Trung tạo điều kiện gặp gỡ một kiểm soát viên không lưu đã có thâm niên công tác gần 20 năm, để hiểu hơn những khó khăn, áp lực và cả niềm vui trong công việc của những người được ví là “cảnh sát giao thông trên bầu trời”.

Quyết đoán trong từng giây

Tốt nghiệp Học viện Hàng không cách đây hơn 20 năm, sau đó đi đào tạo tại New Zealand, anh Đinh Văn Ngọc về công tác tại Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân thuộc Công ty Quản lý bay miền Trung, gắn bó vui buồn cùng hàng ngàn chuyến bay.

Sân bay Đà Nẵng là nơi có mật độ cất hạ cánh khá cao với 150 chuyến/ngày; giờ cao điểm từ 10 - 15 chuyến cả đi và đến, chưa kể các máy bay quân sự hoạt động. Dịp lễ tết mật độ tăng thêm 30 - 40%.

“Giống như một cảnh sát giao thông, nghề của chúng tôi là sắp xếp máy bay bay một cách trật tự, giữ khoảng cách để máy bay hạ cánh an toàn”, anh Ngọc nói ngắn gọn khi được hỏi định nghĩa đơn giản nhất về nghề.

Nhưng để làm được việc nghe qua có vẻ đơn giản, ngoài năng lực chuyên môn, kiểm soát viên phải hội tụ rất nhiều yếu tố, như: bình tĩnh, cẩn thận, có khả năng làm việc nhóm và tính quyết đoán để nhanh chóng đưa ra quyết định đúng chỉ dẫn cho phi công vì trong nghề này, thời gian xử lý tình huống được tính bằng phút, bằng giây. Chỉ một phút xao nhãng cũng có thể phải trả cái giá rất đắt.

Theo anh Ngọc, ngoài những căng thẳng hằng ngày đã quen thuộc như tỷ lệ cất hạ cánh cao, máy bay quân sự hoạt động nhiều, thời tiết xấu, còn cả sự số máy bay hỏng hóc trang thiết bị. “Vừa cách đây vài hôm, ca tôi trực đúng thời tiết buổi chiều tại sân bay Đà Nẵng rất xấu, có mây CB (một loại mây tích điện, nguy hiểm có các luồng khí đảo chiều rất dễ khiến máy bay rơi tự do hoặc sét đánh), kíp trực một lúc phải điều phối 6 chuyến trên trời và 4 chuyến chờ dưới mặt đất”, anh Ngọc kể lại.

Kíp trực đã yêu cầu các máy bay trên trời chờ ở vòng ngoài 60 km, và bay cao trên 3.000 m. Trong 6 chuyến trên trời, có 3 chuyến phải bay vòng lần hai vì tầm nhìn dưới tiêu chuẩn (có hai tiêu chí về tầm nhìn và độ cao chân mây, nếu không đủ tiêu chuẩn thì tàu bay phải bay vòng). Tất cả các sân bay đều thiết lập khu chờ trên không, riêng Đà Nẵng có 6 khu chờ, ví dụ trong trường hợp 1 - 2 khu chờ bị ảnh hưởng thời tiết xấu thì hướng dẫn máy bay về các khu chờ còn lại. Dù thời tiết rất xấu, nhưng các chuyến bay ngày hôm đó đều đã được điều phối nhịp nhàng.

Anh Ngọc cũng chia sẻ thêm, những trường hợp như máy bay hở buồng lái, vỡ kính buồng lái do va đập với chim, máy bay bị hỏng hệ thống thủy lực rất khó kiểm soát, khi đó kiểm soát viên phải hiệp đồng thông báo để huy động tất cả hệ thống khẩn nguy của sân bay dưới mặt đất như cứu hỏa, cứu thương; ưu tiên số một cho máy bay bị sự cố hạ cánh. Những bài học về sự cố hàng không các kiểm soát viên đều được học, chiếu băng hằng năm, đưa ra phân tích, đánh giá để có bài học kinh nghiệm.

“Tranh cãi” với phi công

Trò chuyện với chúng tôi, người kíp trưởng có thâm niên vững vàng về nghề cũng không giấu được nỗi buồn khi dư luận đôi khi hiểu chưa đúng về nghề đòi hỏi chuẩn mực rất cao về mặt an toàn này.

Theo anh Ngọc, an toàn là xương sống của nghề quản lý bay. Khoảng cách tối thiểu theo quy định giữa 2 máy bay là 5 dặm, nhưng có dư luận cho rằng kiểm soát viên không lưu vì an toàn mà kéo dài khoảng cách 2 máy bay lên 6 - 7 dặm dẫn đến chậm chuyến.

"Hành khách nếu ngồi trên máy bay mà chúng tôi áp dụng khoảng cách giữa 2 máy bay chỉ 5 dặm thì chị nghĩ thế nào? Rất sát, và khoảng cách có thể bị rút ngắn gây nguy hiểm lúc nào không biết, vì tốc độ 1 máy bay bay cao là 8 dặm/1 phút, bay thấp cũng 5, 6 dặm/1 phút”, anh Ngọc chia sẻ.


	
	Kiểm soát viên điều hành bay tại Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân - Cảng Hàng không Quốc tế Đà Nẵng - Ảnh: Đ.Ngọc
Kiểm soát viên điều hành bay tại Trung tâm Kiểm soát tiếp cận tại sân - Cảng Hàng không Quốc tế Đà Nẵng - Ảnh: Đ.Ngọc

Anh Ngọc cho biết, chưa kể, kiểm soát viên ngồi trước màn hình ra đa, trên màn hình có khoảng 20 máy bay, mà cứ 10 chiếc kẹp như thế thì làm sao giám sát hết được. Thông thường, kiểm soát viên phân cách khoảng cách giữa 2 chiếc là 6 - 7 dặm, để chiếc sau nếu tốc độ lớn hơn chiếc trước, đuổi kịp đến ngưỡng 6 dặm đã phải xử lý tình huống. Nếu để xuống 4,9 dặm thì hệ thống TCAS (hệ thống chống va chạm trên không) của máy bay sẽ báo động và phi công sẽ gửi báo cáo về Cục Hàng không và Cục sẽ vào điều tra việc vi phạm phân cách tối thiểu.

Khi được hỏi có khi nào "cảnh sát giao thông" như các anh bị phi công cự cãi lại không, anh Ngọc tâm sự: "Tranh cãi với phi công trên sóng nhiều, vì an toàn chuyến bay “dẫn” máy bay ra xa 1, 2 dặm thì phi công thắc mắc sao các anh dẫn chúng tôi ra xa thế".

Anh Ngọc dẫn chứng: "Như hôm thời tiết xấu, máy bay trên trời đã chờ đến 15 - 20 phút. Theo quy định phải ưu tiên cho máy bay trên trời trước, rồi mới đến máy bay cất cánh. Nhưng khi chúng tôi yêu cầu thì có phi công phản ứng mạnh: Các anh định bắt chúng tôi chờ cho tất cả máy bay hạ cánh xuống hay sao? Tôi nói phải ưu tiên cho máy bay trên trời hạ cánh trước vì các máy bay đó chờ rất lâu, lượng nhiên liệu còn it". 

Theo quy định, có các mức ưu tiên hạ cánh lần lượt là máy bay khẩn cấp, cứu thương, quân sự, chuyên cơ… Khi không có tình huống gì thì máy bay hạ cánh được ưu tiên hơn cất cánh, máy bay cất cánh ưu tiên hơn máy bay chuẩn bị cất cánh. 

“Các tình huống khẩn cấp rất đa dạng, bản thân tôi đã từng chứng kiến một sự cố rất đau lòng do máy bay bị hỏng hệ thống thủy lực. Anh em làm nghề này, chỉ mong không bao giờ phải gặp sự cố”, anh Ngọc tâm sự.

0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT LIKE
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT LOVE
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT HAHA
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT WOW
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT CRY
0 BÌNH CHỌN BÀI VIẾT ANGRY

Máy bay từ TP.HCM đi Vinh mất liên lạc với "người dẫn đường"

Máy bay không thể hạ cánh vì sân bay... hết chỗ

Bạn biết chưa

máy bay

An toàn bay

Sao Đông Sao Hoa Ngữ 1 giờ trước

Thời gian gần đây, thông tin Đường Yên và La Tấn đã "đường ai nấy đi" sau một năm hẹn hò ngày một được chia sẻ rộng rãi trong cộng đồng fan Hoa Ngữ.

Bóng đá Champions League 1 giờ trước

Nếu giành được chiến thắng trong trận đấu vào rạng sáng mai, thầy trò Mourinho sẽ có được lợi thế rất lớn ở giai đoạn lượt về bảng A, Champions League 2017/18.

Sao Việt Sao Việt 24h 1 giờ trước

Trải qua nhiều biến cố, giờ đây người yêu cũ của danh hài Hoài Linh chỉ mong được đứng dưới ánh đèn và có một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Sau nhiều đồn đoán thì cuối cùng Nguyễn Thị Loan cũng chính thức trở thành đại diện Việt Nam tham dự Miss Universe 2017.

Sao Đông Sao Kpop 1 giờ trước

Đây có lẽ là những khung cảnh khiến nhiều người nghi ngờ rằng sẽ không có thật vì thực sự quá lung linh và lạ mắt.

Du lịch 1 giờ trước

Nhà nghỉ máy bay có đủ không gian sinh hoạt dành cho 4 người với đầy đủ tiện nghi như bếp, phòng vệ sinh và vòi tắm hoa sen.

Công nghệ iPhone 1 giờ trước

Có lẽ trong lịch sử các đời iPhone thì đây là lần đầu tiên iPhone đời mới lại bị ghẻ lạnh so với đời cũ thế này.

Bí ẩn 1 giờ trước

Có lẽ tuổi thơ cơ cực, bị chính cha mẹ ruột xâm hại và bỏ rơi đã biến Robert Maudsley trở thành "quái nhân" nguy hiểm nhất nước Anh.

Du lịch 1 giờ trước

Căn hộ sở hữu những tiện nghi riêng như thang máy trượt tuyết tư nhân tới sườn núi, nhà hát riêng giá 1,3 triệu USD.

Khỏe đẹp 1 giờ trước

Những lần tẩy lông đều khiến bạn la oai oái vì da bị tổn thương. Đừng lo, những bí quyết tẩy lông tại nhà không hề đau sau đây sẽ giúp bạn khắc phục.

Xã hội 2 giờ trước

Không chỉ ham học, Long còn được nhiều người đánh giá là rất ngoan ngoãn, có chí tiến thủ trong công việc.

Bóng đá Champions League 2 giờ trước

Nhiều người cho rằng sự ra đi của Leonardo Bonucci khiến Juventus phòng ngự có vẻ không còn chắc chắn như mùa trước nhưng sự thật hoàn toàn không phải vậy.

Sao Việt Sao Việt 24h 2 giờ trước

Đỗ Mỹ Linh cho biết, dù lúc đầu cô khá lo lắng tham gia Miss World nhưng sau quá trình tập luyện, Hoa hậu Việt Nam 2016 đã tự tin hơn rất nhiều.

Khám phá 2 giờ trước

Có những lúc, bạn sẽ phải bức rứt khi không thể nào thưởng thức một tách cà phê chỉ vì nó quá đẹp như dưới đây.

X Đóng